8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Hai n Ngày 26/1/2026 NGỰA GÌ CŨNG CÓ Nếu nhìn qua, tượng ngựa năm nay dường như rất đa dạng. Có ngựa vàng phủ alu lấp lánh đặt tại sân bay quốc tế, có ngựa Song hoa nghinh phúc, ngựa Tuấn mã khai vận, lại có những khối ngựa khổng lồ đỏ rực mang tên Vui Vẻ, Hạnh Phúc, Ngựa Thương, và chưa kể hàng loạt tượng ngựa Pony chỉ dành riêng cho lứa tuổi thiếu niên nhi đồng. So với linh vật những năm trước như rồng, rắn, hổ, cho đến thời điểm này, chưa thấy bức tượng ngựa nào bị liệt vào hàng “thảm họa”. Có lẽ bởi hình tượng con ngựa vốn đã quen thuộc trong đời sống và mỹ thuật dân gian, với tỷ lệ, dáng vóc tương đối rõ ràng, muốn làm lệch đi cũng không dễ. Cũng có thể, sau nhiều mùa linh vật gây tranh cãi, những người làm nghề đã tỏ ra thận trọng hơn trong việc tiếp cận thị hiếu công chúng. Tại sân bay quốc tế Đà Nẵng, linh vật ngựa vàng cao 5m do nghệ nhân Đinh Văn Tâm thực hiện được đặt ngay khu vực lối vào nhà ga T2. Tác phẩm được bao phủ bằng hơn 60m2 alu vàng, với khoảng 150.000 mảnh ghép nhỏ để tạo hiệu ứng phản chiếu ánh sáng. Đặt ở địa điểm có dòng người di chuyển liên tục, ngựa vàng được kỳ vọng mang lại cảm giác hứng khởi, trở thành điểm nhấn thị giác cho hành khách trong những ngày đầu xuân. Một biến thể khác, linh vật ngựa hồng tại khu vực trung tâm Nha Trang với tạo hình mềm mại, vui nhộn đã nhanh chóng trở thành điểm check-in yêu thích của người dân và du khách, kể cả khách quốc tế. Bức tượng được khen “đẹp”, đương nhiên không nằm ở kỹ thuật phức tạp hay vật liệu đắt tiền, mà ở cảm giác thân thiện, dễ tiếp cận, phù hợp với không khí lễ hội và nhu cầu trải nghiệm của công chúng. Ở Bắc Ninh, anh Bùi Văn Quân, chủ khu vườn Hạnh Phúc tại xã Hợp Thịnh thực hiện bộ ba linh vật ngựa khổng lồ mang tên Vui Vẻ, Hạnh Phúc và Ngựa Thương. Trong đó, tượng Hạnh Phúc cao gần 6m, nặng khoảng 10 tấn, hai tác phẩm còn lại có chiều cao từ 4-5m. Các khối tượng được tạo tác trong nhiều tháng, vừa làm vừa chỉnh sửa, với mong muốn giữ được “thần thái” của linh vật ngựa. Riêng Ngựa Thương được dự kiến đấu giá, toàn bộ số tiền thu được dùng để hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn tại địa phương, với sự phối hợp của tổ chức đoàn nhằm đảm bảo minh bạch. Chung mục đích với anh Đinh Văn Quân, tại Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, bức tượng ngựa cao 2,2m, dài 2,6m do nhóm nghệ nhân trẻ thực hiện trong suốt 6 tháng, với chi phí khoảng 40 triệu đồng, ngay từ đầu đã được xác định mục tiêu gây quỹ. UBND xã Càng gần Tết Bính Ngọ 2026, hình ảnh những bức tượng ngựa xuất hiện càng dày trên không gian công cộng, từ sân bay, phố trung tâm, chợ phiên nông thôn đến các khu thương mại. Không chỉ mang theo không khí lễ hội, những bức tượng này còn trở thành tâm điểm bàn luận của công chúng về gu thẩm mỹ mỗi mùa Tết. Tượng ngựa và cuộc chiến gu HỌC TẬP VÀ LÀM THEO LỜI BÁC BẰNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Những ngày đầu xuân, trong căn nhà nhỏ của Tiến sĩ Nguyễn Thái Tự (SN 1935, trú phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An), tấm bằng vinh danh Điển hình tiêu biểu toàn quốc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tại chương trình “Hồ Chí Minh - Hành trình Khát vọng 2025” được trưng bày trang trọng. Sự ghi nhận ấy đến với ông dù muộn màng nhưng đầy ý nghĩa, như một dấu son cho hành trình nghiên cứu khoa học bền bỉ, thầm lặng và giàu giá trị đối với nền khoa học nước nhà. “Nhiều loài cá chỉ khi được xác định tên khoa học mới có thể xếp vào danh mục cá nước ngọt trên thế giới”, Tiến sĩ Nguyễn Thái Tự nói, giọng trầm ấm. Thuở thiếu thời, Nguyễn Thái Tự ao ước được trở thành nhà khoa học. Ông từng nghe các chuyên gia Liên Xô nhận định: “Việt Nam là thiên đường của các nhà vạn vật học”. Chính vì vậy, ông quyết định thi vào khoa Vạn vật - Đại học Tổng hợp. Tại đây, ông lại được Giáo sư Đào Văn Tiến - ông tổ ngành động vật học Việt Nam trực tiếp dìu dắt, hướng dẫn. Ra trường, Nguyễn Thái Tự được phân công về giảng dạy tại Trường Đại học Sư phạm Vinh trong hoàn cảnh hết sức đặc biệt. Ngày ấy, sinh viên đã tề tựu đông đủ mà chưa có thầy. Ông là một trong ba cán bộ giảng dạy đầu tiên được giao nhiệm vụ xây dựng khoa Sinh học. “Chân ướt chân ráo về trường, tôi đã phải bắt tay ngay vào công việc giảng dạy. Không chỉ vậy, tôi còn kiêm luôn vai trò phụ tá thí nghiệm, mua sắm thiết bị cho phòng thí nghiệm, xây dựng tủ sách chuyên ngành phục vụ giảng dạy và nghiên cứu”, ông nhớ lại. Ngay khi Trường Đại học Sư phạm Vinh vừa ổn định sau một chặng đường dài sơ tán, Nguyễn Thái Tự bắt tay vào nghiên cứu đề tài “Cá sông Lam”, nhằm phục vụ việc khai thác, sử dụng hợp lý một nguồn lợi lớn của tỉnh Nghệ An. Nhận thấy tính thiết thực của đề tài, lãnh đạo tỉnh có nhiều chủ trương hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân để họ tham gia đóng góp cho đề tài. Đề tài “Cá sông Lam” được Bộ Giáo dục khen thưởng và từ đó, uy tín khoa học của ông dần được nâng cao. NỬA THẾ KỶ KHÁM PHÁ KHO BÁU ĐA DẠNG SINH HỌC BẮC TRƯỜNG SƠN Năm 1992, khi chương trình “Nghiên cứu khoa học cơ bản trong lĩnh vực khoa học tự Giữa những cánh rừng Bắc Trường Sơn trùng điệp, có một người đã dành nửa thế kỷ lội suối, băng rừng để tìm tên khoa học cho các loài cá. Hành trình ấy lặng lẽ như chính con người ông - Tiến sĩ Nguyễn Thái Tự, người duy nhất của tỉnh Nghệ An vừa được vinh danh Điển hình tiêu biểu toàn quốc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2025. “Tiến sĩ Cá” kể chuyện gọi tên các loài cá Đại sứ Pháp Olivier Brochet thích thú với triển lãm Ngựa về phố ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) Tiến sĩ Nguyễn Thái Tự bên khu non bộ mô phỏng động Phong Nha - Kẻ Bàng dưới chân cầu thang Tượng Ngựa Thương ở Bắc Ninh được giới trẻ lan truyền trên mạng xã hội nTHU HIỀN PHÓNG SỰ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==