12 n Thứ Hai n Ngày 26/1/2026 QUỐC TẾ Cuộc điều tra ông Trương Hựu Hiệp - vị tướng cấp cao nhất đang tại chức của Trung Quốc - được xem là một trong những bước ngoặt đặc biệt nhất trong chiến dịch cải tổ quân đội được triển khai trong nhiều năm qua, xét về xuất thân, cấp bậc và mối quan hệ gần gũi của ông với lãnh đạo cấp cao. Là một cựu chiến binh, con trai của vị tướng sáng lập quân đội Trung Quốc, ông Trương từ lâu được coi là thuộc số ít những người “an toàn về chính trị”, thậm chí gần như “bất khả xâm phạm” trong lực lượng vũ trang. Nhận định đó giờ đây đã bị phá vỡ. Ngày 24/1, Trung Quốc cho biết ông Trương bị điều tra vì “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”, một cách nói thường được dùng để chỉ tham nhũng. Theo thông báo đăng tải trên truyền thông nhà nước, ông Lưu Chấn Lập, một ủy viên khác của CMC và là Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp Quân ủy, cũng bị điều tra. Nhật báo Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA Daily) đưa tin: “Ông Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đã dung túng và làm trầm trọng thêm các vấn đề chính trị và tham nhũng ảnh hưởng đến sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội, gây nguy hại cho nền tảng cầm quyền của Đảng”. Các nhà phân tích cho rằng, vụ điều tra ông Trương có thể là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó có nỗ lực siết chặt kiểm soát quân đội và tái định hình CMC trước Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 21 - dự kiến diễn ra vào năm 2027. Diễn biến này cho thấy không ai là ngoại lệ trong quá trình tái cấu trúc quân đội Trung Quốc, kể cả những người từng được coi là “người trong cuộc” đáng tin cậy. Thông báo ngày 24/1 được đưa ra sau khoảng 1 tuần rộ tin đồn, chủ yếu trên các kênh truyền thông tiếng Hoa ở nước ngoài, rằng ông Trương có thể đang gặp rắc rối. Các bản tin này nhấn mạnh việc ông vắng mặt tại buổi học tập cấp cao ngày 20/1 về Hội nghị Trung ương 4, sự kiện có sự tham dự của nhiều lãnh đạo của Đảng và quân đội. Trong đoạn video do CCTV phát sóng, tân Phó Chủ tịch CMC Trương Thăng Dân ngồi hàng ghế đầu cùng các ủy viên Bộ Chính trị khác, trong khi ông Trương Hựu Hiệp - cũng là ủy viên Bộ Chính trị - không có mặt. Ông Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập lần cuối xuất hiện công khai vào ngày 22/12/2025, khi tham dự buổi lễ của CMC phong hàm thượng tướng cho hai sĩ quan. Các nhà phân tích lưu ý rằng, cuộc điều tra ông Trương Hựu Hiệp mang ý nghĩa đặc biệt, xét đến vị trí rất cao và mối quan hệ gắn bó lâu dài với lãnh đạo cấp cao. Là cựu binh và từng chỉ huy nhiều quân khu then chốt, ông Trương, 75 tuổi, đã thăng tiến trong quân đội qua cả con đường tác chiến lẫn tổ chức, cuối cùng phụ trách các lĩnh vực tác chiến, huấn luyện và phát triển vũ khí. Ông Dylan Loh, Phó Giáo sư chương trình Chính sách công và Quan hệ toàn cầu tại Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) của Singapore, đánh giá cuộc điều tra này là một trong những diễn biến có hệ quả lớn nhất ở thượng tầng quân đội Trung Quốc trong nhiều thập kỷ. Theo ông, việc điều tra ông Trương có thể đánh dấu “quan chức quân sự đương nhiệm có cấp bậc cao nhất bị điều tra kể từ cuối thập niên 1980”. Chiến dịch chống tham nhũng đã khiến nhiều quan chức quốc phòng như hai cựu bộ trưởng quốc phòng Lý Thượng Phúc và Ngụy Phượng Hòa mất chức, cùng các cựu Phó Chủ tịch CMC đã nghỉ hưu như Từ Tài Hậu và Quách Bá Hùng. Chiến dịch này từng mở rộng tới một phó chủ tịch CMC đang tại chức, khi ông Hà Vệ Đông bị cách chức vào tháng 10 năm ngoái. Tuy nhiên, vụ ông Trương Hựu Hiệp vẫn nổi bật hơn, vì ông là một trong những lãnh đạo quân đội cao cấp nhất đang tại chức bị điều tra. CHƯA TỪNG CÓ TIỀN LỆ Diễn biến mới nhất tiếp tục thu hẹp CMC vốn đã suy giảm về nhân sự. Cơ quan này bắt đầu nhiệm kỳ hiện tại sau Đại hội Đảng lần thứ 20 năm 2022 với 7 thành viên: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình là Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch và 4 ủy viên khác. Kể từ đó, 3 thành viên đã bị miễn nhiệm trong chiến dịch chống tham nhũng trong quân đội, với hàng loạt nhân vật cấp cao thuộc Lực lượng Tên lửa, Cảnh sát Vũ trang nhân dân và nhiều chiến khu bị điều tra và kỷ luật. Sự nghiệp của tân Phó Chủ tịch CMC Trương Thăng Dân gắn với chính trị hơn là chỉ huy chiến trường. Vị tướng 67 tuổi này dành phần lớn sự nghiệp trong hệ thống chính trị và kỷ luật của quân đội, và từ năm 2017 giữ chức Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật CMC, phụ trách chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn của ông Tập trong lực lượng vũ trang. BÌNH GIANG (theo CNA, PLA Daily) Phó Chủ tịch thứ nhất Quân ủy Trung ương Trung Quốc (CMC) Trương Hựu Hiệp và Ủy viên CMC Lưu Chấn Lập đang bị điều tra. Các nhà phân tích nhận định, diễn biến này cho thấy không có “vùng cấm” trong quá trình Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tái cấu trúc quân đội. Ông Trương Hựu Hiệp ẢNH: SHUTTERSTOCK Bước ngoặt trong chiến dịch cải tổ quân đội Trung Quốc Các nhà quan sát cho rằng, biến động ở tầng cao nhất của quân đội Trung Quốc có thể lan xuống toàn bộ chuỗi chỉ huy, ảnh hưởng đến mức độ sẵn sàng và nhịp độ tác chiến, ít nhất là trong ngắn hạn, vì sẽ làm chậm quá trình ra quyết định và gia tăng tâm lý tránh rủi ro. Các quan chức phương Tây đang thảo luận biện pháp hạn chế việc Nga và Trung Quốc tiếp cận tài nguyên khoáng sản của Greenland, như một phần của các cuộc đàm phán về an ninh Bắc Cực. Tờ New York Times và Politico dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết, các cuộc thảo luận bao gồm việc hạn chế các quốc gia không thuộc NATO giành quyền khai thác mỏ ở Greenland và siết chặt giám sát các giấy phép thăm dò khoáng sản. Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, rất giàu tài nguyên thiên nhiên, bao gồm kẽm, chì, vàng, quặng sắt, đồng và hydrocarbon. Hòn đảo này cũng là nơi có một số mỏ đất hiếm lớn nhất thế giới. Quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên của Greenland đã được chuyển giao cho chính quyền địa phương theo Đạo luật Tự quản năm 2009. LỢI ÍCH CHIẾN LƯỢC CỦA MỸ Ở GREENLAND Một số quốc gia, bao gồm Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy, Nga, Thụy Điển và Mỹ, có lãnh thổ thuộc khu vực Bắc Cực. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần bày tỏ sự quan tâm đến việc mua lại Greenland, viện dẫn vị trí chiến lược, tầm quan trọng quân sự và khả năng tiếp cận tài nguyên thiên nhiên trên hòn đảo. Ông cũng coi vấn đề này như một phản ứng trước những gì ông mô tả là mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc. Những phát ngôn của ông Trump đã làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và các đồng minh châu Âu, bao gồm đe dọa áp thuế và khả năng giành Greenland bằng vũ lực. Ông Trump lập luận rằng chỉ có sự kiểm soát của Mỹ mới có thể bảo vệ Greenland khỏi Nga và Trung Quốc, nếu không, hai nước này sẽ tìm cách gây ảnh hưởng lên hòn đảo. Đan Mạch đã bác bỏ luận điểm này, khẳng định không có mối đe dọa quân sự nào từ bên ngoài đối với Greenland. Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố, tình hình xung quanh Greenland “chắc chắn không liên quan đến chúng tôi”, trong khi Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tin rằng Washington “hoàn toàn nhận thức được” việc cả Nga lẫn Trung Quốc đều không có kế hoạch tiếp cận hòn đảo. Bắc Kinh tuyên bố, những lời ám chỉ đến Nga và Trung Quốc là “cái cớ cho sự mở rộng hiện diện của Washington ở Bắc Cực”. Theo Đại sứ Nga tại Đan Mạch Vladimir Barbin, Nga đã kiểm soát nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ trong lãnh thổ Bắc Cực của mình, bao gồm các mỏ dầu khí lớn, trữ lượng lớn niken, đồng và paladi, cũng như than đá, vàng, kim cương và các nguyên tố đất hiếm. Trong bối cảnh đó, Nga không có nhiều động lực để đầu tư vào Greenland, nơi cơ sở hạ tầng còn hạn chế và chi phí đầu tư rất cao. Trong một cuộc phỏng vấn với RTVI, Đại sứ Barbin nói rằng, Greenland sẽ cần “những khoản đầu tư khổng lồ” trước khi việc khai thác quy mô lớn có thể bắt đầu. Ông lưu ý rằng mặc dù hàng chục giấy phép thăm dò đã được cấp, “99% trong số đó vẫn chỉ là giấy phép, không có hoạt động thực tế nào diễn ra”. Các công ty Trung Quốc trước đây cũng từng thăm dò tiềm năng đầu tư vào ngành khai thác khoáng sản của Greenland, nhưng một số dự án đã bị chính quyền Đan Mạch chặn lại hoặc hạn chế. Từ góc nhìn của Mátxcơva, logic rất đơn giản: Khi đã có sẵn các nguồn dự trữ tương đương hoặc lớn hơn ở trong nước, tại các khu vực có cơ sở hạ tầng hiện hữu và lợi nhuận kinh tế rõ ràng hơn, thì việc mạo hiểm đầu tư vào môi trường khắc nghiệt và đòi hỏi nhiều vốn như Greenland là điều không hợp lý. MINH HẠNH (theo RT) Lý do Nga không cần tài nguyên của Greenland Mátxcơva nhiều lần công khai bác bỏ những tuyên bố cho rằng họ có lợi ích ở Greenland. Sự quan tâm của Nga đối với Greenland, ngay cả ở cấp độ thương mại, cũng rất hạn chế, theo RT. Cờ Mỹ, cờ Nga trên nền hình ảnh một góc Greenland ẢNH: RT
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==