CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA - NỀN TẢNG ĐỂ TÁI ĐỊNH NGHĨA DU LỊCH Thay vì khai thác du lịch chủ yếu dựa vào tài nguyên thiên nhiên hay di sản vật thể, nhiều địa phương bắt đầu chú trọng hơn tới việc kích hoạt giá trị văn hóa đương đại: kinh tế đêm, không gian sáng tạo, lễ hội âm nhạc, sự kiện nghệ thuật quy mô lớn. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, bởi du lịch gắn với văn hóa không chỉ tạo ra dòng khách ngắn hạn, còn góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến có chiều sâu, giàu bản sắc. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Ngô Hương Giang, kinh nghiệm quốc tế cho thấy các quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển đều tiếp cận theo tư duy hệ sinh thái, trong đó văn hóa đóng vai trò trung tâm, kéo theo sự phát triển của du lịch, thương mại và hình ảnh quốc gia. “Ở những nước có nền công nghiệp văn hóa phát triển như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Anh…, họ áp dụng rất hiệu quả công thức “3 Win” - nhà sản xuất thắng lợi, công chúng thụ hưởng giá trị tinh thần và các ngành nghề xã hội khác cùng hưởng lợi. Đây chính là điểm khác biệt căn bản giữa việc làm văn hóa theo lối truyền thống và phát triển công nghiệp văn hóa”, ông Giang chia sẻ. Trường hợp bộ phim “Bản tình ca mùa đông” của Hàn Quốc là ví dụ điển hình. Sau khi phát sóng, những địa điểm ghi hình nhanh chóng trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng, đóng góp bền vững cho ngành dịch vụ địa phương. Ở Việt Nam, các phim điện ảnh ăn khách như “Mắt biếc”, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, “Mưa đỏ”… cũng tạo ra hiệu ứng tương tự khi nhiều bối cảnh quay trở thành điểm check-in, thúc đẩy du lịch và dịch vụ đi kèm. Theo ông Giang, đây là “kết quả tất yếu khi hệ sinh thái công nghiệp văn hoá được hình thành”. TỪ SỰ KIỆN VĂN HÓA ĐẾN ĐỘNG LỰC DU LỊCH ĐÔ THỊ Không chỉ điện ảnh, các sự kiện văn hóa - âm nhạc quy mô lớn đang cho thấy vai trò ngày càng rõ trong việc kích hoạt du lịch đô thị và kinh tế đêm. Nếu trước đây concert lớn tại Việt Nam thường bị coi là rủi ro, thì trong hai năm gần đây, thị trường liên tục ghi nhận những cột mốc mới với các đêm nhạc thu hút hàng chục nghìn khán giả, thậm chí hướng tới mốc 100.000 người mỗi đêm. Đáng chú ý, concert tại Hưng Yên với 90.000 khán giả hay đêm nhạc của Mỹ Tâm với khoảng 40.000 người vào tháng 12/2025 không chỉ thành công về mặt tổ chức, còn cho thấy tiềm năng lan tỏa của các sự kiện văn hóa đối với du lịch. Với quy mô như vậy, concert không còn là hoạt động giải trí đơn lẻ mà trở thành một sự kiện đô thị, tác động trực tiếp tới lưu trú, ẩm thực, giao thông, mua sắm và các dịch vụ ban đêm. Ở góc độ này, concert hay festival âm nhạc được nhìn nhận như một sản phẩm du lịch văn hóa, nơi khán giả - du khách không chỉ đến xem biểu diễn trong vài giờ, mà còn kết hợp trải nghiệm thành phố, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu. Đây chính là cơ chế tạo ra giá trị bền vững, thay vì chỉ dựa vào doanh thu vé. Phân tích về tính lan tỏa này, TS Nguyễn Xuân Trường - Trưởng bộ môn Thương mại quốc tế, ĐH Ngân hàng TPHCM - cho rằng các sự kiện âm nhạc lớn có tác động kép tới du lịch và kinh tế địa phương. “Tính lan tỏa trực tiếp là doanh thu từ bán vé, lưu trú, chi tiêu tại sự kiện và các ngành công nghiệp hỗ trợ. Gián tiếp là quảng bá thương hiệu địa phương, phát triển dịch vụ du lịch đi kèm và tạo nền tảng thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp sáng tạo”, TS Trường nhận định. Theo ông, để các sự kiện văn hoá thực sự trở thành động lực cho du lịch bền vững, cần gắn chúng với du lịch văn hoá và thương hiệu địa phương, tổ chức theo chuỗi thường niên để duy trì dòng khách, đồng thời kết nối với nền tảng số nhằm mở rộng phạm vi ảnh hưởng. VĂN HÓA - TRỤ CỘT CHO PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG Từ thực tiễn trong nước và kinh nghiệm quốc tế, có thể thấy văn hóa là động lực tăng trưởng của du lịch. Khi các sản phẩm văn hóa được đầu tư bài bản, vận hành theo chuỗi giá trị và gắn kết với không gian đô thị, điểm đến du lịch không chỉ thu hút khách nhất thời mà còn hình thành sức hấp dẫn dài hạn. TS Trường nhấn mạnh, để các lĩnh vực văn hoá - biểu diễn phát triển lên quy mô lớn, điều kiện tiên quyết là hoàn thiện cơ sở pháp lý và tạo ra chuỗi giá trị gắn kết giữa văn hóa, du lịch, quảng cáo và thương mại. Xa hơn, chính những chuỗi giá trị đó sẽ giúp du lịch Việt Nam phát triển theo hướng bền vững, giảm phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, tăng hàm lượng sáng tạo và bản sắc. Trong chiến lược phát triển mới, khi văn hóa được nhìn nhận như một nguồn lực nội sinh, du lịch Việt Nam không chỉ tăng trưởng về lượng khách, mà còn nâng cao chất lượng trải nghiệm, từng bước định vị hình ảnh một điểm đến văn hóa - sáng tạo trên bản đồ khu vực.n KHI VĂN HOÁ ĐƯỢC TỔ CHỨC THEO TƯ DUY CÔNG NGHIỆP, CÁC SẢN PHẨM SÁNG TẠO - TỪ ĐIỆN ẢNH, ÂM NHẠC ĐẾN LỄ HỘI, SỰ KIỆN - ĐANG MỞ RA NHỮNG MÔ HÌNH DU LỊCH MỚI, GIÚP MỞ RỘNG KHÔNG GIAN TRẢI NGHIỆM, KÉO DÀI THỜI GIAN LƯU TRÚ VÀ GIA TĂNG CHI TIÊU CỦA DU KHÁCH. ĐỖ QUYÊN 24-25/1/2026 www.tienphong.vn VĂN HÓA 17 Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, mối quan hệ giữa văn hóa và du lịch ngày càng được nhìn nhận rõ nét hơn, tạo thành trục phát triển bền vững. Các phim “Mưa đỏ”, “Mắt biếc”, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”... giới thiệu nhiều cảnh đẹp ở các địa phương, góp phần thu hút lượng lớn khách du lịch Văn hóa - động lực mới để phát triển du lịch bền vững KÍNH LĂNG MẠO HIỂM HAY CÂU KHÁCH? Trấn Thành đã giải đáp về việc mời một loạt cái tên ăn khách trên thị trường ca nhạc vào phim tết của mình: Anh thấy họ hợp vai nên chấp nhận mạo hiểm khi Lyly, Pháo, Văn Mai Hương… chưa có kinh nghiệm diễn xuất. Giải đáp của Trấn Thành tạo tranh luận, nhiều người nói rằng chẳng qua đạo diễn đang ăn nên làm ra nói lảng, nói tránh, thực chất việc mời các rapper, ca sĩ tham gia phim Tết chẳng qua là để câu khách. Những nghệ sĩ trên sở hữu lượng fan đông đảo. Họ đóng phim, fan sẽ ra rạp ủng hộ. Mùa concert bùng nổ mời ca sĩ, rapper tham gia phim là “chuẩn bài”. Trước đây, khi ảnh hưởng của TikToker, Facebooker mạnh mẽ thì hàng loạt “ngôi sao” mạng bước vào phim ảnh. Hầu như không phim nào không có hot TikToker, hot Facebooker. Nhưng tại thời điểm này, gió đã đổi chiều, đang hô mưa gọi gió trên thị trường giải trí bây giờ chính là những anh tài, chị đẹp, em xinh… Việc mời “sao” ca nhạc đóng phim không phải chuyện mới. Siêu sao Madonna từng đóng một số phim và nhận tới 7 giải mâm xôi vàng (trao cho những tác phẩm điện ảnh, vai diễn… dở nhất). Điều đó chứng tỏ dù được mệnh danh “nữ hoàng nhạc pop” song Madonna lại thất bại với phim ảnh. Idol K-Pop hiện nay cũng tích cực lấn sân phim ảnh. Jennie của nhóm BlackPink có vai diễn đầu tiên tại Hollywood. Cô vào vai một vũ công trong bộ phim The Idol. Chẳng hái được trái ngọt nào từ vai diễn đầu tiên, trái lại danh tiếng của cô còn bị tổn hại nặng nề. Cũng có những ngôi sao ca nhạc lấn sân phim ảnh thành công. Ở ta, trước đây có Thanh Lan vừa ghi dấu ấn với những ca khúc nhạc Pháp, vừa có những vai diễn ấn tượng như vai Thuỳ Dung trong phim Ván bài lật ngửa. Ngày càng nhiều ca sĩ thử sức với điện ảnh. NSND Thanh Hoa, Mỹ Tâm, Bùi Lan Hương… đều đã đóng phim. Có người chỉ coi đóng phim như cuộc chơi và nhanh chóng dừng lại, có người vẫn nhiệt tình đi tiếp. Mỹ Tâm chắc chắn “ẵm” một vai trong phim của Mai Tài Phến ra mắt trong mùa xuân này. Trở lại với phim Tết của Trấn Thành, một số khán giả bình luận, nhìn toàn thấy “sao” ca nhạc ở phim của đạo diễn, MC nổi tiếng, họ đã không muốn xem. Dù gì, toàn diễn viên tay ngang cũng gây ái ngại, trong khi chất lượng kịch bản chưa biết thế nào. Nhưng có người lại đánh cược: Phim Tết của Trấn Thành sẽ cán mốc ngàn tỷ (đồng), có loạt Idol ra quân lo gì thất thu? “Yêu ai yêu cả đường đi”, Idol đóng phim dở thì người hâm mộ vẫn cổ vũ nhiệt tình. Năm nay, rộn ràng phim Tết. Trong khi phim của Trấn Thành lắm Idol thì một phim Tết khác lại có Xuân Hinh là “át chủ bài”. Năm qua, Xuân Hinh góp phần giúp MV Bắc Bling bùng nổ. Phim Tết có kẻ chọc cười dân dã có thắng phim Tết lắm Idol? MIU MIU
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==