Thúc đẩy nghiên cứu năng lượng nguyên tử Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam và Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành vừa ký Thỏa thuận hợp tác nhằm tăng cường nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối cộng đồng khoa học Việt Nam với quốc tế. Thời gian tới, hai bên sẽ thúc đẩy nghiên cứu chung, trao đổi học thuật, phát triển cán bộ khoa học trẻ trong các lĩnh vực như vật lý hạt nhân, vật lý lượng tử, vật lý y khoa, vật liệu tiên tiến, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, môi trường biển và các lĩnh vực liên ngành. Phát triển nguồn nhân lực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quyết định số 3569/QĐ-BKHCN triển khai Đề án đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong phạm vi cả nước đến năm 2030 và những năm tiếp theo. Giai đoạn 2026- 2028 sẽ hoàn thành các công cụ nền tảng gồm khung năng lực, khung tiêu chí đánh giá, chương trình, tài liệu cốt lõi, cơ sở dữ liệu nhu cầu đào tạo và nền tảng đào tạo số. Giai đoạn 2028-2030 tập trung mở rộng đào tạo, bồi dưỡng, phát triển chuyên gia, giảng viên, nhân lực doanh nghiệp và đánh giá kết quả thực hiện. Trang bị thiết bị vệ tinh phát sóng cho Sơn La Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, nhằm xử lý các điểm trắng sóng, lõm sóng ở tỉnh Sơn La, Bộ dự kiến trang bị tạm thời 1-2 bộ thiết bị vệ tinh cho mỗi thôn, ưu tiên bố trí tại nhà văn hóa hoặc khu vực trung tâm để tạo vùng phủ kết nối bước đầu cho người dân. Phương án này nhằm giải quyết nhu cầu kết nối trước mắt trong thời gian chờ doanh nghiệp hoàn thiện hạ tầng viễn thông. Khi các trạm BTS được triển khai và phủ sóng ổn định, thiết bị vệ tinh sẽ được thu hồi, điều chuyển tới các cụm dân cư vùng sâu, vùng xa khác. TUỆ MINH Tại Hội thảo Khoa học & Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số trong triển khai Nghị quyết 20 diễn ra tại Khánh Hoà mới đây, Bộ trưởng Vũ Hải Quân phát biểu, nếu trước đây khoa học và công nghệ chủ yếu được nhìn nhận là công cụ hỗ trợ cho từng ngành, từng lĩnh vực kinh tế biển, thì trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra cao hơn nhiều, khoa học và công nghệ phải trở thành nền tảng của quản trị tổng hợp, thống nhất không gian biển quốc gia. Ông Quân cho rằng, Việt Nam phải hình thành năng lực nghiên cứu biển mạnh, có trọng tâm và có khả năng dẫn dắt. Các tổ chức này phải có đội ngũ chuyên gia mạnh, sở hữu hạ tầng nghiên cứu hiện đại, làm chủ dữ liệu và công nghệ, giải quyết được các bài toán lớn của quốc gia và có khả năng tham gia mạng lưới nghiên cứu quốc tế. Ông cũng cho rằng, dữ liệu biển là một loại hạ tầng chiến lược của quốc gia; quản trị biển hiện đại trước hết phải dựa trên dữ liệu và bằng chứng khoa học. Vì vậy, cần xây dựng được hệ thống dữ liệu biển có tính thống nhất, liên thông, cập nhật và an toàn để hỗ trợ quản lý, quy hoạch, cảnh báo và ra quyết định; phải chuyển mạnh từ ứng dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ. “Chúng ta cần xác định rõ những công nghệ biển, đại dương và công nghệ lưỡng dụng có ý nghĩa chiến lược đối với Việt Nam để tập trung nguồn lực nghiên cứu, tiếp nhận, hấp thụ, làm chủ, chuyển giao và từng bước phát triển”, ông nói. Mục tiêu cuối cùng, theo tư lệnh ngành khoa học và công nghệ, không phải là có thêm bao nhiêu đề tài hay bao nhiêu báo cáo, mà là làm chủ được những công nghệ nào, tạo ra sản phẩm gì, hình thành được năng lực quốc gia nào. Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, phải lấy doanh nghiệp và địa phương làm chủ thể quan trọng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo biển và phải đổi mới cách tổ chức và triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ biển. Trong đó, chuyển mạnh sang các bài toán lớn, liên ngành, liên vùng, có sản phẩm đầu ra rõ ràng, gắn nghiên cứu cơ bản với điều tra cơ bản, dữ liệu, công nghệ, đào tạo nhân lực, nhu cầu của doanh nghiệp và yêu cầu quản trị quốc gia. Theo ông Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chúng ta cần thực hiện đồng thời bốn chuyển đổi lớn để khai thác hiệu quả không gian biển. Một là, từ nghiên cứu đơn ngành sang nghiên cứu liên ngành, đa ngành. Hai là, từ các đề tài riêng lẻ sang các chương trình giải quyết bài toán lớn của quốc gia. Ba là, từ dữ liệu phân tán sang hạ tầng dữ liệu biển dùng chung và quản trị dựa trên dữ liệu. Bốn là, từ ứng dụng công nghệ sang từng bước làm chủ những công nghệ biển chiến lược. NGUYỄN HOÀI Làm chủ biển bằng tri thức, dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, Việt Nam không chỉ nghiên cứu về biển, khai thác biển, mà phải từng bước làm chủ biển bằng tri thức, dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân (ngoài cùng bên phải) và Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Trần Tuấn Anh (giữa) thăm Viện Hải dương học Nha Trang 14 n Thứ Năm n Ngày 27/8/2026 CHUYỂN ĐỔI SỐ TOÀN DIỆN Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 1624/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 1068/QĐ-TTg ngày 22 tháng 8 năm 2019 phê duyệt Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030. Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Quyết định là yêu cầu triển khai toàn diện dịch vụ công trực tuyến, số hóa dữ liệu về sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường đầu tư, phát triển hạ tầng và ứng dụng các công nghệ mới trong hoạt động xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Theo định hướng này, dữ liệu sở hữu trí tuệ không chỉ được số hóa để phục vụ cơ quan quản lý mà còn phải bảo đảm an toàn, minh bạch, tạo thuận lợi để công chúng tiếp cận, tra cứu, phân tích và khai thác thông tin. Chiến lược cũng hướng tới ứng dụng công nghệ mới trong toàn bộ chu trình sở hữu trí tuệ, từ xác lập đến khai thác và bảo vệ quyền. Đây là nền tảng để từng bước hình thành một hệ thống sở hữu trí tuệ hiện đại, vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ. Quyết định cũng yêu cầu nghiên cứu ứng dụng công nghệ có chức năng giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Đồng thời, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về sở hữu trí tuệ được kết nối, chia sẻ liên thông, phục vụ giám sát, cảnh báo và xử lý vi phạm thống nhất trên phạm vi cả nước. Chiến lược đồng thời yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm, đặc biệt là trên môi trường kỹ thuật số, nâng cao trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số trong việc ngăn chặn, loại bỏ và không tiếp tay cho hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA SỞ HỮU TRÍ TUỆ TRONG ĐỔI MỚI SÁNG TẠO Một trong những định hướng đáng chú ý của Quyết định 1624 là sử dụng các chỉ số đo lường về sở hữu trí tuệ làm căn cứ đánh giá hiệu quả hoạt động của viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp. Các đơn vị nghiên cứu, trường đại học cần xác định rõ những đối tượng quyền sở hữu trí tuệ cần đạt được đối với các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước. Quyết định cũng nêu định hướng xây dựng các chương trình khoa học, công nghệ hỗ trợ viện nghiên cứu, trường đại học và trung tâm đổi mới sáng tạo hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp, hướng tới tạo ra những kết quả nghiên cứu được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Một nhiệm vụ khác là thúc đẩy hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo gắn với các hình thức đầu tư mạo hiểm. Mục tiêu là hỗ trợ ươm tạo tài sản trí tuệ từ giai đoạn hình thành ý tưởng, nghiên cứu, phát triển đến sản xuất thử nghiệm và hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời giúp doanh nghiệp hoàn thiện công nghệ, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Chiến lược cũng đặt mục tiêu hướng dẫn doanh nghiệp tạo dựng và khai thác hiệu quả các chỉ dẫn thương mại cho sản phẩm, dịch vụ của mình, tiếp tục hỗ trợ đăng ký bảo hộ các chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận tiềm năng trong và ngoài nước. TUỆ MINH Quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ về sửa đổi, bổ sung Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 đặt trọng tâm vào chuyển đổi số, tăng cường khả năng phát hiện sớm và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường vai trò của sở hữu trí tuệ trong đổi mới sáng tạo. Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 thúc đẩy tăng cường vai trò của sở hữu trí tuệ trong đổi mới sáng tạo. Trong ảnh là hoạt động nghiên cứu tại Tập đoàn Viettel - đơn vị có nhiều bằng độc quyền sáng chế do Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ (USPTO) cấp Ứng dụng công nghệ hạn chế xâm phạm sở hữu trí tuệ Theo các chuyên gia, những định hướng mới cho thấy, sở hữu trí tuệ đang ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, góp phần biến tri thức và kết quả nghiên cứu thành tài sản, sản phẩm, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==