Báo Tiền Phong số 21

12 n Thứ Tư n Ngày 21/1/2026 QUỐC TẾ Trong cuộc phỏng vấn với NBC News, Tổng thống Trump từ chối cho biết liệu ông có sử dụng vũ lực để chiếm Greenland hay không. Tuy vậy, ông nhắc lại đe dọa áp thuế lên các quốc gia châu Âu nếu không đạt được thỏa thuận. Việc Tổng thống Mỹ gia tăng sức ép lên Greenland, Đan Mạch, dù đều là đồng minh NATO, khiến Liên minh châu Âu (EU) đang phải tính toán biện pháp đáp trả. Mâu thuẫn này đe dọa làm xáo trộn NATO - nền tảng của an ninh phương Tây trong nhiều thập kỷ, khi quan hệ giữa các thành viên vốn đã chịu nhiều áp lực do cuộc xung đột ở Ukraine và việc ông Trump từ chối bảo vệ các đồng minh nếu họ không tăng chi tiêu quốc phòng. Những lời đe dọa của Tổng thống Trump gây chấn động châu Âu, khiến giới doanh nghiệp lo lắng và thị trường tài chính rung lắc. Giới đầu tư lo ngại tình hình sẽ căng thẳng trở lại giống như cuộc chiến thuế quan năm 2025. Trong tin nhắn gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store ngày 18/1, Tổng thống Trump viết: “Xét việc đất nước của ông quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình vì đã chấm dứt 8 cuộc chiến có dư, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ nghĩ thuần túy về hòa bình nữa, dù điều đó vẫn luôn là chủ đạo, mà giờ có thể nghĩ về điều gì là tốt và đúng đắn cho nước Mỹ”. Chính phủ Na Uy công bố tin nhắn này hôm 19/1. Trước đó, Thủ tướng Store cùng Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng, và nhận được phản hồi từ ông Trump chưa đầy nửa giờ sau. Trong tin nhắn, ông Trump cũng nhắc lại cáo buộc Đan Mạch không thể bảo vệ Greenland trước Nga hoặc Trung Quốc. “… Và tại sao họ lại có ‘quyền sở hữu’ gì chứ?” Thế giới sẽ không an toàn nếu chúng tôi không có quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland”, ông Trump viết. Cuối tuần qua, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố từ ngày 1/2 sẽ áp dụng một loạt mức thuế mới với các nước EU gồm Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan và Phần Lan, cùng với Anh và Na Uy, cho đến khi Mỹ mua được Greenland. “Chúng ta đang sống trong năm 2026, bạn có thể giao thương với các quốc gia nhưng không thể mua bán con người”, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen phát biểu trong chuyến thăm London ngày 19/1. Trong một bài đăng trên Facebook, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen khẳng định vùng lãnh thổ này phải được tự quyết định tương lai của mình. “Chúng tôi sẽ không để bị gây sức ép. Chúng tôi kiên định với đối thoại, với sự tôn trọng và với luật pháp quốc tế”, ông nói. Quân đội Đan Mạch cho biết, binh sĩ nước này sẽ đến Kangerlussuaq, phía tây Greenland, vào ngày 20/1, để tham gia cuộc tập trận quân sự “Sức bền Bắc cực”. KHẢ NĂNG ĐÀM PHÁN TẠI DAVOS Thủ tướng Na Uy Store cho biết, ông sẽ điều chỉnh lịch trình để tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos vào các ngày 21-22/1, trùng với kế hoạch xuất hiện của Tổng thống Trump tại sự kiện thường niên của giới chính trị và kinh doanh toàn cầu. Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide khẳng định, nước này sẽ không thay đổi lập trường về Greenland. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết sẽ gặp Tổng thống Mỹ Trump vào ngày 21/1, đồng thời nhấn mạnh không ai mong muốn xảy ra tranh chấp thương mại. “Nhưng nếu chúng tôi phải đối mặt với các mức thuế mà chúng tôi cho là vô lý, chúng tôi đủ khả năng đáp trả”, ông Merz nói. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo việc các chính phủ châu Âu trả đũa sẽ là “rất thiếu khôn ngoan”. “Tôi cho rằng, việc nói tổng thống làm vậy vì giải Nobel là hoàn toàn vô căn cứ. Tổng thống nhìn nhận Greenland như một tài sản chiến lược của Mỹ”, ông nói với các phóng viên tại Davos. Các nhà lãnh đạo EU sẽ thảo luận biện pháp ứng phó với Mỹ tại một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels ngày 22/1. Một phương án sẽ được bàn đến là gói thuế quan trị giá 108 tỷ USD áp với hàng nhập khẩu từ Mỹ. Phương án khác là sử dụng “Công cụ chống cưỡng ép” (ACI) để hạn chế tiếp cận các gói thầu công, đầu tư hoặc hoạt động ngân hàng, hoặc hạn chế thương mại dịch vụ - lĩnh vực mà Mỹ đang thặng dư với EU, bao gồm dịch vụ kỹ thuật số. EU cho biết vẫn đang tiếp tục trao đổi “ở mọi cấp độ” với Mỹ, nhưng cũng khẳng định không loại trừ việc sử dụng ACI. Thủ tướng Anh Keir Starmer kêu gọi các đồng minh trao đổi một cách bình tĩnh, cho biết ông không tin Tổng thống Trump đang cân nhắc hành động quân sự để chiếm Greenland. Nga từ chối bình luận về việc toan tính của Mỹ với Greenland là tốt hay xấu, nhưng cho biết họ khó có thể không đồng ý với các chuyên gia rằng ông Trump sẽ “đi vào lịch sử thế giới” nếu thực sự giành quyền kiểm soát hòn đảo này. BÌNH GIANG (theo Reuters) Tổng thống Mỹ Donald Trump gắn nỗ lực của ông nhằm giành quyền kiểm soát đảo Greenland của Đan Mạch với việc ông không giành được Giải Nobel Hòa bình, nói rằng ông không còn suy nghĩ “thuần túy về hòa bình” nữa. Một góc của Greenland ẢNH: AP Ông Trump gắn đe dọa Greenland với việc trượt giải Nobel Hòa bình Ủy ban Nobel Na Uy khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump không hài lòng khi trao Giải Nobel Hòa bình 2025 không phải cho ông mà cho lãnh đạo đối lập Venezuela Maria Corina Machado. Lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công hỗn hợp bằng máy bay không người lái và tên lửa vào thủ đô Kiev của Ukraine trong đêm ngày 19, rạng sáng 20/1, gây ra tình trạng mất điện và thiếu nước. Các phóng viên của Kyiv Independent tại hiện trường cho biết, vào khoảng 2h sáng, nhiều tiếng nổ đã vang lên ở Kiev. Cùng lúc đó, Không quân Ukraine cảnh báo tên lửa đạn đạo của Nga đang nhắm mục tiêu vào thủ đô. Ngay sau đó, Không quân Ukraine đưa ra thêm cảnh báo tên lửa đạn đạo đối với Dnipropetrovsk và Vinnytsia. Quân đội Ukraine thông báo, Nga đã điều động máy bay chiến đấu MiG-31 tham gia cuộc tấn công. Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cho biết, cuộc tấn công vào bờ đông sông Dnipro đã làm gián đoạn cả nguồn cung cấp điện và nước cho thành phố. Ông Tymur Tkachenko - người đứng đầu cơ quan quân sự của thủ đô - xác nhận một kho chứa đã bị hư hại và một số ô tô bị bốc cháy. Một tòa nhà đã bị bắn trúng. Trong khi đó, các kênh tin tức trên Telegram đăng tải hình ảnh nhiều tòa chung cư cao tầng bị mất điện. Trước đó, tối 19/1, các nhóm máy bay không người lái của Nga kích hoạt cảnh báo trên không ở Kiev và khu vực lân cận, cũng như ở một số tỉnh khác của Ukraine. Ngoài Kiev, các vụ nổ cũng được báo cáo ở Dnipro và Kharkiv. Tại thành phố Zaporizhzhia, mảnh vỡ từ máy bay không người lái đã gây ra hỏa hoạn. Kiev đang trải qua mùa đông khắc nghiệt nhất kể từ khi xung đột bùng phát, do các cuộc tấn công không ngừng nghỉ của Nga vào các cơ sở năng lượng của thành phố. Ngày 19/1, Tổng thống Ukraine cảnh báo rằng, Nga đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Ukraine. “Trong những ngày tới, chúng ta phải hết sức cảnh giác. Nga đã chuẩn bị cho một cuộc tấn công - một cuộc tấn công quy mô lớn - và đang chờ thời điểm để thực hiện nó”, ông nói. MINH HẠNH (theo Reuters, Kyiv Independent) Theo hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA, trong bài phát biểu, ông Kim chỉ trích gay gắt những cán bộ “đã quá quen với thái độ bi quan, vô trách nhiệm và thụ động”. Ông Yang “không phù hợp để được giao những nhiệm vụ nặng nề”, ông Kim nói. “Đó là một sai lầm vô tình trong quá trình bổ nhiệm cán bộ của chúng ta… Thưa đồng chí phó thủ tướng, xin hãy tự nguyện từ chức trước khi quá muộn”, ông Kim nói. Chủ tịch Triều Tiên từng không ít lần chỉ trích và khiển trách các quan chức cấp dưới, nhưng việc cách chức công khai như trường hợp này là rất hiếm. Cũng trong bài phát biểu của mình, ông Kim kêu gọi nhanh chóng khắc phục những khó khăn còn tồn tại để “xây dựng một nền kinh tế hiện đại, tiên tiến, có khả năng đảm bảo vững chắc tương lai của đất nước”. Những hình ảnh do Bình Nhưỡng công bố cho thấy ông Kim Jong Un - với vẻ mặt nghiêm nghị - đang phát biểu tại một địa điểm ở tỉnh Hamgyong, trước các công nhân mặc đồng phục màu xanh lá cây và đội mũ màu xám. Khu phức hợp mới khai trương này là một phần của vành đai sản xuất máy móc lớn nối liền vùng đông bắc Triều Tiên với Wonsan ở phía nam. Bình Nhưỡng đang chuẩn bị cho đại hội của đảng Lao động cầm quyền. Giới quan sát dự đoán đại hội sẽ diễn ra trong những tuần tới. Chính sách kinh tế, cũng như kế hoạch quốc phòng và quân sự, có khả năng sẽ là những vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự. MINH HẠNH (theo Yonhap, Straitstimes) Nga không kích Kiev Chủ tịch Triều Tiên công khai yêu cầu phó thủ tướng từ chức Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un phát biểu trước các công nhân ẢNH: YONHAP Trong bài phát biểu tại lễ khai trương một nhà máy quan trọng, Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un chỉ trích gay gắt các quan chức “vô trách nhiệm”, yêu cầu Phó Thủ tướng Yang Sung Ho từ chức.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==