Trong báo cáo công bố ngày 19/1, đúng thời điểm khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Oxfam cho biết khối tài sản của các tỷ phú toàn cầu tăng 16% trong năm 2025, lên 18.300 tỷ USD, nối dài mức tăng liên tục kể từ năm 2020. Trong khi đó, cứ 4 người trên thế giới thì có 1 người chật vật để có bữa ăn đều đặn, và gần một nửa dân số toàn cầu đang sống trong cảnh nghèo đói. Nghiên cứu của Oxfam dựa trên các công trình học thuật và nhiều nguồn dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu bất bình đẳng thế giới và danh sách người giàu của Forbes. Nghiên cứu cho rằng, cơn bùng nổ tài sản đang song hành với sự tập trung quyền lực chính trị một cách mạnh mẽ. Theo đó, các tỷ phú có cơ hội nắm giữ chức vụ chính trị cao gấp 4.000 lần so với người dân bình thường. Oxfam gắn làn sóng gia tăng tài sản mới nhất với các chính sách dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi chính quyền của ông cắt giảm thuế, bảo vệ các tập đoàn đa quốc gia trước áp lực quốc tế và nới lỏng giám sát độc quyền. Mức vốn hoá tăng vọt của các công ty trí tuệ nhân tạo cũng mang lại những khoản lợi nhuận khổng lồ cho các nhà đầu tư vốn đã rất giàu. “Khoảng cách ngày càng nới rộng giữa người giàu và phần còn lại của xã hội cũng tạo ra tình trạng thâm hụt chính trị cực kỳ nguy hiểm và không bền vững”, Giám đốc điều hành Oxfam Amitabh Behar nhận định. Oxfam kêu gọi các chính phủ giảm bất bình đẳng thông qua kế hoạch quốc gia, áp thuế cao hơn với các khối tài sản cực lớn và tăng cường “hàng rào” ngăn cách giữa tiền bạc và chính trị, bao gồm siết chặt vận động hành lang và tài trợ tranh cử. Hiện nay, thuế tài sản mới được áp dụng tại một số ít quốc gia như Na Uy, trong khi một số nước như Anh, Pháp, Ý… đang thảo luận về biện pháp tương tự. Tổ chức từ thiện có trụ sở tại Nairobi ước tính khoảng 2.500 tỷ USD được bổ sung vào tài sản của giới tỷ phú trong năm 2025, xấp xỉ tổng giá trị tài sản mà 4,1 tỷ người nghèo nhất thế giới đang nắm giữ. Năm 2025, số lượng tỷ phú trên toàn cầu lần đầu tiên vượt mốc 3.000, trong đó Giám đốc điều hành Tesla và SpaceX Elon Musk trở thành cá nhân đầu tiên có giá trị tài sản ròng vượt 500 tỷ USD. Ông Behar cảnh báo các chính phủ đang “đưa ra những lựa chọn sai lầm để chiều theo giới tinh hoa”, dẫn chứng việc cắt giảm viện trợ và thu hẹp các quyền dân sự. Báo cáo cũng nhấn mạnh tình trạng mà Oxfam gọi là sự gia tăng kiểm soát của các doanh nhân siêu giàu đối với phương tiện truyền thông truyền thống và kỹ thuật số. Theo Oxfam, các tỷ phú hiện sở hữu hơn một nửa số tập đoàn truyền thông lớn trên thế giới, với những cái tên tiêu biểu như Jeff Bezos, Elon Musk, Patrick SoonShiong, Vincent Bolloré… BÌNH GIANG (theo Reuters, AP) 12 n Thứ Ba n Ngày 20/1/2026 QUỐC TẾ Sự kiện này diễn ra vào thời điểm nhà lãnh đạo Mỹ đang thách thức hàng loạt trật tự quốc tế phần lớn đã được thiết lập kể từ Thế chiến II: Từ việc đảo lộn các quy tắc thương mại đã được thiết lập, rút Mỹ khỏi các tổ chức quốc tế, bao gồm hiệp ước khí hậu của Liên Hợp Quốc, đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro sau cuộc tấn công vào thủ đô Caracas, và tuyên bố sẽ sáp nhập Greenland. Cách ứng xử của Mỹ đối với các quy tắc quốc tế và tác động của nó đến hòa bình, chính trị, kinh tế toàn cầu dự kiến là một trong những chủ đề chính tại diễn đàn năm nay. Diễn đàn bắt đầu từ ngày 19/1 và kéo dài 5 ngày, với chủ đề “Tinh thần đối thoại”. “Đối thoại không phải là điều xa xỉ trong thời điểm bất ổn. Đó là một nhu cầu cấp thiết”, ông Borge Brende, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành WEF nói. “Vào thời điểm quan trọng đối với hợp tác quốc tế, được đánh dấu bằng sự chuyển đổi địa kinh tế và công nghệ sâu sắc, cuộc họp thường niên năm nay sẽ là một trong những cuộc họp quan trọng nhất của chúng ta”. Ngoài Tổng thống Mỹ, diễn đàn còn có sự tham gia của hơn 60 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, bao gồm: Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Canada Mark Carney, Tổng thống Argentina Javier Milei, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, lãnh đạo lâm thời Syria Ahmad al-Sharaa... Theo DW, ông Trump sẽ dẫn đầu phái đoàn lớn nhất từ trước đến nay của Mỹ tại Davos, bao gồm 5 bộ trưởng và các quan chức cấp cao khác. Sự góp mặt của Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump - Jared Kushner - sẽ tạo tiền đề cho các cuộc thảo luận cấp cao về Ukraine, Venezuela, Dải Gaza và Iran. Tờ Financial Times đưa tin, ông Trump dự kiến gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các đồng minh G7 của Kiev - bao gồm các nhà lãnh đạo từ Đức, Ý, Pháp, Anh, Canada và Chủ tịch Ủy ban châu Âu - bên lề sự kiện chính để thảo luận về sự ủng hộ của Mỹ đối với các đảm bảo an ninh cho Ukraine. THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI CỦA KINH TẾ TOÀN CẦU Trong khi những biến động địa chính trị dự kiến sẽ chi phối các cuộc thảo luận, các nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo doanh nghiệp cũng muốn thảo luận về cách thức giải quyết những thách thức khác mà nền kinh tế toàn cầu đang phải đối mặt. Nền kinh tế toàn cầu đã tương đối kiên cường bất chấp căng thẳng thương mại gia tăng và sự bất ổn về chính sách. Tuy nhiên, mức tăng trưởng toàn cầu dự kiến 3 ,1% trong năm 2026 vẫn không lý tưởng, đặc biệt là vào thời điểm nợ toàn cầu đã leo thang lên mức chưa từng thấy kể từ Thế chiến II. Tình hình nợ ở một số quốc gia châu Phi đặc biệt đáng lo ngại, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Thương mại toàn cầu vẫn chịu áp lực khi thêm nhiều quốc gia áp dụng các chính sách bảo hộ, như áp đặt thuế quan đơn phương, hạn chế đầu tư nước ngoài, thắt chặt nguồn cung khoáng sản quan trọng… Trí tuệ nhân tạo (AI) là một trọng tâm khác tại diễn đàn năm nay, với nhiều sự kiện và bài thuyết trình dành riêng cho công nghệ tiên tiến này. Lãnh đạo các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Satya Nadella của Microsoft, Jensen Huang của Nvidia và Demis Hassabis - người đứng đầu bộ phận AI của Google - sẽ tham dự diễn đàn. AI đã cho thấy tiềm năng không nhỏ trong các lĩnh vực như y học, giáo dục, và đã thu hút hoặc hứa hẹn thu hút hàng nghìn tỷ đô la trong vài năm qua, mặc dù nhiều công ty hiện đang gặp khó khăn trong việc tận dụng công nghệ này. Có những lo ngại về tác động của AI đến việc làm. Nhiều công việc được dự đoán sẽ trở nên dư thừa trong vài năm tới. Giám đốc điều hành của Anthropic - Dario Amodei, một trong những người tham dự diễn đàn năm nay - cho rằng AI có thể loại bỏ một nửa số nhân sự văn phòng cấp thấp trong vòng 1 đến 5 năm tới, cho thấy sự cần thiết phải đầu tư vào việc đào tạo lại kỹ năng. AI cũng có nguy cơ làm trầm trọng thêm khoảng cách kỹ thuật số hiện có, khi các quốc gia nghèo hơn không tận dụng được các cơ hội. Cũng có những lo ngại về việc các mô hình AI lan truyền thông tin sai lệch và tạo ra các video giả mạo (deepfake). Thông tin sai lệch, thông tin xuyên tạc và an ninh mạng nằm trong số những rủi ro toàn cầu hàng đầu, theo khảo sát rủi ro của WEF, nhấn mạnh sự cần thiết của việc ban hành các quy định hiệu quả. MINH HẠNH (theo DW) Tài sản của các tỷ phú tăng kỷ lục Từ ngày 19/1, thành phố Davos thuộc dãy Alps của Thụy Sĩ một lần nữa chào đón những nhân vật tinh hoa của giới chính trị, kinh tế và văn hóa đến tham dự cuộc họp thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), trong đó đáng chú ý nhất là sự xuất hiện của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ trở lại Davos ẢNH: AP Tài sản của các tỷ phú tăng vọt trong năm 2025, với tốc độ nhanh gấp 3 lần so với giai đoạn gần đây và chạm mức cao nhất trong lịch sử, làm trầm trọng thêm sự chia rẽ về kinh tế và chính trị, tổ chức Oxfam cho biết trong báo cáo vừa công bố. Ông Trump đưa phái đoàn lớn nhất tới Davos Theo Oxfam, nhiều chính phủ đang cho phép giới siêu giàu thống trị các công ty truyền thông và mạng xã hội. Các tỷ phú sở hữu hơn một nửa số công ty truyền thông lớn nhất thế giới và tất cả các công ty mạng xã hội chính: Jeff Bezos mua lại tờ Washington Post, Elon Musk với Twitter/X, Patrick Soon-Shiong với tờ Los Angeles Times… Diễn đàn Kinh tế Thế giới khai mạc ngày 19/1 tại Davos diễn ra trong bối cảnh kinh tế toàn cầu mong manh, địa chính trị phân mảnh và niềm tin vào trật tự đa phương bị thử thách. Các nhà lãnh đạo chính trị, doanh nghiệp và học giả tụ họp để bàn về tăng trưởng, công nghệ, chuyển đổi xanh và cách quản trị rủi ro trong một thế giới ngày càng bất định. Tỷ phú Mỹ Elon Musk ẢNH: AP
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==