12 QUỐC TẾ n Thứ Hai n Ngày 19/1/2026 Ngày 16/1, Nhà Trắng công bố một số thành viên của Hội đồng Hòa bình, bao gồm Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Steve Witkoff, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và ông Jared Kushner - con rể của Tổng thống Donald Trump. Những quan chức này sẽ tiếp tục nhiệm kỳ tại Hội đồng sau khi kết thúc vai trò giám sát chính quyền tạm thời tại Dải Gaza. Theo một kế hoạch mà Nhà Trắng công bố hồi tháng 10/2025, ông Trump sẽ là chủ tịch đầu tiên của Hội đồng Hòa bình. Israel và lực lượng Hamas đã đồng ý với kế hoạch của Tổng thống Trump, trong đó nêu rõ một chính quyền Palestine sẽ được giám sát bởi một hội đồng quốc tế, có nhiệm vụ giám sát việc quản trị Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp. “Theo tôi, Hội đồng sẽ bắt đầu với Dải Gaza, sau đó sẽ giải quyết các xung đột khác nếu phát sinh”, Tổng thống Trump nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn tuần trước. Nhà Trắng không nêu chi tiết trách nhiệm của từng thành viên trong Hội đồng, chỉ xác nhận sẽ công bố thêm thành viên trong những tuần tới. Bốn nguồn tin ngày 17/1 nói rằng, các nhà lãnh đạo của Pháp, Đức, Úc và Canada nằm trong số những người được mời tham gia Hội đồng Hòa bình. Văn phòng Tổng thống Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cũng xác nhận đã nhận được thư mời. Một quan chức Liên minh châu Âu (EU) cho biết Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã được mời đại diện cho EU. Hội đồng cũng sẽ bao gồm tỷ phú Mỹ Marc Rowan, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga và cố vấn của ông Trump - Robert Gabriel. Ông Nikolay Mladenov, cựu đặc phái viên Liên Hợp Quốc về Trung Đông, sẽ là đại diện cấp cao cho Dải Gaza. Hai nguồn tin ngoại giao tiết lộ, thư mời cũng bao gồm nội dung một “hiến chương”. “Đó là một ‘Liên Hợp Quốc kiểu ông Trump’, phớt lờ những nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc”, một nhà ngoại giao nắm rõ nội dung thư mời cho biết, nói thêm rằng bức thư gọi hội đồng này là “một cách tiếp cận mới táo bạo để giải quyết xung đột toàn cầu”. Nhà Trắng đã thành lập “Hội đồng điều hành Dải Gaza” riêng biệt gồm 11 thành viên, trong đó có Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, điều phối viên hòa bình Trung Đông của Liên Hợp Quốc Sigrid Kaag, Bộ trưởng Hợp tác Quốc tế Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất Reem AlHashimy và tỷ phú người Israel gốc CH Síp Yakir Gabay. Tuy nhiên, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhấn mạnh, thành phần của hội đồng không được thảo luận với Israel và trái với chính sách của nước này, dường như ám chỉ sự hiện diện của ông Fidan vì Israel phản đối sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ. HÉ LỘ DỰ THẢO ĐIỀU LỆ Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ yêu cầu các quốc gia muốn có một vị trí thường trực trong Hội đồng Hòa bình mới của ông đóng góp ít nhất 1 tỷ USD. Hội đồng này được mô tả là “một tổ chức quốc tế tìm cách thúc đẩy sự ổn định, khôi phục hoạt động quản trị đáng tin cậy và hợp pháp, đảm bảo hòa bình lâu dài ở các khu vực bị ảnh hưởng hoặc bị đe dọa bởi xung đột”. Hội đồng sẽ chính thức được thành lập khi ba quốc gia thành viên đồng ý với điều lệ. Theo một dự thảo điều lệ của Hội đồng mà Bloomberg nhận được, Tổng thống Trump sẽ giữ chức chủ tịch đầu tiên và sẽ quyết định ai được mời làm thành viên. Các quyết định sẽ được đưa ra dựa trên đa số phiếu, với mỗi quốc gia thành viên được một phiếu bầu, nhưng tất cả đều phải được chủ tịch phê chuẩn. “Mỗi quốc gia thành viên sẽ có nhiệm kỳ không quá ba năm kể từ khi bản điều lệ này có hiệu lực, tùy thuộc vào việc gia hạn của chủ tịch. Nhiệm kỳ ba năm sẽ không áp dụng với các quốc gia thành viên đóng góp hơn 1 tỷ USD tiền mặt cho Hội đồng Hòa bình trong năm đầu tiên điều lệ có hiệu lực”, bản dự thảo nêu rõ, đồng thời cho biết ông Trump sẽ chịu trách nhiệm phê duyệt con dấu chính thức của Hội đồng. Theo dự thảo điều lệ, Hội đồng Hòa bình sẽ triệu tập các cuộc họp bỏ phiếu ít nhất mỗi năm một lần, và “vào những thời điểm và địa điểm bổ sung mà chủ tịch thấy phù hợp”. Chương trình nghị sự của Hội đồng sẽ do chủ tịch phê duyệt. Hội đồng sẽ tổ chức các cuộc họp không bỏ phiếu thường xuyên với ban điều hành. Các cuộc họp như vậy sẽ được triệu tập ít nhất mỗi quý một lần. Ông Trump cũng sẽ có quyền bãi nhiệm thành viên, với một số điều kiện bổ sung. Điều lệ nêu rõ: “Chủ tịch sẽ luôn chỉ định người kế nhiệm cho vai trò chủ tịch”. Giới phê bình lo ngại ông Trump đang cố gắng xây dựng một tổ chức thay thế, hoặc đối trọng với Liên Hợp Quốc. Bản dự thảo điều lệ dường như cho thấy chính ông Trump sẽ kiểm soát vấn đề chi phí của Hội đồng, điều mà hầu hết các quốc gia có khả năng tham gia Hội đồng coi là không thể chấp nhận được. MINH HẠNH (theo Reuters, Bloomberg) Các nhà lãnh đạo từ một số quốc gia đã nhận được thư mời tham gia Hội đồng Hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng, ban đầu nhằm chấm dứt xung đột ở Dải Gaza nhưng sau đó sẽ được mở rộng để giải quyết xung đột ở những nơi khác trên thế giới. Những thành viên tiềm năng trong Hội đồng Hòa bình “Thuế quan sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ đẩy tình hình vào một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm. Châu Âu sẽ tiếp tục đoàn kết, phối hợp chặt chẽ và kiên định trong việc bảo vệ chủ quyền của mình”, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa viết trong các bài đăng trên mạng xã hội X. Đại diện cấp cao phụ trách đối ngoại của EU Kaja Kallas cho rằng, thuế quan sẽ gây tổn hại cho sự thịnh vượng của cả hai bờ Đại Tây Dương, đồng thời khiến EU xao lãng nhiệm vụ cốt lõi là chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine. “Thuế quan có nguy cơ khiến châu Âu và Mỹ nghèo đi và làm xói mòn sự thịnh vượng chung của chúng ta. Nếu an ninh của Greenland gặp rủi ro, chúng ta hoàn toàn có thể giải quyết vấn đề này trong khuôn khổ NATO”, bà Kallas viết trên mạng xã hội X. Các đại sứ của 27 quốc gia thành viên EU dự kiến họp khẩn trong ngày 18/1 để bàn cách phản ứng trước mối đe dọa áp thuế. Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ triển khai một loạt mức thuế với các đồng minh châu Âu đến khi Mỹ mua được Greenland, khiến căng thẳng liên quan tương lai của hòn đảo Bắc Cực rộng lớn thuộc Đan Mạch càng gia tăng. Trong bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump cho biết mức tăng thuế 10% với hàng nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Anh sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2. Các quốc gia này vốn đã bị Mỹ tăng thuế trước đó. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết, mức thuế áp với các quốc gia này sẽ tăng lên 25% từ ngày 1/6 và tiếp tục được duy trì đến khi đạt được thỏa thuận để Mỹ mua Greenland. Ông Trump nhiều lần tuyên bố sẽ không chấp nhận bất kỳ điều gì khác ngoài việc Mỹ sở hữu Greenland, trong khi lãnh đạo Đan Mạch và Greenland đều nhấn mạnh hòn đảo này không phải để bán và cũng không mong muốn trở thành một phần của Mỹ. Một cuộc thăm dò do Reuters/Ipsos thực hiện tuần qua cho thấy chưa đến 1/5 người dân Mỹ ủng hộ ý tưởng mua Greenland. Tổng thống Mỹ nhiều lần nói Greenland có ý nghĩa sống còn đối với an ninh của Mỹ nhờ vị trí chiến lược và trữ lượng khoáng sản lớn, đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát. Tuần qua, các quốc gia châu Âu đã cử binh sĩ tới Greenland theo đề nghị của Đan Mạch. “Những quốc gia này, khi chơi một trò chơi vô cùng nguy hiểm, đã đẩy mức độ rủi ro lên một ngưỡng không thể chấp nhận hay duy trì được”, ông Trump viết. Ngày 17/1, hàng ngàn người tham gia biểu tình tại Đan Mạch và Greenland để phản đối yêu sách của ông Trump và kêu gọi Mỹ để vùng lãnh thổ này tự quyết định tương lai của mình. Các quốc gia bị ông Trump nêu tên cũng bày tỏ ủng hộ Đan Mạch, cảnh báo rằng việc quân đội Mỹ chiếm giữ một lãnh thổ thuộc NATO có thể làm sụp đổ liên minh quân sự do Washington dẫn dắt. BÌNH GIANG (theo AP, Reuters) Châu Âu cứng rắn sau khi ông Trump dọa áp thuế vì Greenland Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) vừa cảnh báo về “vòng xoáy nguy hiểm”, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế ngày càng tăng với các đồng minh châu Âu đến khi Mỹ mua được Greenland. Tổng thống Mỹ Donald Trump tại một hội nghị về Dải Gaza ở Ai Cập, ngày 13/10/2025 ẢNH: AP Một số quốc gia không đồng ý với bản dự thảo điều lệ Hội đồng Hòa bình của Tổng thống Mỹ Donald Trump và được cho là đang cùng nhau phản đối các đề xuất này. Đám đông biểu tình phản đối yêu sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump với Greenland, trước Lãnh sự quán Mỹ ở Nuuk, Greenland, ngày 17/1 ẢNH: AP
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==