VĂN HÓA GẮN VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ SÁNG TẠO Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Hội Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật (VHNT) Việt Nam, đặt kỳ vọng vào tính cập nhật và khả năng liên kết phát triển của dự thảo văn kiện. Với phần phương hướng, nhiệm vụ trong dự thảo báo cáo chính trị, ông cho rằng cần cân nhắc, bổ sung việc xây dựng phát triển văn hóa gắn chặt chẽ hơn nữa với kinh tế, đặc biệt là kinh tế sáng tạo, kinh tế số, du lịch văn hóa, di sản, công nghiệp văn hóa. Đó là con đường mà nhiều nước, đặc biệt là những quốc gia châu Á có điều kiện và hoàn cảnh gần gũi với Việt Nam đã đi và thành công như Nhật Bản, Hàn Quốc. Hơn nữa, từ thực tế phát triển văn hóa thời gian gần đây, sự thành công trên quy mô rộng của các đại concert đã phần nào khẳng định được tính khả thi của lựa chọn này. Ông Quân đồng thời kỳ vọng dự thảo sẽ cụ thể hóa nhiệm vụ đổi mới chương trình giáo dục, đào tạo kỹ năng văn hóa và kỹ năng số; triển khai giáo dục văn hóa trong nhà trường, gia đình và cộng đồng để tăng tính kết nối giữa văn hóa và giáo dục trong bối cảnh xã hội bước vào môi trường số. Đồng tình với ý kiến của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, một số văn nghệ sĩ trong lĩnh vực biểu diễn cho rằng, cần có một cách tiếp cận thực chất hơn đối với môi trường sáng tạo. Theo họ, nếu văn kiện đã xác định khuyến khích các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao, thì phần việc quan trọng là thiết kế cơ chế để nuôi tác phẩm, thay vì chỉ dừng ở các cuộc thi, hội diễn. Bên cạnh đó, nhiều người mong muốn việc phát triển văn hóa gắn với kinh tế sáng tạo cần đi kèm các giải pháp về bản quyền, đầu tư, phân phối, nhằm hình thành thị trường minh bạch và khuyến khích cạnh tranh lành mạnh. NSƯT Văn Hải, nghệ sĩ gắn bó nhiều năm với những vai diễn Chủ tịch Hồ Chí Minh trên sân khấu kịch, đồng thời là người góp phần sáng lập Sân khấu Lệ Ngọc, mô hình sân khấu kịch tư nhân đầu tiên ở miền Bắc cho rằng, điểm đáng chú ý của Nghị quyết là tinh thần khuyến khích xã hội hóa, coi nguồn lực tư nhân như một đối tác phát triển, thay vì chỉ là lực lượng tự bơi trong cơ chế chồng chéo. Từ trải nghiệm thực tế, NSƯT Văn Hải nhắc lại giai đoạn đầu đi tiên phong của Sân khấu Lệ Ngọc gặp không ít khó khăn, từ mặt bằng biểu diễn, kinh phí dàn dựng đến thủ tục, cơ chế tiếp cận chính sách. Vì vậy, ông kỳ vọng Nghị quyết 80 sẽ được cụ thể hóa bằng các giải pháp khả thi, như cơ chế đặt hàng minh bạch, ưu đãi thuế, hỗ trợ không gian biểu diễn, quỹ phát triển tác phẩm, bảo vệ bản quyền, để các đơn vị tư nhân có điều kiện đầu tư dài hạn và tạo ra tác phẩm có giá trị. Trong lĩnh vực di sản, kiến trúc sư Nguyễn Thị Thanh Tâm kỳ vọng Nghị quyết 80 sẽ giải quyết đồng thời hai việc, tu bổ, tôn tạo di tích, bảo vệ di sản phi vật thể có nguy cơ mai một, và đưa di sản trở lại đời sống bằng cơ chế phát huy bền vững. Nghị quyết đặt chỉ tiêu số hóa 100% di sản đã xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2026, mở hướng làm việc mới, nhưng người làm nghề mong đi kèm chuẩn hóa dữ liệu, nền tảng dùng chung, bảo đảm an ninh và chủ quyền văn hóa số, để số hóa không dừng ở phong trào. Nghị quyết cũng nói tới “di sản dẫn dắt phát triển kinh tế”, “đô thị di sản”, “kinh tế di sản”, lồng ghép với sinh kế cộng đồng, vì vậy kỳ vọng là các dự án bảo tồn sẽ có cơ chế chia sẻ lợi ích rõ ràng cho cộng đồng tại chỗ, đồng thời kiểm soát khuynh hướng thương mại hóa, không đánh đổi giá trị di sản lấy lợi ích ngắn hạn. TẠO ĐIỀU KIỆN CHO NGHỆ SĨ VÀ LỚP KẾ CẬN NSND Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam nhấn mạnh sự tâm đắc với tinh thần của văn kiện khi coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh, động lực và hệ điều tiết phát triển đất nước. Bà Thúy Mùi cho rằng, dự thảo cần nhấn mạnh rõ hơn vai trò của nghệ thuật biểu diễn trong việc hình thành nhân cách, bồi đắp đời sống tinh thần con người Việt Nam hiện đại; đồng thời đưa ra các định hướng và giải pháp cụ thể để phát huy vai trò của sân khấu trong bối cảnh mới, gồm xây dựng chiến lược phát triển, phục vụ đời sống cộng đồng, chính sách đào tạo, bồi dưỡng và tôn vinh. NSND Trịnh Thúy Mùi kỳ vọng về một tư duy quản lý mở, khuyến khích sáng tạo và tạo điều kiện cho nghệ sĩ tham gia thực chất vào đời sống xã hội. Theo bà, việc tổ chức hội diễn, giải thưởng cần được đặt đúng vị trí; định hướng quan trọng hơn là xây dựng tác phẩm có tầm tư tưởng, có chiều sâu nhân văn và sức lan tỏa. Bà Thúy Mùi kiến nghị dự thảo làm r õ cơ chế nhằm phát huy vai trò các lực lượng sáng tạo, bổ sung và xây dựng lại cơ chế đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, tôn vinh những văn nghệ sĩ có tài năng thực chất; thiết kế cơ chế chính sách để văn nghệ sĩ có điều kiện tham gia sáng tạo, phản biện và đồng hành với những vấn đề của xã hội. Trong đó, người dân là đối tượng thụ hưởng, còn văn nghệ sĩ là chủ thể tham gia. NSND Thanh Hoài, nghệ nhân chèo kỳ cựu, mong muốn Nhà nước sẽ quan tâm sâu hơn tới chính sách hỗ trợ những người đang giữ lửa của bản sắc Việt, nhất là ở khu vực văn hóa dân gian và văn hóa cơ sở, phải mở đường cho lớp trẻ. Không thể chỉ kêu gọi “yêu truyền thống” rồi để các em tự bơi. Bà Hoài kỳ vọng có chương trình học nghề tử tế, có thầy dạy, có nơi diễn, có hỗ trợ để các em theo nổi, sống nổi với nghề. Nếu nghệ sĩ già được nâng đỡ mà lớp trẻ không có đường vào, chèo vẫn sẽ đứt đoạn. Bà Hoài nói thêm, nhiều bạn trẻ có năng khiếu nhưng bỏ ngang vì học xong không biết bám vào đâu, đi diễn thì bữa đực bữa cái, thu nhập chắp vá. Muốn giữ nghề, phải có “đường ra” cho người học: câu lạc bộ hoạt động đều, sân khấu có suất diễn ổn định, chương trình đưa chèo về trường học, về địa phương, để các em vừa có cơ hội rèn nghề vừa có khán giả. Khi nghề có chỗ đứng, người trẻ mới dám gắn bó lâu dài. n ĐẠT NHI www.tienphong.vn THỜI SỰ 4 17-18/1/2026 TRƯỚC THỀM ĐẠI HỘI ĐẢNG XIV, GIỚI VĂN NGHỆ SĨ BÀY TỎ MONG MỎI NGHỊ QUYẾT 80 ĐI XA HƠN TINH THẦN KHUYẾN KHÍCH BẰNG NHỮNG CƠ CHẾ CỤ THỂ ĐỂ NUÔI DƯỠNG SÁNG TẠO. CÁC Ý KIẾN TẬP TRUNG VÀO VIỆC CHĂM LO ĐỘI NGŨ SÁNG TẠO, MỞ RỘNG CHÍNH SÁCH CHO VĂN HÓA CƠ SỞ VÀ TẠO ĐIỀU KIỆN ĐỂ HÌNH THÀNH NHỮNG TÁC PHẨM CÓ GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG, NGHỆ THUẬT. NSND Thanh Hoài (thứ 2 từ trái sang) VĂN NGHỆ SĨ CHỜ “ĐƯỜNG BĂNG” CHO SÁNG TẠO CẤT CÁNH Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Hội Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam NSND Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==