Báo Tiền Phong số 16

8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Sáu n Ngày 16/1/2026 TRỤ CỘT MỚI CHO PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở nhiều quốc gia, công nghiệp văn hóa từ lâu đã không còn là phần phụ trợ của đời sống tinh thần, mà đã trở thành một trụ cột sức mạnh mềm, đồng thời là ngành kinh tế tạo ra doanh thu và ảnh hưởng quốc tế. Hàn Quốc với chiến lược quốc gia về phát triển văn hóa từ những năm 1990, đến nay đã đạt nhiều thành tựu. Làn sóng Hallyu đưa văn hóa xứ kim chi phổ biến trên thế giới. Xuất khẩu nội dung văn hóa mang về 14,16 tỉ USD cho Hàn Quốc (số liệu năm 2024). Nhật Bản triển khai chương trình Cool Japan, biến anime, manga, game thành “hàng hóa mềm” chinh phục thế giới; riêng ngành nội dung ghi nhận khoảng 4,7 nghìn tỷ yen doanh thu ở thị trường nước ngoài. Tại Anh, công nghiệp sáng tạo đóng góp khoảng 124 tỷ bảng Anh/năm (khoảng 5,2% GDP đất nước này). Trong khi đó, Pháp đưa công nghiệp văn hóa và sáng tạo vào trục đối ngoại, coi đây là nguồn lực ảnh hưởng quốc tế; lĩnh vực này tạo gần 92 tỉ euro doanh thu và chiếm khoảng 2,3% GDP. Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị đã xác định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển đất nước nhanh và bền vững. Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành T.Ư Đảng tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, phần Xác lập mô hình tăng trưởng mới đã xác định phát triển “công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản”. Dự thảo Chương trình hành động của Ban Chấp hành T.Ư Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nêu: “Xây dựng các chính sách đột phá, hỗ trợ phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, bảo tồn và phát huy di sản và khuyến khích mạnh mẽ sự sáng tạo trong nghệ thuật, thiết kế, sản xuất nội dung số”. Chiến lược nêu rõ, đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 10%/ năm, đóng góp 7% GDP; lực lượng lao động tăng 10%/năm và chiếm 6% tổng lao động xã hội. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội coi Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là một “cú hích”, nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số và khai thác sức mạnh mềm văn hóa trong phát triển kinh tế quốc gia. Ông Sơn cho rằng, với kho tàng di sản văn hóa phong phú và sức sáng tạo của con người Việt Nam, nếu được đầu tư bài bản và có chính sách sát sườn, công nghiệp văn hóa hứa hẹn sẽ trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn đúng nghĩa trong tương lai gần. NĂNG LƯỢNG SÁNG TẠO MẠNH MẼ TỪ NGHỆ SĨ Từ thực tiễn theo dõi đời sống văn hóa và tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu, nhà nghiên cứu Nguyễn Khoa (Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây là thời điểm ghi dấu sự thay đổi trong tư duy lãnh đạo: văn hóa được xác định là động lực của phát triển chứ không còn đơn thuần là kết quả của phát triển như trong tư duy truyền thống. Việt Nam, với kho tàng di sản phong phú, nguồn lực nhân văn dồi dào và khát vọng phát triển đang bừng cháy, có đầy đủ điều kiện để đi vào con đường công nghiệp văn hóa Danh sách được vinh danh gồm 10 tác phẩm xuất sắc trong năm của 10 hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương và 75 tác phẩm của các tác giả là hội viên các hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố. Lễ trao Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2025 do Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức ngày 14/1 tại Hà Nội. Năm 2025, Hội đồng giải thưởng nhận được 441 tác phẩm của các tác giả, nhóm tác giả đến từ 34 Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố trên cả nước. Từ hàng trăm tác phẩm gửi về, Hội đồng giải thưởng các chuyên ngành đã lựa chọn được 75 tác phẩm của các tác giả là hội viên các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, thành phố để trao 6 Giải A, 17 Giải B, 18 Giải C, 33 Giải Khuyến khích và một Giải Tác giả Trẻ. Bên cạnh đó, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam nhận được 10 tác phẩm xuất sắc trong năm do Hội đồng nghệ thuật của 10 Hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương đề nghị trao giải. Trong đó có tác phẩm Mưa đỏ do NSƯT Đặng Thái Huyền làm đạo diễn, Điện ảnh Quân đội nhân dân sản xuất. Trước đó, tác phẩm thắng lớn ở các lễ trao giải về phim như Ngôi sao xanh, Liên hoan phim Việt Nam... Đánh giá về giải thưởng của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam năm 2025, họa sĩ, NSND Vương Duy Biên - Phó Chủ tịch Chuyên trách Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam - cho biết chất lượng tác phẩm dự xét giải của liên hiệp đã ngày càng được nâng cao, vừa thể hiện chất lượng vừa mang tính chất của hiệp hội như tập hợp, đoàn kết văn nghệ sĩ, phát hiện bồi dưỡng tài năng trẻ, đội ngũ kế cận lao động sáng tạo văn học nghệ thuật trong cả nước. "Giải thưởng Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam năm 2025 đã tuyển chọn Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức lễ trao Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2025. "Mưa đỏ" được gọi tên ở hạng mục tác phẩm xuất sắc của Hội Điện ảnh Việt Nam. Mưa đỏ tiếp tục đoạt giải Trọng tâm phát triển con người Nghị quyết 80-NQ/TW đặt trọng tâm phát triển con người như một “nền tảng, nguồn lực nội sinh, động lực, trụ cột, hệ điều tiết” cho phát triển nhanh và bền vững, đồng thời yêu cầu các giá trị văn hóa “gắn kết chặt chẽ, hài hòa, thấm sâu” vào toàn bộ đời sống xã hội. Nghị quyết xác định hướng đích là “hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa”, xây dựng môi trường văn hóa “nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại”, phát triển con người Việt Nam toàn diện trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam, đề cao đạo đức, tài năng, sức sáng tạo và khát vọng cống hiến. “100% học sinh, học viên, sinh viên… được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa”. Để hiện thực hóa những điều này, Nghị quyết yêu cầu lấy xây dựng nhân cách làm trọng tâm, định hướng giáo dục, văn hóa để phát triển toàn diện đức, trí, thể, mỹ, đặt giáo dục đạo đức và văn hóa lên hàng đầu từ mầm non, phối hợp gia đình, nhà trường, xã hội. Nghị quyết cũng nhấn mạnh bảo đảm quyền thụ hưởng và sáng tạo văn hóa, tiếp cận bình đẳng, thu hẹp chênh lệch vùng miền và hỗ trợ nhóm yếu thế. Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho tương lai dân tộc TRAO GIẢI THƯỞNG VĂN HỌC NGHỆ THUẬT NĂM 2025: NSND Vương Duy Biên - Phó Chủ tịch Chuyên trách Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam - báo cáo tổng kết về Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2025 của hội ẢNH: HUYỀN THƯƠNG

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==