8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Tư n Ngày 14/1/2026 KINH TẾ SÁNG TẠO Hai ngày cuối tuần, khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm biến thành một “bản đồ sáng tạo” thu nhỏ. Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, nhà Bát Giác, các tuyến phố đi bộ, những điểm vốn quen với du khách nay trở thành nơi thử nghiệm một cách tổ chức khác: sáng tạo đi cùng thị trường, đi cùng cộng đồng và đi cùng câu hỏi về sinh kế. Gần 200 đơn vị trong lĩnh vực sáng tạo tham gia trưng bày, giới thiệu sáng kiến, đưa ra những sản phẩm, dịch vụ “sẵn sàng thương mại”, tạo điểm gặp giữa nhà sáng tạo với doanh nghiệp, nhà phân phối, các đối tác thị trường. Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội bắt đầu từ năm 2021, đúng thời điểm Hà Nội đẩy mạnh câu chuyện công nghiệp văn hóa và gắn với danh hiệu Thành phố Sáng tạo về Thiết kế của UNESCO. Những mùa đầu, lễ hội mang đậm tính sự kiện: tập trung theo đợt, dày hoạt động, dựa nhiều vào năng lượng cộng đồng và hiệu ứng không gian. Chức năng lớn nhất của lễ hội khi đó là “đánh thức”: đánh thức những địa điểm tưởng đã quen; đánh thức khả năng gặp gỡ giữa các nhóm sáng tạo; đánh thức cảm giác rằng Hà Nội có thể làm văn hóa theo cách hiện đại. Năm 2026, với chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, Hà Nội đặt tham vọng rõ ràng hơn: các chuỗi hoạt động sẽ không dồn vào một thời điểm, mà kéo dài hàng tháng từ tháng 1 đến tháng 11/2026, trước khi “đổ” về cao trào Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 dự kiến diễn ra vào tháng 11. Về cấu trúc, lễ hội cũng được định vị lại: từ sự kiện thường niên sang hướng “hệ sinh thái”, và về sau tổ chức 2 năm/lần. TS. Nguyễn Thị Thu Hà (Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch quốc gia) nhấn mạnh, hệ sinh thái sáng tạo không tồn tại rời rạc, mà là liên kết hữu cơ giữa chủ thể sáng tạo, thiết chế, dự án và cơ chế chính sách để tạo ra sản phẩm, dịch vụ văn hóa sáng tạo. Hà Nội vốn đã có một hệ sinh thái vận hành “âm thầm” nhiều chục năm và đang dần lớn mạnh. Kiến trúc sư Đoàn Kỳ Thanh bày tỏ kỳ vọng về sự ra đời của các trung tâm văn hóa, nghệ thuật, dù quy mô nhỏ, như những hạt nhân cho hệ sinh thái sáng tạo. Ông dẫn ví dụ từ nhiều quốc gia trong khu vực đã biến mô hình trung tâm thương mại truyền thống sang các mô hình “capital mall”, kết hợp văn hóa, sáng tạo và kinh tế. Theo ông, kinh tế là yếu tố tất yếu của phát triển đô thị sáng tạo và không nên coi đó là điều nhạy cảm hay cần né tránh. Chia sẻ từ vai trò kép vừa là nghệ sĩ, vừa là nhà giáo dục, giám tuyển Nguyễn Thế Sơn nhấn mạnh, khi lễ hội được mở rộng về thời gian và không gian, vượt ra khỏi khuôn khổ một tuần lễ sự kiện, thì các giá trị kinh tế mới thực sự hình thành. Ông Sơn cho rằng, nếu chỉ dừng lại ở trình diễn ngắn hạn, lễ hội khó có thể tạo ra tác động kinh tế bền vững. Đây có thể cũng là một gợi mở quan trọng cho định hướng phát triển của lễ hội trong tương lai. CHỢ ĐỒNG XUÂN THÀNH “ĐỊA CHỈ SÁNG TẠO” Một điểm thú vị của mùa 2026 là sự tái định vị Chợ Đồng Xuân. Giám đốc nghệ thuật Lên Ngàn, đồng thời là Giám đốc chiến lược Lễ hội TKST Hà Nội 2026, anh Nguyễn Quốc Hoàng Anh cho biết, chợ Đồng Xuân sẽ được định vị không chỉ là không gian giao thương mà còn là nơi cộng sinh giữa nghệ sĩ, cư dân và du khách. Ra đời năm 1889, được nhà văn Thạch Lam gọi là “cái bụng” của Hà Nội, chợ Đồng Xuân đã vượt qua vai trò thuần túy của một trung tâm thương mại để trở thành nơi hội tụ tinh hoa nghề nghiệp, giao thoa giữa truyền thống buôn bán lâu đời với nhịp sống đô thị hiện đại, góp phần quan trọng vào việc hình thành nên diện mạo văn hóa Hà Nội. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sự bùng nổ của các sàn thương mại điện tử và thói quen mua sắm trực tuyến đã khiến những phiên chợ truyền thống dần trở nên thưa vắng. Hình ảnh những người bà, người chị xách làn đi chợ mỗi sáng, hay việc dạo chợ cuối tuần như một thú vui cũng dần bị thay thế bởi những cái lướt tay trên màn hình điện thoại. Việc giữ gìn chợ Đồng Xuân hay mô hình chợ truyền thống không chỉ là bảo tồn một kiến trúc chợ truyền thống, mà là bảo vệ một Chợ Đồng Xuân được định vị như “trái tim” của sáng tạo, nhà Bát Giác thành diễn đàn đối thoại, Hồ Gươm thành không gian thử nghiệm sản phẩm. Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đang đi xa hơn mô hình “tổ chức một tuần lễ” hướng tới mục tiêu biến sáng tạo thành một nhịp sống đô thị vận hành quanh năm. Hà Nội lên lịch sáng tạo quanh Lễ hội năm nay sẽ kéo dài đến tháng 11 với nhiều hoạt động phong phú Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) cho biết tổng doanh thu bản quyền năm 2025 đạt hơn 420 tỷ đồng, tăng 8% so với năm 2024. Cùng năm, số tác giả ủy quyền tại trung tâm tăng lên gần 7.207 người, tăng 11% so với năm trước. Các con số trên được công bố tại Lễ tổng kết hoạt động VCPMC năm 2025. Đây là kết quả của việc mở rộng nhanh chóng các hình thức khai thác âm nhạc hợp pháp như phát sóng truyền thống, biểu diễn, nhạc nền trong kinh doanh dịch vụ, cùng sự bùng nổ của nền tảng số, mạng xã hội và các dịch vụ phát trực tuyến xuyên biên giới. Một tín hiệu đáng mừng là trong năm 2025, VCPMC đã thực hiện chi trả đến các chủ sở hữu quyền tác giả tổng số tiền gần 269 tỷ đồng, tăng 5% so với cùng kỳ 2024. Số tiền bản quyền của kỳ phân phối quý IV/2025 sẽ được tiếp tục đối soát để chi trả trước Tết Nguyên đán 2026, dự kiến là 120 tỷ đồng. Tuy nhiên, tăng trưởng doanh thu không đồng nghĩa với việc vi phạm bản quyền giảm đi. VCPMC nhìn nhận tình trạng xâm phạm quyền tác giả tiếp tục tồn tại ở cả môi trường số lẫn các lĩnh vực biểu diễn, xuất bản phẩm. Vi phạm trong hoạt động biểu diễn vẫn là điểm nóng, nhất là ở các chương trình live concert. NSƯT Đinh Trung Cẩn - Tổng giám đốc VCPMC - cho biết: “Trong năm 2025, nhiều chương trình live concert vẫn tái diễn hành vi xâm phạm bởi các đơn vị tổ chức biểu diễn thường né tránh trước đây, không chủ động thực hiện nghĩa vụ xin phép và trả tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, cũng không thực hiện trách nhiệm về quyền tác giả Năm 2025, Việt Nam vào top 50 quốc gia có doanh thu bản quyền âm nhạc cao nhất thế giới và top 10 doanh thu bản quyền kỹ thuật số khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Năm 2025, thu bản quyền âm nhạc Việt Nam hơn Ban Tổ chức vinh danh các nhạc sĩ có cống hiến cho sự nghiệp VCPMC Lễ hội hướng tới việc tạo cầu nối giữa các nhà thực hành sáng tạo với hệ thống bán lẻ, bán buôn, các đơn vị cung cấp giải pháp quà tặng, xuất khẩu và các đối tác thị trường
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==