6 n Thứ Tư n Ngày 14/1/2026 2 - 3 MÔN LÀ ĐỦ Bộ GD&ĐT đã có văn bản chỉ đạo các địa phương về phương thức tuyển sinh vào lớp 10 THPT, nhưng không quy định cụ thể môn thi/bài thi thứ ba nào. Đây là quan điểm mở, tạo điều kiện để các địa phương chủ động và đa dạng hóa cách lựa chọn môn thi/ bài thi thứ ba. Hiện nay, sau sáp nhập đơn vị hành chính, số lượng học sinh ở nhiều tỉnh, thành phố tăng lên đáng kể. Điều này đòi hỏi các Sở GD&ĐT cần đổi mới tư duy tuyển sinh, phù hợp với thực tiễn và sẵn sàng cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Giáo dục nước ta đang theo đuổi triết lý giáo dục phát triển năng lực người học. Có nghĩa, trên nền tảng kiến thức cơ bản, tối thiểu, nhà trường cần tập trung phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực và tiềm năng sẵn có của mỗi học sinh. Giai đoạn Tiểu học và THCS là giáo dục cơ bản, còn THPT là giai đoạn định hướng nghề nghiệp. Vì vậy, mục tiêu tuyển sinh vào THPT là đánh giá và sàng lọc kiến thức nền tảng, làm cơ sở cho phân luồng và định hướng học tập chuyên sâu cho bậc học phổ thông cuối cùng này. Ở độ tuổi THCS, học sinh chưa ổn định về tâm lý, năng lực và định hướng nghề nghiệp, hứng thú học tập còn biến động. Do đó, chỉ cần số ít môn thi để đánh giá năng lực cốt lõi, năng lực chung là phù hợp. Theo quan điểm của tôi, Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 chỉ cần 2-3 môn thi là đủ và với cái lý: Môn Toán nhằm đánh giá tư duy logic, năng lực giải quyết vấn đề, nền tảng học tập, đặc biệt là cơ sở cho xây dựng thuật toán, chuyển đổi số và củng cố thời đại AI. Môn Ngữ văn nhằm đánh giá năng lực diễn đạt, giao tiếp, ngôn ngữ và sự hiểu biết về hệ giá trị con người Việt Nam trong thời đại mới. Môn Tiếng Anh (có thể lựa chọn môn thi này) bởi lẽ bối cảnh chúng ta đang hội nhập sâu rộng với quốc tế và chuẩn bị cho lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ học thứ hai trong trường học theo đề án đã được Chính phủ phê duyệt trong năm 2025. THI NHIỀU MÔN SẼ TẠO ÁP LỰC Nếu tổ chức thi quá nhiều môn, nhà trường, giáo viên và học sinh và xã hội sẽ dễ tập trung vào mục tiêu học làm sao để đạt điểm số kỳ vọng, gây cản trở mục tiêu giáo dục toàn diện. Học sinh và giáo viên sẽ chỉ tập trung “học để thi”, thay vì phát triển năng lực thực chất người học. Thi nhiều môn còn làm gia tăng áp lực xã hội, kéo theo tình trạng học thêm tràn lan, gây tốn kém cho các gia đình, đặc biệt là những hộ còn khó khăn. Đồng thời, điều này tạo ra sự bất bình đẳng giữa các trường trong cùng một tỉnh, thành phố: trường mạnh có lợi thế, trong khi các trường vùng khó khăn - do thiếu giáo viên và điều kiện dạy học - sẽ chịu nhiều thiệt thòi. Quan điểm quản lý giáo dục kiểu cũ “học gì thi nấy”, lo ngại học sinh học “lệch” nếu không thi, cần được thay đổi. Hoàn toàn có thể kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển, chẳng hạn xét học bạ đối với các môn không thi. Thực tế, nhiều năm qua, một số Sở GD&ĐT đã tổ chức xét tuyển mà không thi tuyển, thể hiện tầm nhìn chiến lược, chuẩn bị cho lộ trình phổ cập THPT. Khi đó, việc tổ chức thi tuyển như hiện nay sẽ không còn phù hợp và sẽ chấm dứt một kỳ thi vốn được coi là căng thẳng và nhiều áp lực nhất của giáo dục Việt Nam. Một số địa phương tổ chức bài thi tổ hợp nhiều môn, thực chất đây vẫn là thi nhiều môn, thậm chí nhiều hơn 2-3 môn. Cách làm này gây ra những hệ lụy đã phân tích ở trên, đồng thời tạo ra một kỳ thi quá tải đối với nhà trường và xã hội. Đáng lo ngại hơn, ở một số nơi còn xuất hiện tình trạng lợi dụng kỳ thi để vụ lợi, như thu phí thi cao và không hợp lý, bán tài liệu ôn thi tràn lan. Càng nhiều môn thi, càng phát sinh nhiều tài liệu và chi phí không cần thiết. Chúng tôi kiến nghị các cấp quản lý giáo dục địa phương, hãy vì chất lượng giáo dục của cả nước, hãy thương dân, thương trò. Nhiều năm qua, giáo dục nước ta đã trải qua không ít khó khăn, xáo trộn và áp lực; nhà trường và xã hội rất cần sự ổn định, nhân văn và bền vững. Tuyển sinh THPT chỉ nên dừng lại ở mức thi 2-3 môn học và nếu tổ chức được xét tuyển càng đảm bảo yếu tố học tập nhẹ nhàng, tiến tới phổ cập THPT. Các nhà trường, thầy cô giáo tăng cường đảm bảo chất lượng từng bộ môn trong học kỳ, năm học thay vì chỉ khi thi mới học. TS ĐẶNG TỰ ÂN Học sinh Trường THPT Chuyên Sơn La Tuyển sinh lớp 10 nên dừng lại ở 2-3 môn thi Không có quốc gia phát triển nào coi bài thi tổ hợp nhiều môn là giải pháp tối ưu cho tuyển sinh THPT. Xu hướng chung là không thi, nếu buộc phải thi, thì chỉ ít môn mang tính cốt lõi, nền tảng. Năm học 2025-2026, một số địa phương đã công bố phương án thi tuyển lớp 10 bao gồm 3 môn thi: Toán, Ngữ văn, tiếng Anh (TP HCM, Đà Nẵng...). Riêng tỉnh Sơn La dự kiến sẽ tổ chức thi kiến thức 8 môn để tuyển sinh lớp 10 trong đó gồm Toán, Ngữ văn và bài thi tổ hợp, tổng hợp kiến thức 6 phân môn gồm: Địa lý, Lịch sử, Vật lý, Hóa học, Sinh học, tiếng Anh. Đề thi sẽ bao gồm 60 câu hỏi, thực hiện trong thời gian 90 phút. KHOA GIÁO Ngày 13/1, thông tin từ BV ĐHYD cho biết, bệnh nhân là người phụ nữ 64 tuổi, nhập viện trong tình trạng khó thở, đau ngực khi gắng sức. Trên kết quả siêu âm tim, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân bị hở van động mạch chủ nặng do thoái hóa. Qua khảo sát mạch vành, bác sĩ phát hiện người bệnh bị hẹp 90% lỗ xuất phát động mạch vành bên phải. Qua hội chẩn, các bác sĩ thống nhất với chỉ định người bệnh cần được thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành trong một thì phẫu thuật. Tuy nhiên, với tiền căn xạ trị vùng ngực, việc mở xương ức theo phương pháp phẫu thuật tim hở kinh điển tiềm ẩn nguy cơ dính mô nhiều, khó kiểm soát phẫu trường và tăng biến chứng. Trước thách thức này, ê kíp phẫu thuật đã cân nhắc lựa chọn phương pháp phẫu thuật nội soi 3D toàn bộ nhằm giảm xâm lấn, hạn chế sang chấn và hỗ trợ quá trình hồi phục cho người bệnh. Theo TS.BS Phạm Trần Việt Chương, khoa Phẫu thuật Tim mạch của bệnh viện, hệ thống nội soi 3D với camera độ phân giải cao cho phép phẫu thuật viên quan sát rõ ràng cấu trúc gốc động mạch chủ, van tim và hệ thống động mạch vành nhờ khả năng phóng đại và tái hiện chiều sâu không gian. Công nghệ này đặc biệt hữu ích trong các thao tác đòi hỏi độ chính xác cao như khâu van nhân tạo hay tạo miệng nối tĩnh mạch hiển - động mạch vành phải trong không gian hẹp của phẫu thuật nội soi. Trong suốt ca mổ, ê kíp đồng thời thực hiện hai kỹ thuật phức tạp là thay van động mạch chủ sinh học và bắc cầu mạch vành. Thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể và thời gian ngưng tim được kiểm soát ở mức tương đương phẫu thuật mở. Theo đánh giá của ê kíp, thời điểm thả kẹp động mạch chủ, khi tim người bệnh đập lại tự nhiên, van hoạt động ổn định và dòng chảy qua cầu nối thông suốt là dấu mốc quan trọng khẳng định sự thành công và ổn định của ca phẫu thuật. Các bác sĩ cho biết, những kết quả ghi nhận trong trường hợp này phù hợp với xu hướng được công bố trong y văn quốc tế. Nghiên cứu của Gilmanov DS và cộng sự (Innovations, 2023) cho thấy người bệnh thay van động mạch chủ bằng phẫu thuật nội soi có thời gian hồi phục ngắn hơn và mức độ đau sau mổ thấp hơn so với phẫu thuật mở. Tổng quan của Pitsis AA và Visouli AN (Springer, 2023) cũng ghi nhận phẫu thuật nội soi 3D là một hướng tiếp cận ngày càng được áp dụng rộng rãi trong phẫu thuật tim hiện đại. Ba giờ sau mổ, người bệnh được rút nội khí quản, ra khỏi hồi sức trong vòng 24 giờ và không cần truyền máu. Siêu âm tim sau phẫu thuật cho thấy phân suất tống máu đạt khoảng 60%, van hoạt động tốt, không ghi nhận rối loạn vận động vùng. Người bệnh sớm vận động, ít đau, sức khỏe bình phục tốt. 5 ngày sau phẫu thuật, bệnh nhân đã đủ điều kiện xuất viện. Đánh giá về ca bệnh này, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc BV ĐHYD cho biết, phẫu thuật nội soi 3D là một trong những lựa chọn điều trị phù hợp cho các trường hợp được chỉ định. Việc áp dụng kỹ thuật ít xâm lấn, khi được cân nhắc đúng chỉ định và thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa có thể góp phần giảm biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh. VÂN SƠN Thay van tim, bắc cầu bằng nội soi 3D Bệnh nhân 64 tuổi vừa được điều trị thành công bằng kỹ thuật phẫu thuật nội soi 3D toàn bộ tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM (BV ĐHYD). Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam kĩ thuật này được áp dụng. Êkip mổ phối hợp thực hiện hai nhiệm vụ là thay van động mạch chủ và bắc cầu mạch vành
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==