12 n Thứ Hai n Ngày 13/4/2026 QUỐC TẾ Mỹ và Iran có đi vào ngõ cụt? Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần bắt đầu từ hôm 7/4. Nếu Iran không cam kết mở lại eo biển Hormuz, nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục bị siết chặt. Trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Tổng thống Donald Trump cảnh báo rằng, “toàn bộ nền văn minh” của Iran sẽ bị hủy diệt nếu nước này không tiến tới thỏa thuận. Tuy nhiên, chưa rõ ông có sẵn sàng nối lại cuộc chiến ngày càng không được lòng người dân Mỹ hay không, nhất là khi ông luôn khẳng định Mỹ đã giành chiến thắng. Trong cuộc họp báo tại Islamabad, Phó Tổng thống Vance không nêu rõ bước đi tiếp theo sẽ là gì, sau khi cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai bên dường như rơi vào bế tắc. Ông cho rằng Iran vẫn có thể quay lại chấp nhận “đề nghị cuối cùng và tốt nhất” của Mỹ, nhưng không đề cập đến các cuộc thương lượng tiếp theo nhằm thu hẹp bất đồng. Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố “không quan tâm” kết quả đàm phán ra sao. “Có đạt được thỏa thuận hay không cũng không tạo khác biệt với tôi”, ông Trump nói với báo chí, đồng thời khẳng định Mỹ đã đánh bại Iran về mặt quân sự. Dù phát biểu của Phó Tổng thống Vance khá ngắn gọn, vẫn có một số điểm đáng chú ý. Việc đàm phán kéo dài cho thấy nhiều vấn đề thực chất đã được đưa ra thảo luận. Ông Vance khẳng định Mỹ đã phá hủy khả năng phát triển chương trình hạt nhân của Iran ở thời điểm hiện tại, nhưng Washington giờ đây muốn Tehran cam kết sẽ không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân. Hiện chưa rõ nội dung cụ thể của “đề nghị cuối cùng” mà ông Vance đề cập là gì. Cánh cửa đàm phán được đánh giá là vẫn chưa khép lại, nhưng theo những gì ông nói, đây gần như là lựa chọn “chấp nhận hoặc từ chối” đối với Iran. Cần chờ phản ứng từ phía Tehran để đánh giá liệu có tiến triển hay không, hay mọi thứ đã đổ vỡ. Một chi tiết đáng chú ý khác là Tổng thống Trump đang có mặt tại sự kiện của giải đấu võ tự do UFC ở Miami và Ngoại trưởng Mỹ cũng tham dự sự kiện này. Ông Vance cho biết, vẫn giữ liên lạc với tất cả các bên, bao gồm tổng thống, nhưng các diễn biến đang xảy ra khi ông Trump không trực tiếp theo dõi tình hình từ Nhà Trắng. IRAN NẮM NHIỀU “QUÂN BÀI” HƠN Các nguồn tin cho biết, khoảng 5 vòng đàm phán đã diễn ra, và sau mỗi vòng đều có trao đổi văn bản giữa hai bên, cho thấy một khuôn khổ rộng hơn đang dần hình thành. Các cuộc thảo luận bao trùm nhiều lĩnh vực, từ chương trình hạt nhân, ảnh hưởng khu vực của Iran, đến yếu tố kinh tế, trong đó Tehran cũng muốn Mỹ dỡ bỏ phong tỏa tài sản. Dù chưa đạt đột phá nhưng có vẻ vẫn có dấu hiệu tiến triển, bởi nếu đàm phán thực sự sụp đổ, điều đó đã xảy ra sớm hơn. Chuyên gia quốc phòng Pakistan Zahid Mahmood nói với Al Jazeera rằng việc kéo dài đàm phán sang ngày thứ 2 là tín hiệu “rất tích cực”. “Điều này cũng cho thấy cả hai bên đều nghiêm túc trong việc hướng tới một dạng thỏa thuận nào đó. Họ muốn… hạ nhiệt cuộc chiến này. Vì vậy, điều đó phản ánh rõ ràng rằng họ sẵn sàng đi tới một giải pháp dàn xếp”, ông nói. Chuyên gia quốc phòng Pakistan cũng nhận định rằng “cả hai bên tham chiến, kể cả Israel, đều đã đạt đến điểm tới hạn” sau hơn 1 tháng giao tranh. BÌNH GIANG Phó Tổng thống Mỹ JD Vance thông báo rằng, 21 giờ đàm phán hòa bình với Iran không mang lại thỏa thuận nào. Điều này đặt ra hàng loạt câu hỏi về tương lai của cuộc chiến. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance lên máy bay rời Pakistan sau cuộc họp báo thông báo về kết quả đàm phán ẢNH: AP ĐÀM PHÁN MỸ - IRAN THẤT BẠI: “Chúng tôi đã chứng kiến mặt trời lặn rồi lại mọc ở Islamabad (Pakistan) khi các cuộc đàm phán kéo dài. Việc kết thúc mà không có thỏa thuận là một cú sốc lớn đối với triển vọng giải quyết khủng hoảng”, nhà phân tích quân sự Nic Robertson của CNN nhận định. Theo ông Robertson, đây là cuộc đàm phán có tầm quan trọng rất lớn - cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa các quan chức Mỹ và Iran kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo được thành lập năm 1979 và rất khó để đánh giá thấp mức độ phức tạp của các cuộc đàm phán này. Tại bàn đàm phán, không chỉ các cuộc thảo luận trực tiếp, nhiều tài liệu kỹ thuật cũng đã được trao đổi và xem xét nhiều lần, song khác biệt giữa hai bên vẫn không thể thu hẹp. Sự bất đồng không chỉ nằm ở nội dung mà còn ở cách tiếp cận. Trong khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance được cho là muốn đạt kết quả nhanh chóng sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, thì phía Tehran theo đuổi chiến lược đàm phán kéo dài, thận trọng. Việc ông Vance tuyên bố Washington đã đưa ra đề xuất “tốt nhất và cuối cùng” khiến quyền quyết định dường như “nằm trong tay” Iran. Nếu muốn nối lại đối thoại, Tehran có thể sẽ phải điều chỉnh lập trường. Iran cho rằng nguyên nhân thất bại đến từ những yêu cầu “vô lý” của Mỹ. Điểm mấu chốt của bất đồng vẫn là vấn đề làm giàu uranium. Trong khi Tehran khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích dân sự, phương Tây lo ngại hoạt động làm giàu uranium gần đây có thể mở đường cho việc phát triển vũ khí hạt nhân. Nhà Trắng yêu cầu một cam kết rõ ràng rằng Iran sẽ không chế tạo vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran dường như chưa sẵn sàng từ bỏ hoạt động làm giàu uranium - yếu tố được xem là “lằn ranh đỏ” trong đàm phán. Trong suốt quá trình đàm phán, truyền thông Iran liên tục phát đi các thông điệp hướng tới công chúng trong nước, nhằm giải thích lý do nước này tham gia đối thoại với “đối thủ” lâu năm. Bộ Ngoại giao Iran thậm chí mô tả ngoại giao là “sự tiếp nối của cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước”. Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau những cảnh báo cứng rắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm đe dọa tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran. Hiện vẫn còn nhiều câu hỏi lớn bỏ ngỏ: Liệu Mỹ có tiếp tục gia tăng sức ép, Iran sẽ phản ứng ra sao, và tác động của bế tắc này đối với kinh tế toàn cầu sẽ kéo dài bao lâu? QUỲNH NHƯ Giáng đòn mạnh vào hy vọng tìm lối thoát Việc các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad kết thúc mà không đạt thỏa thuận, được xem là một đòn giáng mạnh vào những hy vọng mong manh về lối thoát cho cuộc khủng hoảng Trung Đông hiện nay. Eo biển Hormuz “Iran đã đưa ra những sáng kiến và đề xuất hợp lý trong các cuộc đàm phán. Giờ đây, Mỹ cần phải xem xét các vấn đề một cách thực tế”, nguồn tin nói, đồng thời nhấn mạnh Iran “không vội vàng”. Nguồn tin cáo buộc Mỹ “tính toán sai lầm trong các cuộc đàm phán, giống như họ đã làm trên chiến trường”. Người này cảnh báo rằng tình hình ở eo biển Hormuz sẽ không thay đổi “cho đến khi Mỹ đồng ý với một thỏa thuận hợp lý”. Nhận định trên được đưa ra sau khi phái đoàn cấp cao Mỹ và Iran kết thúc một ngày đàm phán ở Islamabad (Pakistan) mà không đạt được kết quả. Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cùng phái đoàn đã lập tức lên đường về nước Trả lời truyền thông sau cuộc họp báo của ông Vance, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết, Iran và Mỹ đã “đạt được sự hiểu biết chung về một số vấn đề” và có “sự khác biệt về quan điểm ở hai đến ba vấn đề quan trọng”. “Các cuộc đàm phán này được tiến hành sau 40 ngày xung đột, diễn ra trong bầu không khí thiếu tin tưởng và nghi ngờ. Đương nhiên là chúng ta không nên kỳ vọng sẽ đạt được thỏa thuận chỉ trong một cuộc gặp”, ông nói. “Không ai mong đợi điều đó”. Trước đó, ông Baghaei nói rằng sự thành công của các cuộc đàm phán phụ thuộc vào “sự nghiêm túc và thiện chí của đối phương về việc chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran”. Một nguồn tin thân cận với phái đoàn Iran nói với hãng thông tấn Fars rằng Mỹ đang “tìm cớ” để rời khỏi bàn đàm phán. “Mỹ cần cuộc đàm phán để bù đắp thể diện đã mất trên trường quốc tế, và không muốn hạ thấp kỳ vọng của họ bất chấp thất bại và bế tắc trong cuộc chiến với Iran”, nguồn tin cho biết. “Iran không có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo”. MINH HẠNH Iran không vội vàng Tuyên bố trên được hãng thông tấn Tasnim của Iran đăng tải, dẫn lời một nguồn thạo tin. Người này cũng cho rằng, Mỹ đã đưa ra những tính toán sai lầm trong các cuộc đàm phán. Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố “không quan tâm” kết quả đàm phán ra sao. “Có đạt được thỏa thuận hay không cũng không tạo khác biệt với tôi”, ông Trump nói với báo chí, đồng thời khẳng định Mỹ đã đánh bại Iran về mặt quân sự.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==