10-11/1/2026 www.tienphong.vn 14 SÁNG TÁC “Con vua thì vua yêu dấu. Con châu chấu thì châu chấu thương” Cha làm nghề sửa xe đạp từ năm cu Tin mới tám tuổi. Tin học không vào, đến lúc đọc thông viết thạo thì ở nhà phụ việc giúp cha. Năm bốn mươi tuổi ông bị ho lao, khạc ra cả máu, bệnh viện trả về nhà. Có người nói tại ông làm việc quá sức, tiền công lại rẻ mạt, không có cái ăn, lại quần quật suốt ngày sửa sang, chăm sóc đống xe đạp tàn tạ của nhà nghèo dồn lại nhờ vả. Ông lặng lẽ ra đi vào lúc hoàng hôn. Năm ấy, Tin vừa đúng hai mươi tuổi. Cha mất, Tin chính thức thành thợ sửa xe, không có phụ việc. Tin gầy gò, hốc hác, mắt lác, răng vàng khè chìa quá môi. Đã thế, thấy ai cũng cười thay cho lời chào, nom dại dại. Ai nói gì cũng gật gật, chả biết nó đồng ý hay không? Tin nuôi thân chưa xong. Ngôi nhà như cái quán rách, tồi tàn, không có cửa, mỗi cái giường nằm, chiếu thủng lỗ chỗ, hai cái nồi nấu đen xỉn cóc cáy. Tin không biết mặt mẹ, duy nhất một lần hỏi, cha nói mẹ chết rồi. Nghe thế, Tin cứ ngẩn ngơ, hụt hẫng suốt thời gian dài. Sau Tin mất nốt cha. Nhà Tin ở ngay con đường rẽ vào thành phố, được tiếng là đô thị, nhưng nghèo, dân tứ xứ, trộm cắp như rươi, hở ra cái gì mất cái ấy. Đói quá, nên nom con người hung dữ, phàm phu, sẵn sàng lao bổ vào nhau vì miếng ăn. Rồi khi Tin hai bảy tuổi, vẫn nghèo, được cái nom chững chạc hơn, ngôi nhà vẫn không có gì khác. Con đường vào thành phố trước nhà đã được rải nhựa từng đoạn. Xe máy ngày một nhiều hơn, xe đạp ít dần đi, có nhiều loại xe đạp kiểu mới, Tin phải tìm tòi học thêm, tích góp thêm vốn liếng, mua đồ mới. Cũng có đồng vào, đồng ra, đỡ luẩn quẩn trong cảnh nghèo. Ban đêm, Tin khó ngủ, lăn đi lăn lại mãi mới chợp mắt được một chốc rồi tỉnh dậy từ lúc ba giờ sáng, nằm im, lắng nghe tiếng ở khu dân cư tứ xứ khuấy động vây quanh. Tin nghe âm thanh biết ngay đó là ai. Xe máy Tàu của chị bán rau ở chợ Quán Bánh nơi đầu đường gào lên một tiếng thật to, sau đó thì rù rì. Tiếng mở cổng sắt loảng xoảng, là lúc chị bán thịt chuẩn bị đi chợ Vinh chọn hàng từ các nơi đổ về để bán. Bà bán xôi ngô cũng đã dậy, dáng bà to béo, đi vội vàng, không va vào cái này thì cũng cái kia. Có lúc bà làm rơi vung loảng xoảng, bao người hàng xóm tỉnh ngủ hẳn, có người càu nhàu, vì lúc ấy mới hơn ba giờ. Chị bán bánh mướt, làm giò, dậy lúc bốn giờ khi đồng hồ treo tường binh bong. Chắc chị đặt giờ báo thức. Tiếng chọc lò, cời than nghe lạo xạo, lạo xạo. Một lát nữa, có tiếng xe xích lô va vào cổng sắt đánh rầm, tức là đã bốn giờ ba mươi phút, ông xích lô đi chở chè xanh đã về đến nhà cho bà bán, mọi người xung quanh cũng bắt đầu om chè buổi sáng ngay lúc ấy. Không biết ông dậy đi chở chè từ lúc mấy giờ? Năm giờ đúng, người đàn ông kinh doanh lương thực ở sát nhà Tin đã đi nhập hàng ở chợ, ông ta cứ nói lầm rầm, chìa khóa ở đâu? Chìa khóa ở đâu? Khổ, nhiều khi cầm chìa khóa nơi tay vẫn cứ hỏi như thế. Sáu giờ kém, Tin dậy, nấu nước, bày đồ sửa xe ra trước cửa, rồi đứng chờ người bán bánh mì rong đi qua để mua một cái, nhai trệu trạo. Bữa ấy, Tin đang nhai bánh mì đã thấy Tình đến dắt theo chiếc xe đạp bị xẹp lốp. Tình ở xóm trong, Tin lạ gì. Tình con bà Thái thu mua đồng nát. Tình đỏng đảnh, đong đưa, mặc bộ quần áo hoa mỏng tanh, có chiếc xe đạp nữ Thống Nhất, sơn màu xanh, lượn qua nhà Tin vào mỗi buổi chiều tối, đi qua đêm, sáng hôm sau thì về. Mỗi lần gặp, ả cười tít mắt, trêu: “Anh Tin ơi lấy vợ đi/ Em cũng phải lấy chồng”. Tin hơi đỏ mặt, cười hề hề, gãi bụng sồn sột, thấy rộn ràng, nhưng không biết đối đáp lại với Tình như thế nào? Tin vụng, bối rối khi gặp con gái. Hồi đi học Tin cũng không biết làm văn, mặc dù cô đã dạy rất nhiều lần cách mở bài, thân bài và kết luận. Buổi sáng hôm ấy, thế nào mà Tin cũng biết hỏi Tình một câu khi nhìn thấy mặt bỗng nhiên sưng, bầm tím, quần hoa bị tước một đường dài: “Nhà gần, còn dắt xe đi lúc sáng sớm, mặt lại thâm, quần rách tại chi hầy?”. Tình vùng vằng khó chịu: “Kệ tau, sửa lại xe cho khách đi tề”. Tin tháo lốp, lôi săm xe ra ngoài, rách lỗ to, phải măng sông, hoặc thay, không vá được. Tình nói, thay săm mới đi, tau có tiền. Tình đưa nắm tiền nhàu nhĩ từ cạp quần ra đếm. Tin liếc bảo: “Mi có nhiều tiền hầy?” Lại cười: “Có tiền chữa mặt sưng luôn đi”. Tình ngó lơ lên trời: “Vài bữa nữa mặt sẽ hết xấu, tiền để sửa nhà, sắp đổ rồi. Tau giờ mất việc luôn, khi đêm bị đuổi chạy, khổ như chó, lao xe vào đường đá mới rải, lổn nhổn, ngã sấp mặt, thủng săm, rách quần, mấy đứa bị tóm, tao thoát”. Tình lại nói: “Mà răng Tin không lấy vợ đi, già rồi”. Tin không biết nói gì, cứ lăn tăn nghĩ ngợi, nắm tiền và cái mặt bị sưng vù, thâm đen có gì liên quan? Làm việc chi mà khi đêm bị ai đuổi? Muốn hỏi, nhưng ngại. Tình biết ý Tin, nói toang luôn: “Ở vườn “tam giác quỷ” mi biết chưa, vòm của đám bán trôn nuôi miệng đó”. Tin nghe, ôi cha mẹ ơi, tưởng chuyện chi “tam giác quỷ” thì Tin biết. Đó là vườn hoa của thành phố, nổi tiếng về tệ nạn xã hội mua bán dâm, hút xách, nghiện ngập, trộm cắp đều tụ tập ở đó. Tụi gái đi guốc cao, dẫm nát hết hoa, mặt trơ lên, trời không vỡ, không biết sợ là chi. Chiều tối, đêm khuya, gái bán hoa lượn lờ đầy vườn, kẻ mua cũng không phải là ít. Nhiều chiến dịch truy quét, nhưng kết quả cuối cùng vẫn “ném đá ao bèo”. Gái ở đó đói quá, bám theo khách đến cùng như đỉa, không buông tha, kỳ nèo: “Không đắt đâu anh ơi, cứ làm hai lần thoải mái, lấy tiền một thôi anh à”. Đến tội. Hóa ra từ trước tới nay Tình đi “làm ăn” đêm ở đó sao? Cửavào MINH HỌA: HUỲNH TY ĐÀM QUỲNH NGỌC
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==