10 ĐỜI SỐNG n Thứ Ba n Ngày 11/11/2025 TIỀN TỶ TIÊU TAN Ông Nguyễn Văn Toàn ở xã Thiện Mỹ, tỉnh Đồng Tháp có 1,3ha trồng hơn 250 cây sầu riêng, trong đó có một phần đang cho trái vụ đầu tiên, khoảng 10 ngày nữa thu hoạch thì bất ngờ vỡ đê bao. Cả vườn sầu riêng của ông Toàn chìm trong nước, toàn bộ trái được bán non với giá chỉ hơn 10.000 đồng/kg. “Hái trái non để cứu cây, nhưng sau 4 ngày đêm vườn bị ngập, nước lên tới nhánh, cây chết sạch, mất tiền tỷ. Giờ phải chờ hoàn thiện lại bờ bao rồi mới trồng mới”, ông Toàn nói khi đang thu dọn để đưa máy xuống cải tạo lại khu vườn, chuẩn bị trồng mới. Có gần 1 ha sầu riêng bị thiệt hại, ông Phạm Kim Trí cho biết, bờ đê kênh vỡ một đoạn làm nước tràn qua nhiều vườn rồi ập đến khu vườn của ông. Vườn sầu riêng 7 năm tuổi đã cho thu hoạch 2 đợt và đang mang trái chuẩn bị cho dịp Tết tới thì “tan theo con nước”. Ông Trí tính toán, chi phí đầu tư mỗi gốc sầu riêng từ đầu đến khi cho trái vụ đầu tiên khoảng 10-12 triệu đồng, chưa kể tiền đất. Với hơn 160 cây sầu riêng lớn nhỏ bị thiệt hại, ông Trí mất trắng khoảng 1,5 tỷ đồng. Ông đang thuê xây tường bê tông bao quanh khu đất nhằm bảo vệ vườn cây sẽ được trồng mới trong thời gian tới với vốn đầu tư ít nhất cũng bằng số tiền đã mất và 5 năm sau mới có thu hoạch. Sở NN&MT Đồng Tháp cho biết, trong những đợt triều cường vừa qua, hàng chục xã, phường trên địa bàn tỉnh bị ảnh hưởng trực tiếp của lũ lên cao vượt báo động 3, gây thiệt hại hàng trăm hécta cây ăn trái, lúa, hoa màu, ao nuôi cá… Tại Vĩnh Long, triều cường gây ngập, sạt lở nhiều nơi. Trên tuyến đê bao cồn Thanh Long, xã Quới Thiện, triều cường làm vỡ 15m, sạt lở và tràn hơn 500m đê khác, ảnh hưởng 15ha vườn cây ăn trái và 6 hộ dân. Ông Phan Thanh Minh, Trưởng ấp Phước Lý Nhì, cho biết, các đợt triều cường gần nước lên cao nhất nhiều năm, làm các đoạn đê bao quanh cồn tiếp tục vỡ, nước tràn vào gây ngập vườn cây, nhà cửa và đe doạ tính mạng của người dân. Dù đã được gia cố nhiều lần nhưng tuyến đê trên cồn Thanh Long vẫn tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục sạt lở cao, khiến người dân bất an. Khảo sát thực tế tại cồn Thanh Long mới đây, ông Trần Văn Lâu, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, yêu cầu, UBND tỉnh và các ngành khẩn trương lập đề án di dời 6 hộ dân trên cồn về đất liền sinh sống, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản, sinh kế lâu dài. “Phải đặt sự an toàn của người dân lên hàng đầu. Việc gia cố đê bao cần làm ngay để bảo vệ vườn cây ăn trái và đất sản xuất. Tỉnh sẽ tính toán phương án bố trí đất ở, hỗ trợ chuyển đổi nghề, đảm bảo chính sách để bà con yên tâm khi rời cồn lên đất liền”, ông Lâu lưu ý. Không chỉ ven sông, khu vực ven biển Vĩnh Long cũng bị sạt lở nghiêm trọng, đặc biệt trong các đợt triều cường, tuyến đê biển Giồng Bàn, xã Long Vĩnh đang sạt lở khoảng 3km, ảnh hưởng đến hàng chục hộ dân, các hộ nuôi tôm bị thiệt hại hàng tỷ đồng. Ông Sơn Huỳnh Luận, Chủ tịch UBND xã Long Vĩnh, cho biết, nếu không được gia cố kịp thời, các đợt triều cường dâng cao tiếp theo có thể gây vỡ đê, ảnh hưởng sản xuất, nuôi trồng thủy sản của hơn 200 hộ dân, nguy cơ thiệt hại lớn. UBND tỉnh Vĩnh Long đã quyết định ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp khắc phục sạt lở khu vực đê biển trên, nhằm ứng phó sạt lở. Theo Sở NN&MT Vĩnh Long, các đợt triều cường tháng 10 và 11 đã gây ngập úng, sạt lở nhiều khu vực, ảnh hưởng nhiều đến sản xuất, đời sống và sinh hoạt của người dân. Các xã, phường đang rà soát, kiểm kê để xác định thiệt hại. ĐỈNH TRIỀU LẬP KỶ LỤC Tại Cần Thơ, triều cường liên tiếp vượt báo động III và lập những kỷ lục mới trong nhiều năm. Ngày 6/11, đỉnh lũ lên mức 2,35m (vượt báo động 3 khoảng 0,35m). Nhiều tuyến đường ở trung tâm Cần Thơ ngập sâu, nước tràn vào nhà dân, vỡ đê khu vực cồn Sơn, ảnh hưởng đến sinh hoạt, sản xuất của người dân. Thậm chí, thiệt hại về người đã xảy ra khi triều cường dâng cao khu vực công viên ở xã Phong Điền, làm rò rỉ điện giật tử vong hai cháu trai (10 và 15 tuổi). Tình trạng ngập đã làm hư hỏng nhiều tuyến đường giao thông ở Cần Thơ, khi mặt đường xuất hiện nhiều vị trí bong tróc, ổ gà gây mất an toàn giao thông. Nhiều khu vực nông thôn ở Cần Thơ cũng bị ảnh hưởng, toàn thành phố có hàng nghìn hécta cây trồng bị ngập. Để ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt tình trạng ngập lụt do triều cường, Cần Thơ đã triển khai Dự án phát triển và tăng cường khả năng thích ứng của đô thị (Dự án 3). Dự án có tổng mức đầu tư hơn 9.167 tỷ đồng, từ nguồn vay ODA và đối ứng trong nước, tới nay đã cơ bản hoàn thành các hạng mục. Đặc biệt, dự án có hệ thống thông tin quản lý rủi ro ngập, chính thức đi vào vận hành từ giữa năm 2024, gồm các công trình cống ngăn, âu thuyền Cái Khế, Cái Sơn, bơm thoát nước, bờ kè... Từ đầu năm đến nay, Cần Thơ ghi nhận 5 đợt ngập lụt do mưa và triều cường. Trong các đợt triều cường tháng 10-11 vừa qua, tại Cần Thơ đã ghi nhận tình trạng ngập lụt sâu, kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng sinh hoạt, đi lại, mua bán của người dân. Nhiều tuyến đường như khu vực Bến Ninh Kiều, đường Cách mạng Tháng 8, Bùi Hữu Nghĩa, Nguyễn Truyền Thanh, Võ Nguyên Giáp... bị ngập nặng. Dù vậy, điều đáng ghi nhận là các tuyến đường trong nội ô thành phố vốn thường xuyên ngập sâu những năm trước thì năm nay không xảy ra tình trạng này, đặc biệt khu vực hồ Búng Xáng, hồ Xáng Thổi... - những khu vực được hưởng lợi trực tiếp từ cống ngăn Cái Khế và các công trình chống ngập thuộc Dự án 3. Lãnh đạo Sở Xây dựng Cần Thơ cho biết, trong đợt triều cường vừa qua, khu vực nội ô thành phố đã được bảo vệ hiệu quả, khi các hạng mục như cửa xả, âu thuyền, trạm bơm, cống ngăn triều… được vận hành, nên không bị ngập như trước. Riêng khu vực Bến Ninh Kiều thường bị ngập sâu mỗi khi triều cường, một phần do nền thấp nên nước tràn qua mặt công viên vào khu vực dân cư, một phần do nước theo hệ thống cống thoát nước mưa trào ngược từ sông vào. Để khắc phục, mới đây, phường Ninh Kiều kiến nghị UBND thành phố cho triển khai dự án cải tạo công viên và kè Ninh Kiều, gồm cải tạo công viên, nâng nền chống ngập, chỉnh trang, thêm nhà xe, bờ kè, bến tàu... Tổng mức đầu tư khái toán của dự án hơn 192 tỷ đồng, phường đề xuất thực hiện trong giai đoạn 2026-2030. CẢNH KỲ Mùa mưa năm nay, lũ đổ về Đồng bằng sông Cửu Long cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, khi kết hợp với triều cường đã gây vỡ đê, ngập lụt. Từ đô thị đến nông thôn, triều cường ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống, sản xuất của người dân. Triều cường bủa vây miền Tây PGS.TS Lê Anh Tuấn, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu (nay là Viện Mekong, Đại học Cần Thơ), cho biết, lượng nước lũ về Đồng bằng sông Cửu Long năm nay tăng khoảng 10-20% so với trung bình nhiều năm. Nước sông Mekong đổ về nhiều kết hợp mưa tại chỗ và triều cường đã gây ngập nhiều nơi, các khu vực đô thị ở hạ lưu như Cần Thơ bị ngập sâu và lâu hơn. Theo ông Tuấn, nguyên nhân không chỉ do nước lớn, còn do hệ thống công trình ngăn triều và cống kiểm soát nước, khiến nước bị dồn, tức ngăn được chỗ này nước lại tràn sang khu vực lân cận gây ngập, do hệ thống ngăn triều, chống ngập chưa đồng bộ. Trong khi đó, nhiều vùng sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại là hệ quả của việc chủ quan sau nhiều năm không có lũ lớn. Đặc biệt, vừa qua nông dân ồ ạt trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao như sầu riêng, kể cả ở vùng trũng thấp, nên khi gặp lũ lớn, vỡ đê bao bị thiệt hại không nhỏ. Nhiều tuyến đường đô thị trung tâm Cần Thơ ngập sâu Đê bao cồn Thanh Long (xã Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long) sạt lở nghiêm trọng Ông Nguyễn Văn Toàn (xã Thiện Mỹ, tỉnh Đồng Tháp) cưa bỏ vườn sầu riêng vừa bị "đuối nước"
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==