Hồ Hòa Bình nằm ngay phía thượng nguồn Nhà máy nước sạch Sông Đà - đơn vị đang cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho hàng triệu người dân Thủ đô Hà Nội và vùng phụ cận. Đây cũng là nơi nguồn nước chảy về sông Hồng, sông Đuống và nhiều hệ thống sông khác, nơi đặt hàng loạt nhà máy nước lớn nhỏ. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không kiểm soát chặt chẽ hoạt động xả thải từ các nhà hàng, khách sạn nổi trên hồ làm ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt ở hạ lưu. PGS.TS Trương Mạnh Tiến, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam cho rằng các homestay, khách sạn nổi tự phát trên hồ Hòa Bình không đảm bảo quy chuẩn môi trường, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước. “Cơ quan chức năng cần buộc tạm dừng ngay các hoạt động này để yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, thủ tục và chứng nhận an toàn”, ông Tiến nói. Theo ông Tiến, ngay cả việc nuôi cá lồng nếu không được kiểm soát cũng sẽ khiến thức ăn dư thừa, chất thải thủy sản, thuốc nuôi cá trôi ra hồ, làm giảm chất lượng nước. “Hoạt động ăn uống, sinh hoạt, du lịch trên hồ mà xả thải bừa bãi thì mức độ ô nhiễm còn khủng khiếp hơn”, ông nhấn mạnh, đồng thời dẫn chứng: “Trên Vịnh Hạ Long và Hồ Tây, những năm trước đây, các dịch vụ nổi gây ô nhiễm đã phải xử lý mạnh tay. Hồ Hòa Bình cũng cần được quản lý nghiêm ngặt như vậy để đảm bảo môi trường bền vững”. Nước từ hồ Hòa Bình chảy theo sông Đà rồi nhập vào sông Hồng ở khu vực cầu Hà Trung (giữa Phú Thọ và Hà Nội), sau đó tỏa đi nhiều nhánh như sông Đuống, sông Luộc, sông Thái Bình... Dọc các tuyến sông này có rất nhiều nhà máy nước khác. Vì vậy, nếu hồ Hòa Bình bị ô nhiễm, nguồn nước đầu vào của các nhà máy này cũng sẽ bị tác động dây chuyền. Trao đổi với Tiền Phong, một chuyên gia của Bộ Nông nghiệp Môi trường cho hay, ô nhiễm nước đầu nguồn có từ nhiều nguyên nhân; trong đó có hiện tượng như báo nêu ở hồ Hòa Bình. Theo chuyên gia này, cần có biện pháp kiểm soát, nhất là việc xả hoá chất, chất thải vô cơ trong quá trình hoạt động của các nhà hàng, khách sạn trên hồ Hoà Bình. Ông Lưu Đức Kế, chuyên gia du lịch nhận định, du lịch lòng hồ đang phát triển “nóng”, nhưng công tác xử lý chất thải, bảo vệ môi trường chưa được chú trọng đúng mức. “Không thể vì chiều lòng một số nhà đầu tư mà hy sinh tài nguyên nước tài sản quốc gia. Các nhà nổi, tàu du lịch phải có phương án thu gom thải đạt chuẩn, chính quyền cần hướng dẫn, giám sát chặt chẽ”, ông nhấn mạnh. ĐỨC ANH - VIẾT HÀ 10 ĐỜI SỐNG n Thứ Hai n Ngày 10/11/2025 NHÀ HÀNG, HOMESTAY NỔI TRÊN HỒ Hiện tượng xây dựng nhà nổi kinh doanh ăn uống và lưu trú trên hồ Hòa Bình bắt đầu từ những hộ dân được cấp phép nuôi cá lồng bè. Các cơ sở này ghi biển là nhà hàng, homestay, thậm chí là khách sạn nổi trên hồ với đầy đủ các dịch vụ không khác gì trên đất liền. Không chỉ các chủ lồng cá, nhiều cá nhân, tổ chức từ các tỉnh thành, đặc biệt là ở Hà Nội thấy lợi nhuận tốt cũng mua bán mặt nước để đầu tư cơ sở ăn uống, lưu trú trên lòng hồ Hoà Bình khiến các cơ sở nổi trên hồ ngày càng nhiều. Trong vai du khách, chúng tôi có mặt tại cảng Ba Cấp, phường Thống Nhất. Chỉ vừa hỏi thăm chỗ nghỉ, một bảo vệ của cảng gọi người đón chúng tôi. Chưa đầy năm phút sau, một chiếc thuyền máy đón đưa chúng tôi ra giữa hồ. Từ Cảng Ba Cấp ra lòng hồ là một dãy nhà nổi biển ghi nhà hàng, homestay, villa, hotel... nối tiếp, xen kẽ giữa những lồng cá. Vừa đặt chân lên sàn, ông M., chủ Homestay Homestay PASSION quảng cáo: “Cơ sở của tôi có phòng đơn, phòng đôi, phòng cộng đồng, nhà hàng cả trăm mét vuông, bể bơi, khu chèo thuyền, hát karaoke. Cơ sở tôi đáp ứng được cả trăm người ăn, ngủ qua đêm. Ngày cuối tuần hầu như không có chỗ nếu không đặt trước”. Giá phòng ở đây dao động từ 600.000 - 2.300.0000 đồng/ngày. Qua quan sát, khu nghỉ ở đây được chia thành các hạng riêng biệt. Mỗi phòng đều được trang bị giường đệm, quạt, điều hòa. Bên trong phòng có nhà vệ sinh riêng. Thống kê của UBND phường Thống Nhất, khu vực này có nhiều cơ sở hoạt động dịch vụ ăn uống và lưu trú gồm: Homestay PASSION, Homestay HOBI, Nhà hàng Hải Đăng, Homestay Mường Tháu, Nhà hàng Vista và Homestay Meng Lake. Ngoài ra, có các cơ sở nhỏ khác như Yến Tạ, Hải Lý, Vua Cá Long Phượng, Nga Chung… Ông Nguyễn Văn Nhất, Chuyên viên phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Thống Nhất cho biết, tất cả đều không phép, hình thành tự phát. Việc này ảnh hưởng đến an ninh trật tự và thất thu thuế địa phương. Hiện xã cũng chỉ mới thống kê, sẽ phối hợp liên ngành để kiểm tra và có phương án xử lý. TỪ NUÔI CÁ KHẢO NGHIỆM, BIẾN TƯỚNG THÀNH “TỔ HỢP” DU LỊCH Rời xóm Tháu, phường Thống Nhất, chúng tôi di chuyển khoảng 40km đến xóm Doi, xã Đà Bắc, khu vực mạn cuối hồ ở phía Bắc. Từ xóm Doi, chúng tôi gửi xe và liên hệ với số điện thoại của quản lý cơ sở Seaper Island - Homestay nổi và Câu lạc bộ thể thao nước. Cơ sở này hiện lên nổi bật giữa lòng hồ. Tại quầy lễ tân, chúng tôi được giới thiệu cơ sở này có 9 phòng nghỉ, phục vụ tối đa khoảng 60 khách. Giá phòng ở đây cũng không hề rẻ, trung bình từ 800.000 - 1.200.000 đồng/ngày. Cơ sở này còn có dịch vụ mô tô nước, chèo thuyền, bơi lội. Tuy nhiên, đối với các dịch vụ này phải thuê riêng và ký cam kết “tự chịu trách nhiệm” khi chơi. Khảo sát thực tế cho thấy, cơ sở này chia thành các khu nuôi cá, khu nhà nghỉ, khu bếp... Khu vệ sinh cũng được thiết kế riêng nhưng chưa xác định được thải đi đâu. Những ngày ở đây, chúng tôi quan sát mặt nước quanh nhà nổi đôi chỗ đọng váng, dầu loang, rác nhựa lềnh bềnh, trôi theo gió. Có một bất thường là sau khi sử dụng dịch vụ ăn, nghỉ tại đây và thanh toán, nhân viên không cung cấp hoá đơn, dù chúng tôi yêu cầu. Ông Nguyễn Văn Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Đà Bắc cho biết, Seaper Island - Homestay nổi và Câu lạc bộ thể thao nước thuộc Công ty TNHH Cá Tầm Việt Đức. Công ty này được cho thử nghiệm nuôi cá tầm, không có giấy phép kinh doanh lưu trú, ăn uống hay thể thao dưới nước. Ngoài ra, cơ sở này không có giấy phép môi trường, chưa có phương án PCCC, không chứng nhận an toàn thực phẩm, chưa đăng ký an ninh trật tự... “Chúng tôi đã yêu cầu cơ sở này tạm dừng hoạt động, giao trưởng xóm giám sát”, ông Hùng khẳng định. Trao đổi với Tiền Phong, đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tỉnh Phú Thọ cho hay, ngày 17/6/2024, Sở VH-TT&DL tỉnh Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ) có văn bản gửi các đơn vị nêu trên về việc trên hồ Hòa Bình xuất hiện nhiều nhà hàng, cơ sở phục vụ ăn uống và lưu trú trên bè, nhà nổi. Những “homestay nổi” này không có cơ sở pháp lý để cấp phép. VIẾT HÀ - ĐỨC ANH Hàng loạt nhà hàng, homestay tự phát đang “đổ bộ” xuống lòng hồ Thủy điện Hòa Bình. Hoạt động này gây ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước cho các nhà máy nước ở hạ lưu, mất an toàn và thất thu thuế... Hàng loạt nhà hàng, homestay không phép trên hồ Hòa Bình Nguy cơ ô nhiễm nguồn nước Từ ngày 30/12/2024, Công an tỉnh Hòa Bình (nay là Phú Thọ) cũng có báo cáo về tình hình, yếu tố tiềm ẩn phức tạp về an ninh, trật tự liên quan công tác quản lý, sử dụng “diện tích mặt nước” vùng lòng hồ Thủy điện Hòa Bình. Theo báo cáo này, việc khai thác, kinh doanh trên mặt nước chưa có sự chấp thuận hợp pháp, vi phạm quy định pháp luật về tài nguyên nước, giao thông đường thủy, an ninh trật tự. Rác thải từ các dịch vụ vui chơi gây ô nhiễm nguồn nước Hàng loạt nhà hàng, homestay “mọc” trên hồ Hòa Bình Trao đổi với Tiền Phong, ông Trần Duy Đông, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết, UBND tỉnh Phú Thọ đã có văn bản chỉ đạo xử lý, giao Sở Xây dựng báo cáo trước 15/11. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không kiểm soát chặt chẽ hoạt động xả thải từ các nhà hàng, khách sạn nổi trên hồ, nguồn nước sinh hoạt ở hạ lưu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==