Đường Trần Xuân Soạn (phường Tân Thuận, TPHCM) ngập sâu do triều cường ẢNH: HỮU HUY THỨ HAI 10/11/2025 Số 314 0977.456.112 TRANG 8 - 9 Chuyện 3 ông “thần biển” ở Lý Sơn TRANG 10 “Trẩy hội” G-Dragon Những thủ khoa xuất sắc truyền cảm hứng ĐỒNG LOẠT KHỞI CÔNG TRƯỜNG NỘI TRÚ CÁC XÃ BIÊN GIỚI TRANG 3 Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Lễ khởi công điểm Trường nội trú xã Yên Khương, Thanh Hóa, sáng 9/11/2025 ẢNH: TTXVN TRANG 8-9 TRANG 2 TRANG 15 TRANG 7 HÀNG LOẠT NHÀ HÀNG, HOMESTAY KHÔNG PHÉP TRÊN HỒ HÒA BÌNH Ì ẠCH DỰ ÁN CHỐNG NGẬP CHỦ TỊCH QUỐC HỘI DỰ NGÀY HỘI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC Cần lập lại trật tự ngành hàng sầu riêng TRANG 4 - 5 TRIỀU CƯỜNG Ở TPHCM NGÀY CÀNG NGHIÊM TRỌNG: CHUYỆN HÔM NAY Thành phố đáng sống XEM TIẾP TRANG 15 n NGỌC LÂM Mạng lưới Người nước ngoài toàn cầu InterNations có văn phòng chính tại Đức trong báo cáo khảo sát những thành phố tốt nhất và tệ nhất thế giới năm 2019 đã xếp TPHCM hạng 3 về những thành phố đáng sống cho người nước ngoài, sau Đài Loan và Kuala Lumpur.
2 nThứ Hai n Ngày 10/11/2025 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0908988666 (Nguyeãn Haèng) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM THỜI SỰ Cùng dự có Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn; lãnh đạo Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; ông Lê Quang Tùng - Bí thư Thành ủy Cần Thơ cùng đông đảo đại biểu, người dân địa phương. Ấp Châu Thành có 3 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa cùng sinh sống hòa thuận, đoàn kết, với hơn 1.100 hộ dân, trên 6.000 nhân khẩu. Những năm qua, diện mạo nông thôn ấp Châu Thành đổi thay rõ nét, đặc biệt về hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục. Toàn ấp chỉ còn 11 hộ nghèo và 24 hộ cận nghèo. Tại địa phương, phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh được triển khai sâu rộng, gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao. Hơn 98% hộ của ấp đạt danh hiệu Gia đình văn hóa. Các mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác trồng lúa, chăn nuôi bò, sản xuất hoa màu mang lại thu nhập ổn định, góp phần giữ vững danh hiệu xã nông thôn mới và hướng đến nông thôn mới nâng cao. Phát biểu tại Ngày hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn biểu dương tinh thần đoàn kết, nỗ lực vươn lên của nhân dân ấp Châu Thành trong phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, gìn giữ bản sắc dân tộc. Chủ tịch Quốc hội đề nghị địa phương tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần của người dân; quan tâm công tác khuyến học, khuyến tài và giữ vững an ninh trật tự cơ sở. Nhân dịp này, lãnh đạo Quốc hội và TP Cần Thơ trao 50 phần quà cho các hộ gia đình chính sách, hộ cận nghèo và các vị sư sãi ở địa phương; 5 căn nhà Đại đoàn kết và 20 suất học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vượt khó vươn lên trong học tập. NHẬT HUY - XUÂN LƯƠNG Sáng 9/11, trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 95 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2025), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc cùng nhân dân ấp Châu Thành, xã An Ninh, TP Cần Thơ. Chủ tịch Quốc hội dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc Kết luận của Bộ Chính trị về đột phá trong tuyển dụng, đãi ngộ cán bộ Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Ngày hội Đại đoàn kết tại Cần Thơ Theo kết luận, Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng cần đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về thu hút, trọng dụng cán bộ có tài năng; khẳng định nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực số một, là trụ cột cạnh tranh quốc gia, từ đó nâng cao nhận thức, quyết tâm của toàn hệ thống chính trị trong thu hút, tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đãi ngộ đối với những cán bộ thực sự tài năng, xuất sắc. “Đổi mới tư duy, nhận thức và tổ chức thực hiện quyết liệt, tăng cường trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, người đứng đầu trong phát hiện, thu hút, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng điểm, nhất là các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ chiến lược; những cá nhân có khả năng thúc đẩy sự sáng tạo và dẫn dắt các ngành công nghiệp nền tảng, mũi nhọn, tạo động lực mạnh mẽ, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế”, Kết luận nêu. Bộ Chính trị cũng yêu cầu tạo lập môi trường làm việc công khai, minh bạch, dân chủ, đoàn kết, hỗ trợ, thân thiện, cạnh tranh lành mạnh, vừa thể hiện sự tôn trọng, đề cao cán bộ có tài năng, vừa tạo cơ hội, điều kiện để cán bộ tận tâm cống hiến. Bộ Chính trị nhấn mạnh, cần tiếp tục cụ thể hoá các chủ trương, nghị quyết của Đảng về thu hút, trọng dụng người có tài năng vào các cơ quan trong hệ thống chính trị. Rà soát, xác định danh mục các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng điểm, quan trọng đặc biệt cần thu hút, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng lộ trình phát triển mô hình đào tạo chuyên sâu nhằm phát hiện, bồi dưỡng sớm, tạo nguồn nhân tài cho đất nước. Chú trọng thúc đẩy liên thông giữa nguồn nhân lực khu vực công và khu vực tư nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao. “Nghiên cứu thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu nhân tài quốc gia, xây dựng cơ chế tiến cử người tài. Bổ sung, hoàn thiện các quy định về tiêu chí, quy trình tuyển dụng, bố trí, sử dụng, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ có tài năng nổi trội trong hệ thống chính trị; đồng thời, nghiên cứu xây dựng hành lang pháp lý cho việc tiếp cận, thu hút và trọng dụng đối với những người Việt Nam tài năng ở nước ngoài đã thành công ở những nước phát triển”, Bộ Chính trị yêu cầu. Theo kết luận, cần có cơ chế theo dõi, đánh giá, sàng lọc thường xuyên, công khai, minh bạch; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa các địa phương, cơ quan, đơn vị trong việc phát hiện, tiến cử, xây dựng và thực hiện các chính sách đối với cán bộ; tạo điều kiện tối đa để những cá nhân thực sự xuất sắc, có đức, có tài, có uy tín được phát huy năng lực, trí tuệ, sự sáng tạo đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới”. MỘT SỐ CƠ CHẾ ĐẶC BIỆT Bộ Chính trị cũng quy định rõ về một số cơ chế đặc biệt trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đãi ngộ cán bộ. Quy định thực hiện việc tuyển dụng đặc cách không qua thi tuyển vào làm công chức, viên chức đối với: -Nhà khoa học trẻ dưới 47 tuổi có học hàm phó giáo sư, giáo sư; chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, người có trình độ chuyên môn cao trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng điểm, quan trọng, đáp ứng một trong các tiêu chí: Có giải thưởng nghiên cứu cấp quốc gia, quốc tế hoặc các công trình nghiên cứu khoa học, góp phần đổi mới, phát triển ngành, lĩnh vực, địa phương, đất nước. Có thành tích công tác đặc biệt xuất sắc, vượt trội so với yêu cầu của vị trí đang đảm nhiệm. Có phát minh, sáng chế, cải tiến kỹ thuật, sáng kiến nâng cao hiệu quả công tác, hiệu suất công việc hoặc giải pháp đột phá, sản phẩm khoa học, công nghệ tạo ra kết quả cụ thể có giá trị cao, đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành, lĩnh vực, địa phương, đất nước, được cấp có thẩm quyền công nhận, khen thưởng (cấp tỉnh, bộ, ngành trở lên). -Nhà quản lý, quản trị doanh nghiệp tại các cơ quan, tổ chức, viện nghiên cứu, tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp trong nước và quốc tế thuộc các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng điểm, quan trọng, đáp ứng đủ các tiêu chí: Có chuyên môn sâu trong lĩnh vực, ngành nghề phù hợp với lĩnh vực tuyển dụng. Có thành tựu nổi bật trong lĩnh vực hoạt động, phù hợp với yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ hoặc các lĩnh vực trọng điểm tại Việt Nam. Có kinh nghiệm làm tư vấn, quản lý cấp cao đối với một số chuyên ngành đặc thù từ 5 năm trở lên. Thực hiện quy trình xét tuyển đối với sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc tại các cơ sở giáo dục đại học trong nước, quốc tế, đồng thời đạt giải cao trong các cuộc thi uy tín cấp quốc gia hoặc quốc tế; ưu tiên các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng điểm, quan trọng của quốc gia, địa phương. Kết luận của Bộ Chính trị cũng nêu, đối với người được thu hút vào làm công chức, viên chức sau khi tuyển dụng, sẽ được cấp có thẩm quyền ưu tiên quy hoạch chức danh lãnh đạo, quản lý. Được bố trí công tác phù hợp, phát huy tối đa năng lực chuyên môn, trình độ, sở trường; được xem xét luân chuyển đến làm việc có thời hạn tại các tổ chức trong nước, quốc tế. Đối với các nhà khoa học được tạo điều kiện tối đa về nguồn lực để thực hiện các chương trình, nhiệm vụ được giao. Đối với nhà khoa học trẻ; chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, người có trình độ chuyên môn cao; nhà quản lý, quản trị doanh nghiệp, cấp có thẩm quyền có thể xem xét, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý phù hợp hoặc bố trí vào vị trí việc làm có yêu cầu ngạch, bậc, kể cả trong trường hợp chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định... TRƯỜNG PHONG Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ẢNH: PV Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 205 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đãi ngộ cán bộ. Bộ Chính trị yêu cầu, hằng năm, ngân sách nhà nước bố trí khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm (không bao gồm phụ cấp) để thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng; đồng thời cho phép bộ, ngành, địa phương huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách để thu hút, trọng dụng người có tài năng theo quy định của pháp luật.
3 n Thứ Hai n Ngày 10/11/2025 THỜI SỰ Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khởi công tại điểm cầu chính: Trường nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Yên Khương, Thanh Hóa. Các Phó Thủ tướng cùng một số thành viên Chính phủ dự và chỉ đạo lễ khởi công tại các điểm cầu. Lễ khởi công là sự kiện có ý nghĩa chính trị - xã hội và nhân văn sâu sắc nhằm thực hiện Thông báo kết luận số 81TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới; Nghị quyết số 298/ NQ-CP ngày 26/9/2025 của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Thông báo kết luận số 81TB/TW, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào, chiến sĩ, đặc biệt là các học sinh tại vùng phên dậu của Tổ quốc. THANH HÓA Phát biểu tại lễ khởi công, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã xác định rõ, cần chuyển đổi tư duy từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Với quan điểm học sinh là trung tâm; thầy cô giáo là động lực, nhà trường là nền tảng thì phải có cơ sở vật chất, phải có các giáo trình, giáo án, rồi có điều kiện vật chất quan trọng khác cho giáo dục. Thủ tướng đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền, các đơn vị thi công, các cơ quan liên quan cần tuân thủ 5 đảm bảo, “một là về chất lượng, tiến độ; hai là công tác giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu; ba là kỹ thuật, vệ sinh môi trường, cảnh quan, an toàn lao động; thứ tư là không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí; thứ năm là đầu tư đến đâu hiệu quả đến đó”. Theo kế hoạch, Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương được xây dựng tại bản Bôn, xã Yên Khương, tổng diện tích 1,5ha, trong đó khu đất hiện hữu 1,25ha, khu đất mở rộng 0,25ha, với tổng mức đầu tư khoảng 90 tỷ đồng. AN GIANG Sáng 9/11, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn dự Lễ khởi công xây dựng Trường Nội trú liên cấp Tiểu học -THCS Vĩnh Gia, vùng biên giới tỉnh An Giang. Tỉnh cũng đồng thời khởi công 2 dự án trường nội trú vùng biên giới khác là Trường Bán trú, Nội trú Liên cấp Tiểu học - THCS Giang Thành (xã Giang Thành) và Trường Tiểu học - THCS Nội trú Khánh An (xã Khánh Bình). Tại điểm cầu trường Vĩnh Gia, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn thực hiện nghi thức khởi công cùng lãnh đạo địa phương. Trường Nội trú Liên cấp Tiểu học - THCS Vĩnh Gia được xây dựng trên diện tích gần 43.000 m2, trong đó hơn 10.000 m2 là diện tích mở rộng, với tổng kinh phí hơn 186 tỷ đồng. Tại lễ khởi công, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn trao 20 suất học bổng cho học sinh giỏi, có hoàn cảnh khó khăn và 10 phần quà, mỗi phần trị giá 1 triệu đồng, cho các thầy cô giáo gặp khó khăn. ĐẮK LẮK Sáng 9/11, tại xã biên giới Ia Rvê (Đắk Lắk) diễn ra lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Rvê. Phó Thủ tướng Mai Văn Chính dự lễ khởi công tại xã Ia Rvê, tỉnh Đắk Lắk. Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Rvê được nâng cấp, mở rộng từ Trường THCS Nguyễn Thị Định, tổng mức đầu tư 126,7 tỷ đồng, quy mô 1.125 học sinh (nội trú và bán trú). Ông Hồ Sỹ Cát - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An (xã Ia Rvê) cho biết, toàn trường hiện có 235 học sinh, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 61%. Phần lớn bà con là dân kinh tế mới, di cư từ các tỉnh như Vĩnh Long, Thanh Hóa và một số địa phương khác vào lập nghiệp. Ngoài điểm trường Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Rvê, sáng 9/11, tại Đắk Lắk còn khởi công 2 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền gồm: Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Buôn Đôn (xã Buôn Đôn, được xây mới tại thôn Thống Nhất, tổng mức đầu tư 158,6 tỷ đồng, quy mô 1.155 học sinh) và Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Ia Lốp (xã Ia Lốp, nâng cấp, mở rộng từ Trường Tiểu học Nguyễn Trãi và THCS Trần Hưng Đạo, tổng mức đầu tư 105 tỷ đồng, quy mô 980 học sinh). LÂM ĐỒNG Sáng cùng ngày, tại Lâm Đồng khởi công 2 trường nội trú vùng biên giới gồm: Trường Phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS Thuận An (được xây dựng tại thôn Đắk Thủy, quy mô hơn 1.000 học sinh, tổng vốn đầu tư hơn 225 tỷ đồng) và Trường Phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS Quảng Trực (đặt tại bon Bu Đắk, quy mô hơn 1.100 học sinh, vốn đầu tư hơn 240 tỷ đồng). Dự và phát biểu chỉ đạo tại lễ khởi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS Thuận An, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước luôn coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, trong đó vùng biên giới, vùng khó khăn được ưu tiên đặc biệt. QUẢNG TRỊ Sáng 9/11, tại xã Hướng Phùng, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ khởi công xây dựng Trường nội trú Tiểu học và THCS Hướng Phùng - một trong những công trình thuộc chủ trương xây dựng 248 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới theo kết luận của Bộ Chính trị. Dự án có tổng vốn đầu tư 360 tỷ đồng, xây dựng trên diện tích 10 ha với quy mô 40 lớp học, đáp ứng nhu cầu học tập cho khoảng 1.500 học sinh; định hướng mở rộng giai đoạn sau lên 55 lớp với 2.100 học sinh. Tại buổi lễ, ban tổ chức trao 80 suất quà cho học sinh và hộ gia đình khó khăn, đồng thời khen thưởng 1 tập thể và 17 cá nhân có thành tích trong công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án. TÂY BẮC Sáng 9/11, tại các tỉnh Lào Cai, Tuyên Quang, Sơn La, Điện Biên và Lai Châu đồng thời diễn ra lễ khởi công xây dựng trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp ở các xã biên giới. Tại tỉnh Lào Cai, lễ khởi công được tổ chức tại thôn Mã Tuyển (xã Mường Khương) theo hình thức trực tuyến với các điểm cầu trên cả nước. Bốn ngôi trường được khởi công tại Lào Cai trong đợt này thuộc các xã A Mú Sung, Y Tý, Mường Khương và Pha Long, thời gian thi công dự kiến 9 tháng, phấn đấu hoàn thành trước 30/8/2026. Các trường còn lại thuộc địa bàn các xã: Bản Lầu, Trịnh Tường, Si Ma Cai, Bản Vược và Bản Phiệt sẽ khởi công trong năm 2026 và hoàn thành trong năm 2027. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và tỉnh Lào Cai dự buổi lễ khởi công trường phổ thông nội trú liên cấp tại Lào Cai. Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã trao 200 suất quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại 4 xã Mường Khương, Pha Long, Y Tý, A Mú Sung; đồng thời tặng quà cho Trường mầm non Mường Khương nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11). Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Ag-ribank) trao tặng 4 phòng máy vi tính trị giá 1 tỷ đồng cho 4 trường học được khởi công xây dựng. Sáng 9/11, tỉnh Điện Biên cũng đồng loạt tổ chức khởi công xây dựng 6 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới của tỉnh, gồm: Thanh Nưa, Thanh Yên, Nậm Kè, Sín Thầu, Mường Nhà và Quảng Lâm. Tại xã Thanh Nưa, dự lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Thanh Nưa có Phó Thủ tướng Lê Thành Long, lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương. Tại Tuyên Quang, sáng 9/11, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng dự lễ khởi công và phát lệnh xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Minh Tân tại thôn Tân Sơn, xã Minh Tân. Đây là một trong 5 điểm cầu khởi công trường học vùng biên giới trong cùng chương trình tổ chức trên địa bàn tỉnh. Tại Lai Châu, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cùng lãnh đạo tỉnh Lai Châu dự lễ khởi công Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Hua Bum và Dào San. Mỗi trường được thiết kế đáp ứng nhu cầu nội trú cho khoảng 1.000 học sinh, tổng mức đầu tư 200 tỷ đồng/trường. Tại Sơn La, tham dự chương trình có Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, Bí thư Tỉnh ủy Sơn La Hoàng Văn Nghiệm; cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành, giáo viên, học sinh và đông đảo người dân địa phương. NHÓM PHÓNG VIÊN Sáng 9/11, diễn ra đồng loạt lễ khởi công xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền. Gần 20.000 tỷ đồng xây 100 trường Chương trình xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới (giai đoạn 1, năm 2025 - 2026) thuộc chủ trương đầu tư hoàn thành xây dựng 248 trường tại các xã biên giới là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng. Tổng kinh phí đầu tư xây dựng 100 trường là gần 20.000 tỷ đồng. Thủ tướng Phạm Minh Chính tới dự lễ khởi công tại Trường nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Yên Khương, Thanh Hóa ẢNH: VGP Đồng loạt khởi công trường nội trú các xã biên giới Đông đảo học sinh tham dự lễ khởi công trường học tại Sơn La
TRIỀU CƯỜNG VƯỢT ĐỈNH LỊCH SỬ NĂM 2019 Trong các ngày 5-8/11, triều cường vùng hạ lưu hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai đạt đỉnh khiến nhiều khu vực ven sông, kênh rạch tại TPHCM chìm trong biển nước. Dọc đường Trần Xuân Soạn (phường Tân Thuận), nước dâng cao hơn nửa bánh xe, cuồn cuộn chảy từ mép kênh Tẻ tràn vào nhà dân. Lực lượng chức năng cùng các đoàn viên thanh niên phường đã túc trực để hỗ trợ người dân di chuyển qua khu vực, đồng thời cảnh báo, nhắc nhở người dân không cố gắng đi qua vùng ngập sâu nhằm hạn chế xe “chết máy” và nguy cơ tai nạn. Tại đường Phú Định (phường Phú Định), nước từ kênh Đôi tràn lênh láng, nhiều hộ dân kê cao tài sản, đắp bao cát, đặt máy bơm chạy xuyên suốt thời gian đỉnh triều xuất hiện để chống ngập. “Buổi chiều khi nước lên thì chúng tôi đắp bao cát và chạy máy bơm nước, tối khoảng 19-20h nước rút thì tháo bao cát ra để nước rút, đến 3-4h sáng lại phải dậy sớm đắp bao cát lại để ngăn con nước buổi sáng”- bà Nguyễn Thị Út (người dân sinh sống ở khu vực) nói và cho biết, con nước vừa qua (rằm tháng 9 Âm lịch) là con nước lớn nhất trong nhiều năm qua. Có chỗ nước đã vào tận chân giường nhà dân ven đường Phú Định. Trong khi đó, vào chiều tối 8/11, cơn mưa lớn bất ngờ đổ xuống cùng thời điểm triều cường tại TPHCM khiến nhiều tuyến đường ngập nặng, xe “chết máy” hàng loạt, giao thông rối loạn, người dân chật vật di chuyển giữa dòng nước. Ông Trần Nhân Nghĩa - Phó Chi Cục trưởng Chi cục Thủy lợi - Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM cho biết, mực nước triều cường ở TPHCM vào sáng 6/11/2025 đã vượt lịch sử năm 2019. Theo đó, tại trạm Phú An (sông Sài Gòn), mực nước đỉnh triều là 1,78 m - vượt kỷ lục cũ 1,77m năm 2019. “Yếu tố mưa lớn kết hợp triều cường có thể ảnh hưởng đến vùng ven, vùng ngoại thành, đặc biệt là vùng dọc theo sông Sài Gòn”- ông Nghĩa cho biết. Ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng Dự báo, Đài Khí tượng Thủy văn Nam bộ cho biết trong các tháng 11 và 12, mực nước triều tại các tỉnh Đông Nam Bộ có thể tăng mạnh do tác động của gió mùa Đông Bắc kết hợp hiện tượng nước biển dâng, nhất là tại khu vực ven biển từ Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) đến Cà Mau. “Từ tháng 11 đến hết năm, khu vực Đông Nam Bộ (bao gồm TPHCM) có thể xuất hiện khoảng 5-6 đợt triều cường cao, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất của người dân vùng trũng thấp, ven sông và ven biển”, ông Quyết thông tin. TPHCM được xây dựng trên nền đất yếu, phần lớn là trầm tích sông - biển. Theo các nghiên cứu được công bố gần đây, tốc độ lún trung bình của thành phố hiện dao động từ 1-2 cm/năm, có nơi lên đến 4-5 cm/năm. Kết quả khảo sát cho thấy, TPHCM nằm trong top 10 đô thị sụt lún nhanh nhất thế giới. Tình trạng lún tập trung dọc sông Sài Gòn (đoạn từ cầu Sài Gòn đến cầu Ba Son) và khu vực phía Nam thành phố, đặc biệt là Bình Chánh và Bình Tân - nơi tập trung nhiều khu dân cư và khu công nghiệp. Theo PGS.TS Lê Trung Chơn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Bền vững (Đại học Tài nguyên và Môi trường TPHCM), tình trạng sụt lún đô thị tại TPHCM xuất phát từ nhiều nguyên nhân. “Trước hết là do khai thác nước ngầm quá mức trong thời gian dài, khiến các tầng chứa nước bị rỗng và đất bị sụt. Kế đến là tốc độ đô thị hóa nhanh, cùng tải trọng lớn từ các công trình cao tầng, hạ tầng giao thông. Ngoài ra, việc bê tông hóa bề mặt đô thị khiến nước mưa không thể thấm xuống đất, làm đất khô, yếu và dễ sụt lún hơn”, ông Chơn phân tích. Cùng với triều cường và sụt lún, không thể không nhắc đến yếu tố mưa lớn cũng tác động không nhỏ đến tình trạng ngập úng ở TPHCM. Các nghiên cứu khí tượng chỉ ra rằng tần suất những cơn mưa lớn trong vài năm gần đây tăng rõ rệt. Giữa tháng 2 năm nay, nhiều nơi ở TPHCM và các tỉnh thành Nam Bộ có mưa trái mùa với vũ lượng rất lớn. Theo số liệu từ Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, trận mưa trái mùa đêm 12 và sáng 13/2/2025 là lớn nhất trong vòng 20 năm qua. Hiện TPHCM vừa trải qua đợt triều cường vượt mức lịch sử trong tháng 11/2025. Hàng loạt tuyến đường biến thành sông, nước tràn vào nhà dân, sinh hoạt đảo lộn. Phía sau tình trạng này là lời cảnh báo về sụt lún, biến đổi khí hậu và sự chậm trễ, ì ạch của các dự án chống ngập. 4 nThứ Hai n Ngày 10/11/2025 THỜI SỰ Ì ạch dự án chống ngập Đường Trần Xuân Soạn (phường Tân Thuận, TPHCM) ngập sâu do triều cường ẢNH: HỮU HUY Đường Võ Văn Kiệt (phường Bình Tiên, TPHCM) ngập nặng, xe di chuyển khó khăn do triều cường ẢNH: HỮU HUY Người dân chung sống với nước trên đường Phú Định, phường Phú Định Mưa lớn kết hợp triều cường, đường Sinco (phường An Lạc, TPHCM) ngập sâu tối 8/11 ẢNH: HỮU HUY TRIỀU CƯỜNG Ở TPHCM NGÀY CÀNG NGHIÊM TRỌNG: Giảm đô thị hóa khu trung tâm Theo Tiến sĩ khoa học - KTS Ngô Viết Nam Sơn, bản chất TPHCM là đô thị sông nước, nhưng trong quá trình phát triển, nhiều kênh rạch bị san lấp để làm đường và xây dựng công trình. Điều này khiến nguy cơ ngập lụt và sụt lún gia tăng dưới tác động của triều cường và biến đổi khí hậu. Ông Sơn cho rằng thành phố cần hướng tới quy hoạch xanh, phát triển không gian dành cho nước và áp dụng các tiêu chí đô thị bền vững. “Không gian xanh chính là không gian dự trữ cho nước, giúp giảm áp lực ngập úng và sụt lún. TPHCM cần hạn chế cao tầng hóa ở khu vực đất yếu, đồng thời bảo tồn và kết nối hệ thống sông ngòi hiện hữu”- ông nhấn mạnh. Đặc biệt, sau khi TPHCM mở rộng địa giới hành chính và hình thành mô hình đa cực, đa trung tâm, theo ông Sơn, đây là thời điểm thuận lợi để phát triển các đô thị vệ tinh. “Giãn dân ra các khu vệ tinh sẽ giúp giảm áp lực cho khu trung tâm, đồng thời tăng diện tích cây xanh, công viên và hướng tới phát triển bền vững”- ông Sơn nói thêm. Thanh niên tình nguyện hỗ trợ người Soạn, phường Tân Thuận
5 n Thứ Hai n Ngày 10/11/2025 THỜI SỰ Gần nửa tháng qua, nhiều diện tích trồng mai của xã Bình Lợi vẫn còn ngập nước do mưa lớn kéo dài, triều cường dâng cao và xả lũ từ hồ Dầu Tiếng. Dù địa phương huy động hàng chục máy bơm hoạt động liên tục, nhiều khu vực trồng mai ở các ấp 2, 3 và 4 vẫn ngập sâu, hàng nghìn gốc mai vàng úa, rụng lá. Giữa mảnh vườn vẫn còn loang nước, ông Dương Tình, người trồng mai lâu năm lo lắng nhìn hàng trăm gốc mai có nguy cơ hư hại. “Năm nào cũng ngập nhưng chưa bao giờ ngập lâu và sâu như năm nay. Thời điểm này mọi năm chúng tôi chăm nụ chuẩn bị bán Tết, giờ chỉ lo cứu cây” - ông Tình chia sẻ. Mỗi năm, ông Tình đều đầu tư gần nửa tỷ đồng cho chi phí phân bón, nhân công, chưa kể tiền giống. Nếu nước không rút sớm, coi như mất trắng. Ông nói còn đang nợ ngân hàng, chẳng biết lấy gì trả. Ông Bùi Ngọc Đức, chủ vườn mai Hữu Đức với 2ha trồng mai cho biết đợt, ngập lần này kéo dài quá lâu, khiến cây bị “ngộp” nước đúng thời điểm nuôi nụ. “Ngập kiểu này cây rất dễ chết, chưa kể ảnh hưởng tới chất lượng mai Tết. Hơn 10 ngày rồi mà nhiều vườn vẫn còn ngập, phải nhờ xã bơm hỗ trợ” - ông Đức nói. Ông dự đoán vụ mai năm nay sản lượng sẽ giảm, kéo theo giá bán tăng. Theo Hợp tác xã Mai vàng Bình Lợi, năm nào xã cũng chịu ảnh hưởng ngập úng do địa hình thấp trũng, nhưng năm nay nước lên nhanh, mưa kéo dài khiến diện tích ngập mở rộng hơn nhiều. Dù các máy bơm được vận hành liên tục, ít nhất phải mất một tháng nữa nước mới có thể rút hết. Nếu không có biện pháp khắc phục kịp thời, tổng thiệt hại có thể lên tới 330 tỷ đồng. Từ ngày 23 - 28/10, triều cường, mưa lớn và việc xả lũ đã làm gần 900ha cây trồng, vật nuôi bị ảnh hưởng, trong đó có hơn 500ha mai vàng ngập sâu. Người dân phải thay nhau bơm nước ngày đêm để giữ vườn. Trước tình hình này, UBND xã Bình Lợi, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và Hội Nông dân xã đã phối hợp khảo sát, vận hành hệ thống máy bơm kênh 1, đồng thời vận động người dân có máy bơm cùng tham gia tiêu úng. Tuy nhiên, lượng mưa và triều cường tăng cao khiến các máy bơm hiện có không đủ công suất. Xã đã kiến nghị sửa chữa, bổ sung thêm các trạm bơm ở kênh Tràm Lầy 1, Tràm Lầy 2 và kênh Chài Chìm để đẩy nhanh việc tiêu thoát nước. Ông Trương Minh Tước Nguyên, Bí thư Đảng ủy xã Bình Lợi cho biết, địa phương đang vận hành hơn 20 máy bơm hoạt động liên tục ngày đêm để đẩy nước ra kênh, giảm ngập cho các hộ dân. Ngoài ra, lực lượng dân quân, an ninh cơ sở cũng được huy động hỗ trợ người dân đắp đê tạm, nạo vét bùn, khơi thông dòng chảy. Đến nay khoảng 80% lượng nước ngập đã được rút bớt so với cao điểm triều cường đêm 23 - 24/10. UYÊN PHƯƠNG Do ảnh hưởng của triều cường kết hợp mưa lớn, “thủ phủ mai vàng” xã Bình Lợi (TPHCM) ngập sâu nhiều ngày liền. Hàng nghìn gốc mai có nguy cơ hư hại, đe dọa vụ Tết của người trồng mai, thiệt hại ước tính hàng trăm tỷ đồng. Nhiều diện tích trồng mai của xã Bình Lợi vẫn ngập trong nước nhiều ngày qua do triều cường kết hợp mưa lớn và xả lũ ẢNH: UYÊN PHƯƠNG tượng mưa “ngập trời” ngày càng xuất hiện dày đặc, vượt xa khả năng tiêu thoát của hệ thống hạ tầng vốn đã quá tải. Cụ thể, hệ thống cống thoát nước của TPHCM phần lớn được xây dựng từ nhiều thập niên trước, thiết kế chỉ đáp ứng lượng mưa 80-100 mm/giờ. Trong khi đó, những trận mưa cực đoan hiện nay thường vượt quá 120 mm/giờ, khiến hạ tầng nhanh chóng “quá tải”. Quá trình bê tông hóa và san lấp kênh rạch cũng làm giảm khả năng thoát nước tự nhiên của thành phố. ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ CÁC DỰ ÁN Để ứng phó triều cường và nước biển dâng, TPHCM đang triển khai Dự án giải quyết ngập do triều có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, do Trung Nam Group thực hiện theo hình thức BT. Dự án gồm 6 cống kiểm soát triều lớn: Bến Nghé, Tân Thuận, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô và Phú Định, cùng gần 8 km đê bao ven sông Sài Gòn. Khi hoàn thành, hệ thống này sẽ kiểm soát ngập cho diện tích hơn 570 km2 - nơi sinh sống của khoảng 6,5 triệu người. Tuy nhiên, do vướng mắc về việc điều chỉnh hợp đồng BT và các thủ tục pháp lý liên quan, dự án này bị “treo” suốt nhiều năm qua. Dưới sự chỉ đạo và tháo gỡ quyết liệt từ Chính phủ, hiện nay, UBND TPHCM và nhà đầu tư đang trong giai đoạn đàm phán về việc thanh toán bằng quỹ đất. Mới đây, Trung Nam Group khẳng định doanh nghiệp hoàn toàn thống nhất với nội dung báo cáo của Tổ công tác giải quyết vướng mắc cho dự án, đồng thời nhấn mạnh: “Việc bổ sung quỹ đất là điều kiện tiên quyết để tháo gỡ, khơi thông cho dự án được thi công, hoàn thành và đưa vào vận hành”. Nếu các thủ tục từ phía thành phố được hoàn tất sớm theo kế hoạch thì dự án sẽ được vận hành chậm nhất vào tháng 12/2026. Trong đợt triều cường vừa qua, khu vực Thanh Đa tiếp tục bị ngập sâu, khiến nhiều người không khỏi băn khoăn về dự án bờ kè ở khu vực này vì triển khai suốt nhiều năm mãi chưa về đích. Ông Nguyễn Kiên Giang, Phó trưởng Phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TPHCM) cho biết, ba dự án chống sạt lở quanh bán đảo Thanh Đa gồm các đoạn 2, 3 và 4 - đều do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM làm chủ đầu tư. Trước tình trạng ì ạch kéo dài, Sở Giao thông vận tải (nay là Sở Xây dựng) đã kiến nghị UBND TPHCM chỉ đạo xử lý từ tháng 1/2025. UBND TP sau đó yêu cầu Ban Giao thông khẩn trương thực hiện các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ. Cụ thể, tại dự án đoạn 2 (từ sông Sài Gòn đến khách sạn Sài Gòn Domaine), Ban Giao thông đã chấm dứt hợp đồng với nhà thầu Công ty CP Tập đoàn Anh Vinh do chậm tiến độ và lựa chọn nhà thầu mới. Công trình thi công trở lại từ tháng 9/2025, dự kiến hoàn thành tháng 3/2026. Tương tự, dự án đoạn 3 (Bình Quới, Cây Bàng, Rạch Chùa) cũng chấm dứt hợp đồng với nhà thầu cũ vào cuối năm 2024, thay bằng liên danh nhà thầu mới, khởi động lại từ 25/6/2025 và dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2025. Đối với dự án đoạn 4 (từ khu biệt thự Lý Hoàng đến nhà thờ La San Mai Thôn), Ban Giao thông tiếp tục thay nhà thầu mới thi công phần còn lại từ 22/8/2025, dự kiến hoàn tất vào tháng 2/2026. Ông Hoàng Phúc Dũng, Phó Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật - Sở Xây dựng TPHCM, cho biết để giải quyết tình trạng ngập do triều, thời gian qua thành phố đã hoàn thành và đưa vào vận hành hàng loạt cống kiểm soát triều như Bình Lợi - Bình Triệu - Rạch Lăng, Nhiêu Lộc - Thị Nghè, rạch Nhảy - Ruột Ngựa, 5 cống kiểm soát triều khu vực Thủ Đức, cống Ba Thôn và Đá Hàn. Theo ông Dũng, các công trình này đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm ngập trong đợt triều cường vừa qua, giúp nhiều khu vực trũng thấp không còn bị ngập sâu như trước. Hiện nay, TPHCM tiếp tục triển khai Dự án Giải quyết ngập do triều có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) - hay còn gọi là dự án chống ngập 10.000 tỷ nhằm xử lý ngập tại khu vực phía Nam thành phố, bao gồm quận 7, quận 8, Nhà Bè và một phần huyện Bình Chánh cũ. Song song đó là Dự án chống sạt lở bán đảo Thanh Đa, Dự án cải tạo hệ thống thoát nước đường Trần Xuân Soạn (quận 7)… Khi hoàn thành, các dự án này sẽ góp phần giải quyết triệt để tình trạng ngập, cải thiện điều kiện sinh hoạt của người dân khu vực. Ngoài ra, một số dự án giảm ngập tại Gò Vấp, Thảo Điền - Quốc Hương và chợ Thủ Đức cũng đang và sẽ được triển khai nhằm xử lý các “điểm nóng” ngập nước trên địa bàn. Về giải pháp ứng phó với các đợt triều cường sắp tới, Sở Xây dựng cho biết thành phố đang triển khai song song giải pháp trước mắt và giải pháp công trình. Trong ngắn hạn, thành phố tập trung duy tu, sửa chữa, nạo vét hệ thống cống thoát nước, vận hành 388 van ngăn triều, 17 trạm bơm di động (công suất từ 168 - 2.000 m3/giờ) cùng 10 trạm bơm, cống kiểm soát triều lớn như Bình Triệu, Bình Lợi, Rạch Lăng, Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Phú Lâm, Thanh Đa, Mễ Cốc 1 và 2… để chủ động kiểm soát mực nước, hạn chế ngập cục bộ. Các đơn vị chức năng cũng phối hợp chính quyền địa phương lắp đặt thêm van ngăn triều tại các tuyến cống nhánh, hẻm nhỏ để ngăn nước tràn ngược. Về giải pháp công trình, Sở Xây dựng đã yêu cầu các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm đang triển khai, nhằm phát huy hiệu quả giảm ngập tại các khu vực có nguy cơ cao. HỮU HUY Thủ phủ mai Bình Lợi lao đao vì ngập TPHCM đẩy nhanh các dự án trọng điểm, hoàn thiện đề án chống ngập cho siêu đô thị sau sáp nhập Đại diện Sở Xây dựng TPHCM cho biết, trên cơ sở các đề án và chương trình chống ngập giai đoạn 2020 – 2045, thành phố đang rà soát, cập nhật hiện trạng hệ thống thoát nước sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, nhằm hoàn thiện lại đề án tổng thể cho toàn đô thị mới. Về các giải pháp công trình, TPHCM đang đẩy nhanh tiến độ những dự án trọng điểm có tính lan tỏa lớn, như dự án giải quyết ngập do triều có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu, dự án cải tạo môi trường và xây dựng hạ tầng kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, dự án cải thiện hệ thống thoát nước và thích ứng biến đổi khí hậu tại lưu vực Tây Sài Gòn, hay dự án nạo vét, chỉnh trang kênh rạch Xuyên Tâm. Ngoài ra, thành phố cũng triển khai cải tạo các trục tiêu thoát nước chính như rạch Văn Thánh, Xóm Củi, Bà Lớn; cùng với đó là các công trình cải tạo kênh Hy Vọng, phía Bắc kênh Đôi và một số hạng mục cấp bách tại các khu vực ngập nặng như Gò Vấp, Thảo Điền - Quốc Hương và chợ Thủ Đức. dân thoát khỏi điểm ngập đường Trần Xuân ẢNH: CTV
6 KHOA GIÁO n Thứ Hai n Ngày 10/11/2025 THIẾU VÀ YẾU Tại hội thảo khoa học “Phát triển năng lực quản lí nhà nước về giáo dục cho cán bộ quản lí cấp sở, xã và cơ sở giáo dục khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp” được Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lí giáo dục (Bộ GD&ĐT) phối hợp với Học viện Quản lí giáo dục tổ chức, bà Trần Thị Ngọc Châu, Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết, TPHCM có tới 168 xã, phường, đặc khu; sau bốn tháng thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, thành phố vẫn còn 35/168 xã, phường (tỉ lệ trên 20%) không có người từng làm công tác giáo dục. Tổng số lãnh đạo, công chức phòng văn hóa - xã hội có trình độ đào tạo liên quan đến giáo dục chỉ là 173 người/168 xã, phường. Một bất cập khác là số lượng xã, phường tại các địa phương có công chức phụ trách giáo dục nhưng không đúng chuyên môn đang chiếm tỉ lệ lớn. Theo thống kê của Sở GD&ĐT Vĩnh Long, con số này lên tới 69/124 xã, phường (chiếm 55,6%). Sở GD&ĐT Tây Ninh báo cáo số lượng lên tới 60/96 xã, phường (chiếm 62,5%) trong khi Sở GD&ĐT Lạng Sơn báo cáo có 19/65 phường, xã và 2 phường, xã còn chưa bố trí vị trí này. TS Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lí giáo dục, khẳng định, sau khi triển khai chính quyền hai cấp, các nhiệm vụ trước đây của phòng GD&ĐT (cấp quận, huyện) chuyển về phòng văn hóa - xã hội cấp xã, phường. Vì vậy, đòi hỏi đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ phải được trang bị đầy đủ kiến thức, kĩ năng, năng lực phù hợp với yêu cầu của ngành. Số liệu khảo sát của Bộ GD&ĐT trên toàn quốc (tháng 8 vừa qua) cho thấy, nhiều xã, phường chưa đủ công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục. Thực tế, phòng văn hóa - xã hội xã, phường giờ thực hiện đa nhiệm các lĩnh văn hóa, thể thao, du lịch, khoa học - công nghệ, lao động - thương binh - xã hội, y tế (tức gồm nhiều phòng chức năng trước đây) nhưng nhân sự chỉ khoảng 10 người. Tính trung bình cả nước, tỉ lệ công chức phụ trách giáo dục chỉ khoảng 1,04/ xã, phường (tương đương 1 người phụ trách toàn bộ hệ thống giáo dục cấp phường, xã từ mầm non đến THCS). Điều đáng nói, trong số này, không ít người chưa có chuyên môn hay kinh nghiệm trong quản lí giáo dục. Ông Đức thông tin, hiện có chưa đến 50% số công chức phụ trách giáo dục ở các xã, phường có chuyên môn về giáo dục hoặc từng công tác trong ngành giáo dục. Thực trạng này dẫn đến việc có người trước đây phụ trách một cấp học nay phải phụ trách cả ba cấp học. Có những người có chuyên môn giáo dục nhưng đã chuyển sang lĩnh vực khác nhiều năm nay quay trở lại, gặp lúng túng nhất định trong giai đoạn đầu. “Việc phát triển năng lực quản lí nhà nước về giáo dục cho cán bộ cấp sở, cấp xã và các cơ sở giáo dục không chỉ là yếu tố cấp bách trước mắt, mà còn là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài để đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống giáo dục quốc dân trong giai đoạn mới”, ông Đức nói. Ghi nhận thực tế của phóng viên cho thấy, tình trạng thiếu hụt đội ngũ quản lí giáo dục cấp xã phường đang gây ra những tác động tiêu cực. Ví dụ, ở cấp chuyên viên, thường mỗi xã, phường bố trí 1 người phụ trách giáo dục nhưng khi các trường có việc cần ý kiến của phường, xã, chuyên viên đi tập huấn, đi học, công việc của trường phải dừng lại, chờ chuyên viên về triển khai. NHỮNG VIỆC CẦN LÀM NGAY Để vận hành hiệu quả công tác quản lí giáo dục cấp địa phương, các chuyên gia cho rằng, cần nhiều giải pháp đồng bộ. Theo GS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Khoa học Giáo dục, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc quản lí của các xã, phường đã tăng gấp đôi, nhất là với các tỉnh mới sáp nhập. Việc không còn phòng GD&ĐT cấp huyện đã dẫn đến thiếu lực lượng trung gian hỗ trợ chuyên môn, kiểm tra và bồi dưỡng giáo viên. Ngoài ra, số lượng và năng lực của cán bộ cấp xã còn hạn chế, bộ phận văn hóa - xã hội chịu trách nhiệm nhiều lĩnh vực. Nhiều công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục không có chuyên môn sâu hoặc được điều chuyển từ các lĩnh vực khác, dẫn đến lúng túng trong việc tham mưu và triển khai nhiệm vụ. Bà Lộc cho rằng, việc đầu tiên người quản lí cần làm là nhận diện được vai trò mới của mình và từng bước tự đào tạo bản thân để đáp ứng được yêu cầu trong bối cảnh mới. Lãnh đạo cấp xã nếu không hiểu được lĩnh vực đang quản lí, khó có thể giải quyết được các vấn đề thực tế đặt ra. Một số địa phương đã đưa ra giải pháp ngắn hạn cho phép huy động hiệu trưởng, giáo viên nòng cốt hỗ trợ phòng văn hóa - xã hội trong việc làm quen với các hoạt động đặc thù của ngành. Tại Nghệ An, lãnh đạo trường được giao tham mưu về chuyên môn, hỗ trợ công chức giáo dục cấp xã. Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Trần Thị Ngọc Châu đề nghị Bộ GD&ĐT và Bộ Nội vụ sớm ban hành danh mục vị trí việc làm cho khối phường, xã, đặc biệt là phòng văn hóa - xã hội và các vị trí phụ trách giáo dục phù hợp với khối lượng công việc. Bà Châu đề xuất sớm ban hành cẩm nang về quản lí giáo dục cấp xã để đáp ứng yêu cầu chuyên môn cho lượng công chức cấp xã chưa từng làm lĩnh vực giáo dục. NGHIÊM HUÊ Sau thời gian triển khai mô hình chính quyền 2 cấp, Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT nhiều địa phương tiếp tục chỉ ra những khó khăn, bất cập khi phần lớn số công chức phụ trách giáo dục hiện nay ở các xã, phường chưa có chuyên môn hoặc chưa từng làm về giáo dục, dẫn đến nhiều áp lực lên hệ thống giáo dục toàn quốc. Cần bổ sung, bồi dưỡng cán bộ giáo dục cấp xã PGS.TS Phạm Văn Thuần, Giám đốc Học viện Quản lí giáo dục, cho rằng, có hai con đường để trang bị kiến thức, năng lực về giáo dục và đào tạo cho công chức quản lý giáo dục cấp xã, phường. Đầu tiên, với những người chưa có chuyên môn, kinh nghiệm trong ngành giáo dục, cần phải được đào tạo bài bản. Trước mắt bồi dưỡng chung về năng lực quản lí giáo dục, sau đó đào tạo sâu hơn... Với những người đã có kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục nhưng từng chuyển sang công tác tại các đơn vị khác rồi quay trở lại, cần có những chương trình bồi dưỡng ngay. Theo PGS.TS Bùi Huy Nhượng, Giám đốc ĐH Kinh tế Quốc dân, trước cam kết trung hòa carbon vào năm 2050, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ, nên cần thúc đẩy hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo nhân lực xanh, tư vấn chính sách xanh; triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn, tài chính xanh. Trong bối cảnh các nghị quyết mới của Đảng khuyến khích phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, làm thế nào để hình thành các trung tâm nghiên cứu ứng dụng phòng thí nghiệm đổi mới sáng tạo, và vườn ươm doanh nghiệp ngay trong lòng trường đại học? Mỗi ý tưởng, mỗi dự án nghiên cứu cần được nuôi dưỡng bằng sự tham gia của doanh nghiệp, nơi tri thức gặp thực tiễn, nơi nghiên cứu trở thành động lực của phát triển. Về mô hình liên kết 3 “nhà”: Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, làm sao để hợp tác không dừng lại ở các kí kết, mà trở thành chuỗi giá trị tri thức liên thông và doanh nghiệp được thụ hưởng giá trị thực. Ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng Giám đốc Fiin Group, cho rằng, Việt Nam đang bước vào kỉ nguyên dữ liệu và AI nhanh nhưng năng lực nguồn nhân lực chưa theo kịp tốc độ thị trường do khoảng cách giữa học thuật và nhu cầu doanh nghiệp còn lớn. Việc thiếu môi trường thực hành với dữ liệu thật; kĩ năng phân tích, tư duy với AI chưa phổ biến; sinh viên giỏi công cụ nhưng thiếu tư duy ứng dụng... là vấn đề đang đặt ra. Vì vậy, doanh nghiệp phải tốn thời gian đào tạo lại trước khi nhân sự làm được việc (doanh nghiệp thường đào tạo lại khoảng 3 - 6 tháng). Khi đó sinh viên khó cạnh tranh ở thị trường khu vực và quốc tế và cơ hội AI - Data của Việt Nam bị thu hẹp, tốc độ đổi mới và chuyển đổi số chậm. Ông Hiệu đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm: Đào tạo thực chiến (học phải gắn với thực hành thật, dữ liệu thật, rèn năng lực, không chỉ biết công cụ mà còn phải biết ứng dụng để ra quyết định); kết nối nhà trường - doanh nghiệp và nuôi dưỡng sáng tạo, tư duy AI. HOA BAN Trường đại học phải thiết kế lại chương trình đào tạo Trước yêu cầu của thực tế, các trường đại học (ĐH) sẽ phải thiết kế lại chương trình đào tạo với sự vào cuộc của doanh nghiệp. Sinh viên ngành Du lịch - Khách sạn thực hành, thực tập ẢNH: THÁI NGUYỄN Học sinh trong một giờ học tại Hà Nội ẢNH: TRỌNG QUÂN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==