Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa báo cáo Bộ Xây dựng kết quả nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ.
Theo hồ sơ nghiên cứu, tuyến đường sắt có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TPHCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ), với tổng chiều dài hơn 175 km. Tuyến đi qua 5 địa phương gồm TPHCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP. Cần Thơ.
Dự án được định hướng là tuyến đường sắt vận chuyển hỗn hợp cả hành khách và hàng hóa. Trong giai đoạn đầu, tuyến được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đơn khổ 1.435 mm và sẽ hoàn thiện thành đường đôi trong các giai đoạn tiếp theo theo quy hoạch. Toàn tuyến dự kiến bố trí 12 ga cùng 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ.
Theo phương án thiết kế sơ bộ, tuyến đường sắt được xây dựng theo tiêu chuẩn đường sắt cấp II, tải trọng trục 22,5 tấn. Tàu khách có tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h, trong khi tàu hàng đạt 120 km/h. Hệ thống vận hành sẽ sử dụng công nghệ hiện đại.
Để triển khai dự án theo quy hoạch hoàn chỉnh, nhu cầu giải phóng mặt bằng được xác định khoảng 801,5 ha.
Đáng chú ý, khoảng 56% chiều dài tuyến sẽ được xây dựng trên cầu. Phương án này chủ yếu áp dụng tại các khu vực đô thị, khu dân cư đông đúc, các vị trí vượt sông hoặc giao cắt với hệ thống hạ tầng hiện hữu nhằm bảo đảm khả năng khai thác liên tục. Phần còn lại, tương đương khoảng 44% chiều dài tuyến, được xây dựng trên nền đất tại những khu vực có địa chất ổn định và mật độ dân cư thấp.
Đối với các công trình cầu, giai đoạn đầu dự kiến xây dựng với bề rộng khoảng 6,5 m. Riêng đoạn vượt sông Hậu, đơn vị nghiên cứu đề xuất phương án sơ bộ cho tuyến đường sắt đi chung với cầu Cần Thơ 2.
Trên cơ sở tính toán sơ bộ, đơn vị tư vấn đưa ra hai phương án đầu tư. Với phương án tuyến đường sắt đi chung cầu đường bộ tại vị trí vượt sông Hậu dài khoảng 4,7 km, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 171.300 tỷ đồng, tương đương 6,468 tỷ USD.
Trong khi đó, nếu xây dựng cầu đường sắt riêng biệt hoàn toàn với cầu đường bộ, tổng mức đầu tư tăng lên khoảng 175.110 tỷ đồng, tương đương 6,611 tỷ USD.
Liên quan đến hình thức đầu tư, đơn vị tư vấn kiến nghị lựa chọn hình thức đầu tư công nhằm bảo đảm tính khả thi và khả năng triển khai thành công của dự án.
Theo lộ trình được đề xuất, dự án sẽ trình Quốc hội xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 8/2026. Công tác lập thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) dự kiến hoàn thành trong quý I/2028 và dự án đầu tư sẽ được phê duyệt trong cùng giai đoạn.
Việc giải phóng mặt bằng dự kiến bắt đầu từ quý I/2028. Đến quý III cùng năm, dự án sẽ hoàn thành thiết kế xây dựng sau FEED, lựa chọn nhà thầu gói thầu xây lắp đầu tiên để khởi công. Mục tiêu đặt ra là cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
Theo phương án khai thác được nghiên cứu, trong giai đoạn đầu khi tuyến đường sắt xuyên tâm An Bình - Sài Gòn (Hòa Hưng) - Tân Kiên chưa được đầu tư, các đoàn tàu khách sẽ xuất phát từ ga An Bình, đi theo tuyến vành đai qua ga Tân Kiên đến Cần Thơ. Khi tuyến xuyên tâm hoàn thiện, tàu khách quốc gia và liên tỉnh sẽ có thể đi xuyên qua trung tâm TPHCM trước khi tiếp tục hành trình về miền Tây.
Đơn vị tư vấn cũng đề xuất giao Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tiếp nhận quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng, tổ chức vận hành khai thác toàn tuyến...
