Đề xuất 2.000 tỷ đồng Phục dựng điện Kính Thiên: Chờ đến bao giờ?

0:00 / 0:00
0:00
Hoàng thành Thăng Long cần được phục dựng kiến trúc và các giá trị phi vật thể để xứng tầm di sản hơn nữa Ảnh: KỲ SƠN
Hoàng thành Thăng Long cần được phục dựng kiến trúc và các giá trị phi vật thể để xứng tầm di sản hơn nữa Ảnh: KỲ SƠN
TP - Nào là dự án đầu tư phục dựng điện Kính Thiên, nào xây Bảo tàng Hoàng cung, và hàng loạt ấp ủ khác để có được diện mạo Hoàng thành Thăng Long sinh động, xứng tầm di sản thế giới. Thế nhưng, lãnh đạo Thành ủy Hà Nội trong cuộc làm việc gần đây, nhắc về sự trì trệ trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản này.

Theo Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long- Hà Nội, đề án phục dựng điện Kính Thiên là một trong những dự án quan trọng thời gian tới. Theo đó, giai đoạn 1 (2020-2025) hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế cơ sở; giai đoạn 2 (2025 -2030) triển khai thực hiện dự án. Tổng kinh phí đầu tư dự kiến đề xuất khoảng 2 nghìn tỷ đồng. Các nhà khoa học khá đồng thuận về các giai đoạn để phục dựng điện, nhưng cho rằng nhất thiết phải rút ngắn thời gian hơn nữa.

Quá chậm

Thường trực Thành ủy Hà Nội mới đây làm việc với Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội về tiến độ các dự án bảo tồn, phát huy giá trị di sản này. Hàng chục nhà khoa học, chuyên gia về khảo cổ, lịch sử và di sản thẳng thắn góp ý với hy vọng sớm thấy diện mạo Hoàng thành rõ nét hơn trong tương lai.

“Phần lớn hạ tầng cơ sở vật chất cảnh quan chưa đáp ứng nhu cầu tham quan, phát triển văn hóa cũng như phát triển du lịch, tôn tạo bảo tồn di tích. Giá trị khu di sản phần lớn nằm ở di chỉ và hiện vật khảo cổ, công trình kiến trúc chưa có nhiều, nên thiếu tính hấp dẫn trong và người nước. Cơ sở hạ tầng thì không gian điện Kính Thiên đặc biệt quan trọng, bậc đá thềm rồng của Chính điện vẫn còn đó. Chúng ta phải làm gì để triển khai được dự án này, cùng với việc phát huy giá trị của hàng loạt công trình liên quan như hầm chỉ huy, hệ thống tường thành và các công trình khác”, Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ nêu.

Ông Trần Việt Anh, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội cho biết, sau 10 năm ghi danh di sản, Trung tâm thực hiện được 7/8 cam kết với UNESCO, duy nhất nội dung nhất thể hóa quản lý chưa thể thực hiện. Trung tâm mới nhận được bàn giao 91% khu di sản, di vật phải chờ tới tận 2025 mới hoàn thành lộ trình bàn giao. Năm năm qua, Trung tâm chủ yếu tập trung cải tạo các công trình xuống cấp, khởi động đề án nghiên cứu và phục dựng không gian điện Kính Thiên.

Đề án phục dựng không gian điện Kính Thiên là giấc mơ của Hà Nội cũng như các nhà khoa học, để Hoàng thành hiển hiện rõ nét hơn trong mắt người dân và du khách. Hoàng thành hiện nay bị chia cắt, phần lớn kiến trúc đều là công trình được xây dựng vài chục năm trở lại đây. Đề án nghiên cứu, phục dựng không gian điện Kính thiên tới nay thu được một số kết quả về sưu tầm tư liệu, hiện vật khảo cổ, khảo cổ học, xây dựng khung nội dung cơ bản. Các nhà khảo cổ tập trung khai quật tại thềm điện Kính Thiên để làm rõ quy mô của sân Long Trì và hệ thống Trường Lang, đi dọc từ Đoan Môn vào đến chính điện Kính Thiên, đã làm rõ một số cấu trúc, kiến trúc trên mái của thời kỳ Lê Sơ, Lê trung hưng của khu vực Trung tâm Cấm thành Thăng Long.

“Điện Kính Thiên là hồn cốt của Hoàng thành Thăng Long. Đến Hoàng thành mà không có hình dung cụ thể của không gian điện, chỉ có nhà kiến trúc Pháp, thì cứ như chúng ta đang đánh lừa mọi người. Bằng mọi giá ta phải đẩy nhanh trả lại không gian điện Kính Thiên”, GS.TS, NGND Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nói.

Nhà sử học Lê Văn Lan đồng quan điểm rằng, tiến độ nghiên cứu phục dựng điện Kính Thiên đang quá chậm. “Điện Kính Thiên còn rất mơ hồ, chưa có gì cụ thể cả”, ông nói. Theo ông, dù các nhà khảo cổ và nghiên cứu nỗ lực, nhưng suốt 10 năm qua vẫn chưa biết được quy mô của điện, kích thước của từng gian và số lượng các gian của chính điện.

Đề xuất 2.000 tỷ đồng Phục dựng điện Kính Thiên: Chờ đến bao giờ? ảnh 1 Dấu tích thềm điện Kính Thiên Ảnh: KỲ SƠN
Dự án 2.000 tỷ đồng

Điện Kính Thiên là trăn trở của giới khoa học lịch sử, khảo cổ và di sản nước nhà. Sinh thời GS.TSKH, NGND Phan Huy Lê từng nói phải phục dựng bằng được điện Kính Thiên, bằng không chúng ta có tội với tiền nhân. Việc dựng lại không gian điện hoàn toàn có cơ sở, có thể học tập kinh nghiệm từ nhiều nơi. Các nhà khoa học nhắc nhiều tới kinh nghiệm của Nara (Nhật Bản) phục dựng cung điện thành công,

“Không thể đòi hỏi đưa điện Kính Thiên trở về diện mạo của thời Lý bởi còn quá ít tư liệu lịch sử để so sánh và tham khảo. Ta có thể lấy cơ sở từ điện thời Lê”, GS Nguyễn Quang Ngọc nêu. GS TS. Lưu Trần Tiêu cho rằng, có thể tham khảo tư liệu ở Huế trong nghiên cứu để phục dựng điện Kính Thiên. Điện Kính Thiên có tính chất khá giống điện Cần Chánh ở Huế (nơi thiết triều, tổ chức sự kiện lớn của quốc gia).

Để rút ngắn thời gian nghiên cứu, tìm tư liệu làm cơ sở phục dựng, GS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đề xuất mở rộng diện tích khai quật để tìm thêm căn cứ. GS Nguyễn Quốc Thông, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam đánh giá, điện Kính Thiên không chỉ là điện mà không gian điện nằm trên trục rất hoàn chỉnh, đó là trục quan trọng nhất của quyền lực. Đây cũng là phần quan trọng của công viên di sản sau này hình thành từ khu vực khảo cổ 18 Hoàng Diệu kết nối với Trung tâm Hoàng thành Thăng Long và khu vực lân cận. “Tôi không tin các nhà khoa học không làm được”, GS Nguyễn Quốc Thông nói.

Sớm hoàn trả hiện vật cho Hoàng thành

Hàng nghìn hiện vật qua các đợt khảo cổ học Hoàng thành Thăng Long chưa được bàn giao cho Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội. GS Nguyễn Quang Ngọc sốt ruột vì mấy chục năm sau khai quật vẫn chưa bàn giao hết hiện vật. Ông cho rằng đơn vị chịu trách nhiệm khảo cổ cần báo cáo cụ thể, phải trưng bày thường xuyên hơn để giới thiệu cho nhà nghiên cứu và nhân dân biết tới hiện vật quý của Hoàng thành nhiều hơn.

Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội trước đó có văn bản đề nghị Bộ Quốc phòng bàn giao Bảo tàng lịch sử Quân sự Việt Nam theo đúng tiến độ để triển khai thi công các dự án theo quy hoạch. Trước mắt, Trung tâm tiếp tục sử dụng kho bảo quản tại tầng hầm Nhà Quốc hội và hình thành kho bảo quản tại di tích khảo cổ 18 Hoàng Diệu để đảm bảo đủ diện tích tiếp nhận hiện vật. Trung tâm tiếp tục chuẩn bị cơ sở vật chất như kho bảo quản, hệ thống giá kệ, thiết bị kho theo chuẩn quốc tế và điều kiện khác để tiếp nhận, bảo quản và phát huy hiện vật được bàn giao từ 2020-2025. 

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ giới thiệu tập đầu tiên của bộ ba tiểu thuyết “Nước non vạn dặm” về Hồ Chủ tịch. Ảnh: KỲ SƠN

Tiểu thuyết 'Nợ nước non': Thời niên thiếu bình dị, xúc động của Bác

TP - Nợ nước non là tập đầu tiên trong bộ ba tiểu thuyết lịch sử Nước non vạn dặm về cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhận định, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ đã thành công khi viết về thời niên thiếu của Bác Hồ một cách chân thực, bình dị và xúc động.
Vĩnh biệt cha đẻ Biệt động Sài Gòn

Vĩnh biệt cha đẻ Biệt động Sài Gòn

TP - Nhà văn, nhà biên kịch Lê Phương-cha đẻ kịch bản điện ảnh kinh điển Biệt động Sài Gòn- vừa rời cõi tạm ở tuổi 90. Ông để lại nhiều tác phẩm nổi bật cả về văn chương lẫn điện ảnh, truyền hình.
NSƯT Đỗ Kỷ và NSND Lan Hương (Hương Bông) ở tuổi “nhàn”

NSƯT Đỗ Kỷ: Vẫn đi xe cũ đưa đón 'mẹ chồng ghê gớm'

TP - Chúng tôi hẹn gặp nhau ở một quán cà phê nhỏ gần nhà anh. Đỗ Kỷ cưỡi trên chiếc Dream cũ đến điểm hẹn, trong trang phục giản dị không ngờ. Anh còn “khai”: Cũng trên “con ngựa” sắt lỗi thời này, anh đã đưa đón “mẹ chồng ghê gớm nhất màn ảnh”, NSND Lan Hương (Hương Bông), trong bao nhiêu sự kiện. Nghệ sỹ sinh ra và lớn lên ở Hà Nội cũng chẳng ngại ăn uống ngay vỉa hè: “Người ta ngồi được, tôi ngồi được. Sao cứ phải tạo áp lực cho chính mình?”.
Nghệ sỹ Áo hát nhạc cổ điển bằng tiếng Việt

Nghệ sỹ Áo hát nhạc cổ điển bằng tiếng Việt

TP - Hôm nay, Chủ nhật, ngày 15/5/2022 (giờ Áo), công chiếu thế giới của buổi hòa nhạc "Hành trình Mùa đông" của đoàn Oper in der Krypta diễn ra trong một nhà hát opera tầm cỡ tại thành phố Viên, thủ đô nước Áo. Điều đặc biệt là “Hành trình mùa đông” đã được hát lên bằng tiếng Việt do nghệ sỹ Áo thể hiện. Dịch giả Chu Thu Phương - một nhà ngoại giao phụ trách văn hóa đã kể lại hành trình một tập ca khúc nổi tiếng, di sản tinh thần nước Áo đã được “Việt hoá” thế nào.
Hàng hóa nghệ thuật

Hàng hóa nghệ thuật

TP - Nếu cứ theo như định nghĩa của mọi loại từ điển trên đời thì hàng hóa là những sản vật dùng để bán nói chung. Và sản vật của mĩ thuật như tranh, tượng… cũng không nằm ngoài định nghĩa này. Thế nhưng câu chuyện sẽ khác đi khi ta có những cách nhìn khác nhau. Nó không chỉ là mối quan tâm của khán giả mĩ thuật mà còn là băn khoăn toan tính của cả người làm nghệ thuật tạo hình.
Nhà phê bình Mai Anh Tuấn và nhà văn Hiền Trang trong buổi tọa đàm

Chuyện nhà văn... ma

TP - Những người viết... ma – ghép của hai từ tiếng Anh “ghost” và “writer” dùng để chỉ những người viết thuê, sáng tạo tác phẩm nhưng hô biến dấu ấn của mình, “bán” tên cho người khác, chỉ lấy nhuận bút. Công việc này đang dần phổ biến ở Việt Nam và được dự đoán sẽ nở rộ trong thời gian tới.