Cơ chế đầu tư xây dựng cơ bản làm hỏng cán bộ

Cơ chế đầu tư xây dựng cơ bản làm hỏng cán bộ
TP - “Cần có sự thay đổi tư duy trong đầu tư xây dựng cơ bản (ĐTXDCB), tránh bệnh đầu tư dàn trải như vừa qua” - Đại biểu Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên) nhấn mạnh.
Cơ chế đầu tư xây dựng cơ bản làm hỏng cán bộ ảnh 1

Đại biểu tỉnh Hải Dương Nguyễn Văn Hợp phát biểu ý kiến. Ảnh: Hồng Vĩnh

Ông Hùng nói như vậy khi phát biểu thảo luận về tình hình thực hiện đầu tư XDCB sử dụng vốn Nhà nước giai đoạn 2005-2007, hôm qua (5/11).

Quá nhiều hạn chế, yếu kém

Theo Báo cáo kết quả giám sát của UBTV Quốc hội, 3 năm 2005 - 2007, nguồn vốn Nhà nước dành cho đầu tư XDCB đóng vai trò rất quan trọng, chủ đạo trong việc phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, với tổng số vốn 237.447 tỷ đồng (chiếm trên 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội).

Tuy nhiên, lĩnh vực này còn nhiều hạn chế, yếu kém, làm ảnh hưởng tới tốc độ và chất lượng phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt là kết cấu hạ tầng (giao thông, cảng biển, bệnh viện tại các thành phố lớn...); hệ thống điện quá tải, thiếu điện sản xuất, sinh hoạt; công tác lập quy hoạch, bố trí vốn dàn trải.

Những nguyên nhân chủ quan, được cho là do hệ thống văn bản còn vướng mắc, năng lực chủ đầu tư, Ban QLDA chưa đáp ứng yêu cầu, đặc biệt còn tình trạng gây phiền hà, nhũng nhiễu của một bộ phận cán bộ, công chức.

Đại biểu Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên) cho rằng, do lập dự án thiếu nghiêm túc, dẫn đến chất lượng thấp, phải chỉnh sửa, kéo dài. Trong khi đó, năng lực chủ đầu tư hạn chế, có khi “thầy giáo, bác sỹ, thậm chí có nghệ sỹ múa cũng làm chủ đầu tư dự án”.

Đại biểu Hùng nêu thực trạng không ít dự án bị kéo dài thời gian, xuống cấp ngay khi chưa kịp hoàn thiện, gây lãng phí rất lớn, nhưng đáng lo ngại hơn, cơ chế hiện nay trong đầu tư XDCB đã làm hỏng cán bộ.

“Cán bộ phải chạy chọt để được cấp vốn, phải xào xáo các báo cáo, nói dối cấp trên. Ngoài ra, dự án chậm còn ảnh hưởng tới đời sống nhân dân. Ở Thái Nguyên, chỉ vì chậm trễ không giải phóng một cây cột điện giữa đường, 3 người dân đã thiệt mạng” - Ông Hùng dẫn chứng.

Đại biểu Nguyễn Văn Hợp (Hải Dương) cho rằng vi phạm tại các dự án có nhiều nguyên nhân, ngoài động cơ vụ lợi, tiêu cực, có nguyên nhân là vì muốn có dự án phải vi phạm, có khi vì phải đẩy nhanh tiến độ.

“Chủ đầu tư, nhà thầu, không ai muốn chậm, nhưng giải ngân chậm. Đó là do cơ chế điều hành”- Đại biểu Hợp nói.

“Vốn lớn, nhưng đầu tư dàn trải, hiệu quả thấp” - Đại biểu Võ Tuấn Nhân (Quảng Ngãi) nói và đưa ra dẫn chứng: “Năm 2005 có 2.280 dự án chậm tiến độ, chiếm 9,2%, năm 2006 tỷ lệ dự án chậm tiến độ là 13,1%, năm 2007 tăng lên 3.997 dự án, chiếm 13,9%. Tăng cả số lượng, tỷ lệ”.

Đại biểu Nhân cho biết, Chính phủ đã có những quy hoạch cụ thể, tuy nhiên kế hoạch đầu tư không bám sát, không đồng bộ, kém hiệu quả không chỉ trong từng dự án, mà còn lãng phí nếu dự án đó không đồng bộ trong vùng trọng điểm, không phát huy đựơc sự lan tỏa.

“Chúng ta ít đầu tư để giúp dân xóa đói, giảm nghèo, mà vẫn chủ yếu là đầu tư cứu đói, giống như việc ta mới “cho cá” trong khi cần phải “cho cần câu”- Ông Nhân nói.

Thất thoát hay chiếm đoạt của dân?

“Phải siết chặt kỷ cương trong đầu tư XDCB”-Đại biểu Nguyễn Hữu Phước (Bến Tre) nói. Đại biểu này cho rằng, do cách làm khập khiễng hiện nay, có công trình đầu tư rồi, Nhà nước lại phải đầu tư tiếp để khắc phục hậu quả: Làm đường không làm cầu, làm cầu không làm đường dẫn lên cầu, có khi đầu tư công trình chính, bỏ công trình phụ, không thể sử dụng.

“Vấn đề này chúng ta đã đặt ra nhưng chưa được khắc phục, vì chúng ta nghèo hay đây là quan điểm đầu tư?”- Đại biểu Phước đặt câu hỏi.

“Hai báo cáo đều khẳng định thất thoát trong đầu tư XDCB lớn, khá nghiêm trọng. Tuy nhiên, chỉ có 149 vụ, 231 đối tượng cố ý làm trái, gây thiệt hại 671 tỷ đồng, thu hồi được 167 tỷ. Các cơ quan điều tra nhấn mạnh thất thoát rất phức tạp, khó phát hiện. Có ý kiến, phát hiện chỉ là phần nổi, thất thoát thực tế tới 10%, tức là khoảng 10 ngàn tỷ đồng”- Đại biểu Trần Đình Nhã (Bà Rịa-Vũng Tàu) nói.

Ông cho rằng, thất thoát này, thực chất là chiếm đoạt của Nhà nước, là tiền của dân. Vậy nó chạy đi đâu, chạy vào túi ai? Theo nghiên cứu, có thể hình dung là chạy vào các khâu: phê duyệt, đấu thầu dự án, thanh quyết toán, hậu xây dựng, thậm chí cả kiểm tra, điều tra.

“Tình trạng “chạy” dự án, “chạy” vốn, rồi phải “năng động một tý”, cái một tý đó nảy sinh nhiều vấn đề. Khi dự án đến tay, đã “mất” khá nhiều, có khi “trình ký cũng mất rồi!” - Đại biểu Nhã nêu thực trạng.

“Tôi nghĩ người ta sẽ còn tiếp tục tùy tiện nếu không quy định trách nhiệm cá nhân. Như ở một nhà máy đường miền Trung xây dựng xong thì hoạt động thiếu nguyên liệu và đem di chuyển vào tít tận Nam Bộ. Nhà máy như thế tốn kém hàng mấy chục tỷ đồng. Tôi theo dõi không thấy ai chịu trách nhiệm cả” – Đại biểu Nguyễn Bá Thanh (Đà Nẵng) phát biểu.

Thời gian chuẩn bị đến triển khai dự án đầu tư XDCB phải qua rất nhiều bước, quy trình đấu thầu, chỉ định thầu còn rườm rà. Ví dụ, Nhà máy điện đạm Cà Mau, nếu chỉ định thầu thì sẽ chọn được nhà thầu có mức đầu tư là 500 triệu USD, thiết bị công nghệ cao, nhưng do phải đấu thầu nên thời gian hoàn thành chậm 2 năm, mức vốn đầu tư tăng lên 900 triệu USD, công nghệ thấp hơn!

Có tình trạng, một số địa phương tự đặt ra các thủ tục trái với quy định, như các dự án khu đô thị mới, khu nhà ở, hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp có nơi đặt ra khoảng 8 loại thủ tục; Một số dự án khu đô thị tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh để có được giấy phép thì cần trải qua 33 thủ tục hành chính, kéo dài 3 năm!

Có địa phương, thời gian làm thủ tục án nhóm A tới 42 tháng, nhóm C cũng mất 23 tháng.  (Nguồn: Báo cáo của UBTV Quốc hội)

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Hà Nội sắp bầu chức danh Chủ tịch UBND khóa mới

Hà Nội sắp bầu chức danh Chủ tịch UBND khóa mới

TPO - Kỳ họp đầu tiên của HĐND thành phố Hà Nội khoá XVI, dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6 sẽ bầu các chức danh Chủ tịch HĐND thành phố; các Phó Chủ tịch HĐND thành phố; Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban của các Ban HĐND thành phố. Các chức danh của UBND thành phố gồm Chủ tịch UBND thành phố; các Phó Chủ tịch UBND thành phố; các Ủy viên UBND thành phố.
Mưa ngập vừa xảy ra tại các tuyến phố Hà Nội sáng 9/6 vừa qua.

Yêu cầu các hồ, đập tại Hà Nội xả nước để 'đón' bão số 2

TPO - Trước tình trạng bão số 2 đang đổ vào Vịnh Bắc Bộ và có nguy cơ gây mưa và gió lớn cho dọc các tỉnh thành từ Hải Phòng đến Thanh Hóa, UBND thành phố Hà Nội vừa có công điện yêu cầu các đơn vị có liên quan có giải pháp ứng trực. Với hệ thống ao hồ, được yêu cầu điều tiết, xả nước để “đón” mưa, bão.