Câu chuyện bảo tồn

Lăng Ngô Quyền trước đây.
Lăng Ngô Quyền trước đây.
TP - Viện Bảo tồn Di tích tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ. Học viên phải có tối thiểu 3 năm làm bảo tồn. Anh em nói vui: “Phá 3 năm mới được đi học”.

Giá trị của di tích mang tính ước lệ cao. Viên gạch cũ, cái bát vỡ trong mắt người thường là đồ bỏ. Quẳng cho mấy ông chuyên gia lắm khi đủ cho chục hội thảo. Thực tế chỉ cần một bản gia phả bọn trộm bỏ lại trong mộ cổ chúa Trịnh, người ta phục dựng được cả khu di tích cấp tỉnh.

Viện trưởng Lê Thành Vinh bắt đầu một buổi học bằng câu hỏi: “Anh chị đánh giá thế nào việc phục dựng màu sắc cầu Hiền Lương?”.

Cầu Hiền Lương là di tích quốc gia đặc biệt, nơi đây từng diễn ra các cuộc chiến âm thanh, màu sắc. Phân nửa học viện phê phán việc sơn xanh đỏ phân đôi hai nửa cầu gợi nhớ quá khứ đau buồn, chia cách của dân tộc. Số còn lại phản biện rằng cao trào lịch sử trên cầu Hiền Lương chính ở cuộc chiến màu sắc, phải phục dựng như thế mới gợi tò mò thúc đẩy người dân tìm hiểu lịch sử.

Những cuộc tranh luận kiểu này, chín người mười ý. Cũng như liền sau mỗi kết quả trùng tu là hàng loạt ý kiến kêu ca.

Điển hình là vụ tu bổ lăng Ngô Quyền hồi tháng ba. Các giai đoạn dự án được tiến hành lớp lang,thẩm định đàng hoàng. Vậy mà vẫn thảm họa. Người ta dựng tấm bình phong kì dị chắn trước mặt lăng, bị chê thì sửa lại, chê nữa thì đập đi. Rất tùy tiện. Tuy nhiên, báo chí mới chỉ tập trung vào điểm này, quên mất việc nhà thầu đã thay đổi toàn bộ kiến trúc của lăng.

Xa hơn là cổng đình Kim Liên xây mới sai lệch hẳn ý nghĩa, cổng thành nhà Mạc thì bị biến thành lò gạch...

Tất nhiên bảo tồn cốt để giữ cái hồn của di tích chứ không cấm làm mới. “Phá ít nhiều còn hơn để di tích sập” – vẫn lời học viên vui tính. Đa phần họ kinh qua nhiều dự án, khẳng định rằng “di tích chỉ cần hạ giải (tháo rời cấu kiện kiến trúc để tu bổ) đã không còn như xưa”. Nội điều này cũng lại gây tranh cãi.

Câu hỏi đặt ra: Làm mới ở mức độ nào? Sao không mô phỏng hẳn phiên bản to đẹp hoành tráng để con cháu đời sau tự hào như một số công trình tín ngưỡng hiện nay? Không phải không có lý khi con người vẫn thích cái mới. Đổ bao tiền của  mà vẫn cũ kỹ ọp ẹp dễ bị mắng, bị nghi rút lõi công trình.

Làm tu bổ di tích cần kiến thức sâu rộng,đầu tư kỹ càng. Tu bổ sai từ khái niệm văn hóa sẽ biến thành phá hoại. Tới lúc đó, cái bị mất biết đâu cũng chỉ mang tính ước lệ mà thôi.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Nguyễn Ngọc Mạnh và mẹ giao lưu trực tuyến với độc giả Tiền Phong. Ảnh: Mạnh Thắng

Những người hùng đời thường

TP - Sau khi có đầy đủ các góc quay về sự kiện anh Nguyễn Ngọc Mạnh ứng cứu bé gái 3 tuổi bị ngã từ tầng 12A, người ta càng thấy đây là một sự kết hợp hoàn hảo.
Em bé 3 tuổi trèo qua cửa sổ

Em bé 3 tuổi trèo qua cửa sổ

TP - Không phải Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất trong tiểu thuyết cùng tên của Jonas Jonasson, mà là bé gái 3 tuổi. Không phải tầng trệt của viện dưỡng lão mang tên ngôi nhà Người Già như cụ ông Thụy Điển Allan, mà là tầng 12 chung cư ở Hà Nội. Và không biến mất, tất nhiên.
Nhiều doanh nghiệp tung ra sản phẩm trâu vàng với mẫu mã đa dạng để phục vụ nhu cầu mua vàng ngày vía Thần tài năm Tân Sửu.

Thần Tài phù hộ ai?

TP - Nói chung dân ta có vẻ thích đổ xô đi mua một thứ gì đó, xếp hàng hay không không quan trọng. Thời bao cấp thì đi đong gạo, hoặc các loại hàng thiết yếu ở mậu dịch. Đến gánh nước từ vòi công cộng hay đi vệ sinh cũng phải rồng rắn. 
Cần một loài người khác?

Cần một loài người khác?

TP - Vừa đọc trên báo: “Ngày 9/12, nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature cho biết lần đầu tiên trong lịch sử, các vật liệu do con người tạo ra đã có tổng khối lượng lớn hơn các sinh vật sống trên Trái Đất”. Người đưa tin thể hiện độ thảng thốt nhất định. Còn tôi thì cũng hơi ớ ra, tưởng các thứ nhân tạo phải vượt quá tự nhiên từ lâu rồi chứ!??
Hiện trường vụ lở đất tại Phước Sơn, Quảng Nam. Ảnh: Hoài Văn

'Chưa bao giờ' không chỉ là tên bài hát

TPO - Không thể không kinh hoàng khi chứng kiến những hậu quả của bão số 9 (Molave) dù chỉ qua báo chí. Một clip chắc quay bằng điện thoại cho thấy một ông già “ngồi” trên dòng lũ đục ngầu chảy xiết theo đường nhựa tại thị trấn Nam Trà My, Quảng Nam như thể đang… chơi ván trượt. May sao bên đường một thanh niên dũng cảm nhanh chân nhảy ra nắm tay ông lôi vào lề đường. Tử thần tạm thời thua ván này.
Những tấm phản nghiệt oan

Những tấm phản nghiệt oan

TP - Hồi trước, nhà ông bà tôi có đôi cánh phản lim. Ngày hè nóng bức, lau phản bằng nước rồi nằm lên rất thích. Tấm phản gợi cảm giác vững chãi và thân thuộc. Từng là vật dụng quen thuộc lâu đời nên người ta mới ví von lưng như cánh phản. 
Giáng My được cho là trình diễn thời trang trên bản sao của kiệu rước vua Ảnh: Kiếng Cận

Vàng son đụng chạm Cung đình

Trình diễn thời trang tại các danh thắng, di tích lịch sử văn hóa là mong muốn của nhiều nhà thiết kế ở thời buổi không dễ để gây chú ý hiện nay. Nhưng buổi diễn thời trang Vàng son trong Cung đình Huế lại gây chú ý theo kiểu khác...