Ăn sung ăn sướng, trà lá xuôi xuôi, đến lúc lách qua chỗ rửa bát nhà hàng đi vệ sinh mới bắt đầu thấy kinh.
Bát đũa nhiều nơi như nằm trong chậu rác. Ngoắng ngoằng mấy cái, lại quay vòng lên mâm tiếp đám thực khách sau đang ngỏng cổ mờ mắt chờ được đến lượt ăn.
Mấy chục năm rồi, không tiến lên nổi, là cớ làm sao ?
Trong các cuộc vận động xã hội, điều quan trọng nhất là cái giá trị nào được xã hội “nhấn nút”.
Xã hội phải có một cơ chế chấm điểm các nhà hàng ăn uống, theo hướng thúc đẩy văn minh hóa nền dịch vụ này.
Hẵng nói về bát đũa sạch sẽ. Đây là câu chuyện rất lớn lao của sức khỏe cộng đồng. Người ăn tiết kiệm được mấy đồng về tiền rửa bát sạch, nhưng sẽ mất mát về sau lớn hơn rất nhiều cho tiền y tế, cho sức lao động, cho sức khỏe, chưa nói đến mang vào mình các bệnh tật kinh niên và tuổi thọ. Lúc đại dịch thì lại còn nguy cấp nữa.
Hãy xây dựng thang chấm điểm công khai về vệ sinh bát đũa. Rồi chúng ta sẽ nói chuyện vệ sinh thực phẩm và các loại vệ sinh khác của một nhà hàng ăn uống vào một dịp khác.
Tất cả các nhà hàng ăn-uống muốn được vào cuốn "Biên niên nhà hàng" hàng năm, lại được xếp hạng có sao trở lên, thì phải được trang bị máy rửa bát chuyên nghiệp đạt chuẩn. Các máy này đã được chuẩn mực hóa trên các thị trường văn minh, chúng cho phép rửa bát đũa một mẻ trong vòng chỉ vài phút ở nhiệt độ diệt trùng cao, cùng loại xà phòng chuyên nghiệp, và rất tiết kiệm nước sạch.
Xa xỉ quá chăng? Không đâu. Mất điện? Máy nổ nhỏ bắt buộc thôi.
Ban đầu sẽ có chút khó khăn. Nhưng quảng cáo và quảng bá vệ sinh trên truyền thông sẽ hậu thuẫn rất mạnh mẽ. Các chính sách thuế sẽ có những ưu đãi cho các nhà hàng được chấm điểm có sao, mà việc sử dụng máy rửa bát là một chứng chỉ.
Tiếp đó là chiến lược phát triển ngành công nghiệp máy rửa bát, với mục tiêu mỗi gia đình sẽ đều có máy rửa bát, hệt như tủ lạnh hôm nay. Hai ưu thế của máy rửa bát là vệ sinh và tiết kiệm nước sạch. Tiếp đến là nâng cao chất lượng cấp nước sạch - nước uống được ngay từ vòi cấp nước, và tăng cao giá nước sạch. Rất nhanh chóng, người ta sẽ phải đi đến sử dụng máy rửa bát. Và khi ấy nhà hàng nào không có chứng chỉ về máy rửa bát chuyên nghiệp sẽ không thể đi xa được.
Và một ngày kia, chính bạn lắc đầu không chịu bước vào nhà hàng nọ, vì trên tấm biển của họ thiếu cái logo “nhà hàng dùng máy rửa bát chuyên nghiệp”.