Cột điện gió tại tỉnh Bình Thuận. Ảnh: P.T.
Điện mặt trời chưa tỏa sáng
Ông Lê Trọng Đỉnh, Giám đốc Cty Cổ phần Tập đoàn quốc tế Kim Đỉnh cho rằng, các chính sách, sự quan tâm của ngành điện đối với việc phát triển các nguồn năng lượng sạch đến nay vẫn chỉ dừng ở mức nói nhiều hơn làm. Không ít nhà đầu tư đã bỏ hàng chục triệu USD đầu tư vào lĩnh vực này có phần gỡ khó nguồn cung cho ngành điện nhưng chẳng mấy dự án được hòa lưới điện. Ở Canada, Đức hoặc các nước châu Âu, giá một trụ đèn năng lượng mặt trời có thể tới 10.000 - 12.000 USD. Trong khi đó ở Việt Nam, giá một trụ đèn năng lượng mặt trời chỉ 3.000 USD.
| Quy hoạch của bộ cũng phá sản Theo quy hoạch của Bộ Công Thương, đến năm 2010, nguồn năng lượng tái tạo trong tổng công suất điện của Việt Nam đạt mức 3%. Sáu năm sau khi quy hoạch, đến nay các nguồn năng lượng tái tạo mới chiếm trên 1%. |
Theo tính toán của đại diện Cty Kim Đỉnh, ở Việt Nam, lắp đặt một cột đèn chiếu sáng công cộng sử dụng đèn cao áp công suất 300W hiện vào khoảng 40 triệu đồng với lượng điện tiêu thụ 1.095 KWh/năm. Nếu sử dụng cột đèn năng lượng mặt trời do Cty sản xuất, chi phí là 70 triệu đồng, cao gấp 1,5 lần, nhưng sau 20 năm sử dụng, tính cả giá điện và chi phí bảo dưỡng, cột đèn điện đường thông thường có giá hơn 100 triệu đồng, trong khi chi phí cho cột điện năng lượng mặt trời không thay đổi.
“Việt Nam hiện có khoảng 500.000 bóng đèn chiếu sáng đường phố với công suất trung bình 300 W/bóng. Nếu thay thế toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng này bằng cột điện năng lượng mặt trời, mỗi năm Việt Nam sẽ tiết kiệm được 547 MW điện, lớn hơn công suất của nhà máy nhiệt điện Ninh Bình mở rộng (300MW) với chi phí đầu tư trung bình 1,5 triệu USD/MW. Hệ thống đèn chiếu sáng mặt trời này còn giúp giảm phát thải 438.000 tấn khí CO2”- Ông Đỉnh tính toán.
Điện gió lên lưới, tiền chưa về
Một số nhà đầu tư vào phong điện (điện gió) gặp nhiều khó khăn trong thỏa thuận giá bán điện cho EVN. Dù đã đưa nhà máy vào khai thác và điện đã lên lưới từ cuối năm 2009, nhưng đến nay việc chốt giá bán điện từ dự án nhà máy phong điện của Cty Cổ phần Năng lượng tái tạo (REVN) ở huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận, vẫn trong quá trình đàm phán. Nhà máy này có công suất 120MW.
Đại diện một doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo đề nghị giấu tên nói rằng: Đầu tư vào ngành điện hiện nay rất bất lợi. EVN luôn vin vào việc giá mua điện của thủy điện chỉ ở mức gần 5 cent/KWh, trong khi điện bán ra ở mức gần 6 cent, nên không thể mua điện của các nhà phong điện, hiện có giá trên 10 cent/KWh.
Không thể “mua đắt bán rẻ”?
Trao đổi với PV Tiền Phong, một phó tổng giám đốc EVN thừa nhận việc các doanh nghiệp đầu tư vào phong điện và điện mặt trời chưa đàm phán hay bán được điện cho EVN là có, do giá thành quá cao. Giá thành của phong điện do các doanh nghiệp đưa ra khoảng 10 đến 10,5 cent/KWh, quá cao so với giá bán điện từ nhiệt điện than, khí, chỉ ở mức trên 7 cent/KWh.
“Nếu các nhà đầu tư hạ được, giá thành xuống mức 6 đến 6,5 cent/KWh như giá bán điện gió ở Trung Quốc hiện nay, chúng tôi mới có thể mua được. Còn nếu không thì mức lỗ của ngành điện sẽ rất lớn khi mua các nguồn điện này. Chúng tôi bị khống chế giá bán thì không thể mua điện giá cao rồi bán rẻ được”- Ông này cho biết.
Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam Trần Viết Ngãi cho rằng, EVN có thể linh hoạt lấy giá thủy điện để bù cho giá điện mua từ nhà máy nhiệt điện, phong điện hay điện mặt trời. Như vậy mới khuyến khích được nhà đầu tư bỏ tiền phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, giải quyết tình trạng thiếu điện.
