10 khám phá tuyệt vời năm 2024 về Ai Cập cổ đại

TPO - 10 khám phá lớn nhất về Ai Cập cổ đại trong năm 2024 có thể kể đến: Đài quan sát thiên văn đầu tiên, những chiếc lưỡi vàng tìm thấy trong xác ướp, một thanh kiếm khắc tên pharaoh Ramesses II và nỗ lực chữa trị ung thư cách đây 4.500 năm…

Đài quan sát thiên văn đầu tiên

Đài thiên văn đầu tiên của người Ai Cập cổ đại ra đời cách đây mấy ngàn năm. (Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Đài thiên văn đầu tiên của người Ai Cập cổ đại ra đời cách đây mấy ngàn năm. (Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra thứ mà họ cho là đài quan sát thiên văn đầu tiên từng được xác định ở Ai Cập cổ đại. Có niên đại từ thế kỷ thứ sáu trước Công nguyên, cấu trúc hình chữ L này trải dài 850 m2 và có một lối vào ở phía đông, từ đó người quan sát có thể theo dõi mặt trời và các vì sao. Các nhà khảo cổ học cũng tìm thấy một đồng hồ mặt trời bằng đá lớn và một bức chạm khắc hình một người quan sát đang ngắm mặt trời.

Con gái của Thống đốc

Hai chiếc quan tài lồng vào nhau của con gái thống đốc Ai Cập.(Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Hai chiếc quan tài lồng vào nhau của con gái thống đốc Ai Cập.(Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Ngôi mộ của Idi, con gái của một thống đốc sống dưới thời trị vì của Senwosret I (khoảng năm 1961 đến 1917 trước Công nguyên), được tìm thấy ở Asyut. Bà được chôn trong hai chiếc quan tài (hai chiếc lồng vào nhau). Các quan tài được phủ bằng những văn bản phức tạp nhằm giúp người đã khuất tìm đường xuống địa ngục. Các nhà khảo cổ học lưu ý rằng, rất hiếm khi tìm thấy những chiếc quan tài còn nguyên vẹn có niên đại vào thời kỳ này. Mặc dù ngôi mộ của bà đã bị cướp ở thời cổ đại, nhưng một số bộ phận của bộ xương của bà vẫn còn.

Chiếc lưỡi bằng vàng

Những chiếc lưỡi bằng vàng được cho là để người chết có thể nói chuyện ở thế giới bên kia. (Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Những chiếc lưỡi bằng vàng được cho là để người chết có thể nói chuyện ở thế giới bên kia.

(Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Một số chiếc lưỡi bằng vàng, có niên đại khoảng 2.000 năm, đã được tìm thấy tại Oxyrhynchus. Vào tháng 1 năm 2024, các nhà khảo cổ học đã công bố phát hiện ra hai lưỡi vàng. Sau đó vào tháng 12 năm 2024, họ ghi nhận rằng đã tìm thấy thêm 13 lưỡi vàng nữa tại địa điểm này. Tính cả những chiếc tìm thấy từ năm trước, tổng cộng 29 chiếc lưỡi bằng vàng đã được tìm thấy. Người Ai Cập cổ đại tin rằng lưỡi vàng có thể giúp người chết có thể nói chuyện ở thế giới bên kia.

Thanh kiếm của Ramesses II

Thanh kiếm bằng đồng khắc tên pharaoh Ai Cập. (Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Thanh kiếm bằng đồng khắc tên pharaoh Ai Cập. (Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Một thanh kiếm bằng đồng khắc tên pharaoh Ramesses II (cai trị khoảng năm 1279 đến 1213 trước Công nguyên) đã được phát hiện trong một doanh trại quân đội cũ ở phía tây bắc sông Nile. Thanh kiếm này có thể đã được trao cho một sĩ quan cấp cao như một phần thưởng của hoàng gia. Thanh kiếm này có thể được dùng để chiến đấu chứ không chỉ để trưng bày.

Những bức tranh tường 4.300 năm tuổi về cuộc sống thường ngày

Những bức tranh tường mô tả cuộc sống thường ngày ở Ai Cập cổ đại. (Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Những bức tranh tường mô tả cuộc sống thường ngày ở Ai Cập cổ đại. (Ảnh: Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập)

Một ngôi mộ 4.300 năm tuổi được trang trí bằng những bức tranh tường mô tả cảnh đời thường đã được tìm thấy tại Dahshur. Những cảnh này bao gồm cảnh lừa đập lúa bằng cách giẫm đạp lên, tàu thuyền đi trên sông Nile và hàng hóa được bán tại một khu chợ…

Ô nhiễm đồng ở cảng Great Pyramid

Phân tích trầm tích, các nhà khoa học phát hiện ra dấu vết của ô nhiễm đồng ở Kim Tự tháp.(Ảnh: Robster1983/Wikimedia Commons)

Phân tích trầm tích, các nhà khoa học phát hiện ra dấu vết của ô nhiễm đồng ở Kim Tự tháp.(Ảnh: Robster1983/Wikimedia Commons)

Các nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết ô nhiễm đồng nặng ở bến cảng gần Kim tự tháp lớn, nơi được sử dụng để đưa vật liệu và công nhân vào. Bến cảng hiện đã khô cạn, nhưng nhóm nghiên cứu đã phân tích trầm tích của nó. Họ xác định rằng ô nhiễm đạt đỉnh điểm vào khoảng 4.500 năm trước, thời điểm Kim tự tháp Giza được xây dựng, với mức đồng đạt gấp năm đến sáu lần mức tự nhiên.

30 ngôi mộ Ai Cập cổ đại ở Aswan

Nhiều ngôi mộ cổ của các thành viên trong gia đình. (Ảnh: EIMAWA/MoTA)

Nhiều ngôi mộ cổ của các thành viên trong gia đình. (Ảnh: EIMAWA/MoTA)

Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra hơn 30 ngôi mộ nằm trên một sườn đồi ở Aswan. Các ngôi mộ này được sử dụng từ thế kỷ thứ sáu trước Công nguyên đến thế kỷ thứ hai hoặc thứ ba sau Công nguyên. Nhiều ngôi mộ bao gồm các gia đình được chôn cất cùng nhau. Khoảng 30% đến 40% xác ướp trong các ngôi mộ là trẻ em và trẻ sơ sinh. Các nhà khoa học cũng phát hiện ra rằng thiếu máu và bệnh truyền nhiễm là nguyên nhân tử vong phổ biến nhất.

Bằng chứng về nghi lễ gây ảo giác 2.200 năm trước

Tìm thấy hỗn hợp gây ảo giác của người Ai Cập. (Ảnh: Cassidy Delamarter)

Tìm thấy hỗn hợp gây ảo giác của người Ai Cập. (Ảnh: Cassidy Delamarter)

Các nhà khoa học đã tìm thấy một hỗn hợp gây ảo giác màu máu trong một chiếc bình 2.200 năm tuổi khắc họa vị thần lùn Bes. Đây là bằng chứng cho thấy người Ai Cập có thể đã tham gia vào một nghi lễ gây ảo giác giúp tái hiện một câu chuyện thần thoại. Trong câu chuyện đó, vị thần lùn Bes đã lừa nữ thần bầu trời Hathor. Hathor đang trong tâm trạng khát máu, nhưng Bes đã đưa cho Hathor một loại đồ uống có cồn, pha với một loại thuốc có nguồn gốc thực vật được ngụy trang thành máu, khiến cô chìm vào giấc ngủ sâu và quên lãng.

Người Ai Cập cổ đại đã cố gắng điều trị ung thư

Hộp sọ chứa bằng chứng về một khối u của người Ai Cập cách đây 4.500 năm. (Ảnh: Tondini, Isidro, Camarós, 2024)

Hộp sọ chứa bằng chứng về một khối u của người Ai Cập cách đây 4.500 năm. (Ảnh: Tondini, Isidro, Camarós, 2024)

Các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng cho thấy người Ai Cập cổ đại đã cố gắng cắt bỏ khối u khỏi hộp sọ của một người đàn ông sống cách đây khoảng 4.500 năm. Hộp sọ chứa bằng chứng về một khối u nguyên phát lớn cũng như các khối u nhỏ hơn. Bằng chứng này cho thấy rằng có người đã cố gắng cắt bỏ khối u bằng dụng cụ phẫu thuật bằng kim loại. Mặc dù nỗ lực này không thành công, nhưng nó cho thấy người Ai Cập cổ đại đã cố gắng phát triển các phương pháp điều trị ung thư vào khoảng thời gian các kim tự tháp Giza đang được xây dựng.

Ngôi đền 2.100 năm tuổi được phát hiện ẩn trong vách đá

Ngôi đền 2.100 năm tuổi. (Ảnh: Marcus Müller, Dự án Athribis)

Ngôi đền 2.100 năm tuổi. (Ảnh: Marcus Müller, Dự án Athribis)

Một ngôi đền 2.100 năm tuổi được tìm thấy ẩn trong vách đá tại địa điểm Athribis. Các nhà khảo cổ học khai quật ngôi đền và tìm thấy một bức phù điêu mô tả Vua Ptolemy VIII (trị vì khoảng năm 170 đến 116 trước Công nguyên) đang dâng lễ vật cho nữ thần đầu sư tử Repit và con trai của bà là Kolanthes. Họ cũng tìm thấy các biểu tượng thiên văn như hai decan, hoặc các ngôi sao cho phép mọi người biết thời gian vào ban đêm. Những decan này được mô tả với cơ thể giống người và đầu động vật.

Cùng chuyên mục

Hai người Mỹ đoạt Nobel Kinh tế nhờ giải bài toán suy thoái

Hai người Mỹ đoạt Nobel Kinh tế nhờ giải bài toán suy thoái

TPO - Chiều nay (12/10), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển quyết định trao Giải Nobel Kinh tế năm 2026 cho 2 nhà kinh tế học người Mỹ Robert Hall và Michael Woodford, với công trình về “nền tảng kinh tế vi mô của chính sách ổn định kinh tế vĩ mô”, giúp nền kinh tế giảm bớt thăng trầm.

Phú Quý thả 57 rùa biển quý hiếm về biển

Phú Quý thả 57 rùa biển quý hiếm về biển

TPO - Sau khoảng 45 ngày được bảo vệ, 57 cá thể rùa biển con nở tại đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng được lực lượng kiểm ngư cùng người dân thả về môi trường tự nhiên.

Đi làm rẫy phát hiện gà lôi trắng quý hiếm

Đi làm rẫy phát hiện gà lôi trắng quý hiếm

TPO - Trong quá trình làm rẫy, ông Thái Văn Diệu (trú xã Vũ Quang, Hà Tĩnh) phát hiện một cá thể gà lôi trắng nặng 2,5kg nên đã thông báo và giao nộp cho lực lượng chức năng.

Du khách trải nghiệm bên suối khoáng nóng

Xem người Đài Loan bảo tồn rừng

TP - Hơn một thế kỷ trước, những thân cây khổng lồ ở Taipingshan (Núi Thái Bình) được xem là tài nguyên quý giá, những đoàn tàu nhỏ ngày đêm đưa gỗ ra khỏi núi. Ngày nay, đường ray cũ, rừng già và suối nước nóng lại trở thành sức hút đưa du khách đến vùng núi Nghi Lan, Đài Loan (Trung Quốc).

Người dân Đà Nẵng mang rác đổi hạt giống, gieo mầm sống xanh

Người dân Đà Nẵng mang rác đổi hạt giống, gieo mầm sống xanh

TPO - Những chai nhựa, bìa cứng, lon bia… được người dân Đà Nẵng phân loại và thu gom để đổi lấy hạt giống tại Ngày hội “Hải Vân xanh – Sáng tạo – Số hoá – Tuần hoàn”. Hoạt động góp phần đưa lối sống xanh, tái chế và kinh tế tuần hoàn đến gần hơn với cộng đồng.

VIDEO: Tránh 'bẫy phụ thuộc' AI trong giảng đường

VIDEO: Tránh 'bẫy phụ thuộc' AI trong giảng đường

TPO - Kỷ nguyên AI mang đến bước nhảy vọt về hiệu suất học tập, nhưng cũng đặt giảng đường trước một câu hỏi lớn: Sinh viên đang dùng AI để học tốt hơn hay đang để AI học thay? Khi những bài làm điểm cao có thể xuất xưởng chỉ sau vài câu lệnh, làm sao để đo lường năng lực thật của người học? Tại tọa đàm do Báo Tiền Phong và Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM tổ chức, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ người trẻ bị ru ngủ bởi đáp án sẵn có.

Đưa Đối thoại Quy Nhơn thành một diễn đàn thường niên có uy tín

Đưa Đối thoại Quy Nhơn thành một diễn đàn thường niên có uy tín

TPO - Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi (gọi tắt Đối thoại Quy Nhơn) lần thứ nhất quy tụ hơn 100 đại biểu cấp cao trong nước và quốc tế, hướng tới kết nối khoa học, chính sách, tài chính và doanh nghiệp, tìm kiếm giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu gắn với phát triển bền vững.

Đề xuất thí điểm dùng tác nhân AI vận hành dịch vụ công

Đề xuất thí điểm dùng tác nhân AI vận hành dịch vụ công

TPO - Tại Diễn đàn Đô thị Thông minh Tương lai, các chuyên gia, cơ quan quản lý, doanh nghiệp cho rằng, sự phát triển của thành phố thông minh sẽ đến giai đoạn đô thị vận hành bằng tác nhân AI, nơi các tác nhân AI vận hành xuyên suốt các dịch vụ công và dịch vụ thương mại thực tế theo bộ quy tắc chung.

FPT chia sẻ chiến lược làm chủ nền tảng công nghệ, góp phần phát triển quốc gia số

FPT chia sẻ chiến lược làm chủ nền tảng công nghệ, góp phần phát triển quốc gia số

Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT, trình bày chiến lược phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) có chủ quyền, khai thác dữ liệu và đưa công nghệ phục vụ người dân, doanh nghiệp, hoạt động quản trị của Chính phủ.BÁO CHÍ:

Một màn biểu của robot hình người Unitree Ảnh: Global Times

Người đứng sau sự bùng nổ của robot hình người Trung Quốc

TP - Trong đêm giao thừa năm Bính Ngọ 2026, hàng triệu gia đình Trung Quốc cùng theo dõi gala Lễ hội Mùa xuân. Trên sân khấu, những robot hình người liên tục nhào lộn, xoay người và biểu diễn võ thuật cùng đội vũ công. Bên cạnh họ là dàn robot bốn chân di chuyển nhịp nhàng như những chú chó thật.

Kính Ray-Ban của Meta được trưng bày tại New York (Mỹ)

Kính thông minh Meta khiến phụ nữ nghi ngại

TP - Khi ngày càng nhiều người bị quay lại bằng kính thông minh và chia sẻ trên mạng, nền tảng Meta đang phải đối mặt hành động pháp lý từ Ấn Độ về việc liệu các biện pháp bảo vệ của họ có đủ để bảo vệ quyền riêng tư.